Actueel
Jesse Klaver zet zichzelf zwaar voor joker en krijgt de wind van voren
Jesse Klaver onder vuur na uitspraken over coalitievorming: “Verbinding werkt maar één kant op”
Nog geen week nadat Jesse Klaver officieel werd benoemd tot nieuwe politiek leider van GroenLinks-PvdA, ligt hij al onder een vergrootglas. De politicus, die na de verkiezingen het stokje overnam van Frans Timmermans, riep in meerdere interviews op tot “een politiek die verbindt” — maar zijn eigen uitspraken over samenwerking met andere partijen roepen vragen op.
De aanleiding: Klaver vindt het onbegrijpelijk dat de VVD zijn partij uitsluit van een mogelijke regeringscoalitie. Tegelijkertijd bevestigt hij zelf dat de PVV en Forum voor Democratie (FvD) voor hem onbespreekbare partners blijven. Die houding levert hem nu stevige kritiek op, zowel vanuit de media als op sociale platforms.
Klaver wil meeregeren, maar VVD houdt de deur dicht
Tijdens de campagne werd al duidelijk dat de VVD weinig ziet in een samenwerking met GroenLinks-PvdA. Toenmalig partijleider Dilan Yeşilgöz gaf aan dat een coalitie met de linkse fusiepartij “onrealistisch” zou zijn, gezien de grote ideologische verschillen over belastingen, klimaat en migratie.
Ook na de verkiezingen, waarbij GroenLinks-PvdA vijf zetels verloor, lijkt de situatie niet veranderd. Klaver liet deze week weten het “teleurstellend en ouderwets” te vinden dat de VVD zijn partij niet aan tafel wil hebben.
“Het uitsluiten van partijen lost niets op,” aldus Klaver in een interview. “Nederland verdient een kabinet dat verbindt, niet dat verdeelt.”
Volgens de kersverse partijleider is de tijd rijp voor een “nieuwe bestuurscultuur” waarin samenwerking boven partijpolitiek staat. Toch klinkt zijn oproep niet bij iedereen overtuigend.
“Verbinding” met grenzen
Hoewel Klaver pleit voor openheid, heeft hij zelf duidelijke grenzen gesteld aan met wie hij wíl samenwerken. In een verklaring herhaalde hij dat de PVV en Forum voor Democratie volgens hem “niet binnen de rechtsstatelijke kaders opereren”. Daarom sluit hij beide partijen uit van coalitieonderhandelingen.
Die uitspraak is niet nieuw: al sinds 2017 herhaalt Klaver dat hij niet wil regeren met partijen die volgens hem “bevolkingsgroepen uitsluiten of fundamentele rechten ter discussie stellen”. Destijds richtte zijn kritiek zich vooral op de retoriek van Geert Wilders over de islam en migratie.
Ook in 2020, toen Forum voor Democratie in opspraak kwam na interne controverses, verklaarde Klaver dat de partij “zich buiten de democratische bandbreedte had geplaatst”.
Toch wringt dat standpunt nu, vinden critici. Want terwijl Klaver zichzelf profileert als de politicus die muren wil afbreken, lijkt hij tegelijkertijd twee grote oppositiepartijen buitenspel te zetten — samen goed voor miljoenen stemmen.
Kritiek op dubbele standaarden
Op sociale media kreeg Klaver de afgelopen dagen veel kritiek. Onder de hashtag #dubbelestandaard delen gebruikers fragmenten van interviews waarin Klaver enerzijds pleit voor “inclusieve politiek” en anderzijds anderen uitsluit.
Een gebruiker schreef op X (voorheen Twitter):
“Niet willen samenwerken met rechtse partijen is volgens Klaver democratisch. Maar als rechts niet met links wil, is dat volgens hem ouderwets. Waar ligt dan de grens van zijn eigen verbinding?”
Ook journalisten en commentatoren plaatsen kanttekeningen. Roelof Bouwman, adjunct-hoofdredacteur van Wynia’s Week, schreef scherp:
“Niet willen regeren met een rechtse partij is volgens Klaver democratisch, grondwettelijk en rechtsstatelijk. Maar niet willen regeren met een linkse partij is dan ineens uitsluiten en tegenwerken. Dat is meten met twee maten.”
De kritiek richt zich vooral op de inconsistentie tussen Klavers boodschap van verzoening en zijn politieke praktijk.
Politieke realiteit: beperkte coalitiekansen
De kansen dat GroenLinks-PvdA deelneemt aan een nieuw kabinet worden volgens analisten beperkt geacht. De partij verloor bij de recente verkiezingen vijf zetels en heeft met 22 zetels minder invloed dan verwacht.
De VVD heeft uitgesproken geen samenwerking te willen met de linkse fusiepartij, en ook Nieuw Sociaal Contract (NSC) van Pieter Omtzigt gaf aan moeite te hebben met GroenLinks-PvdA als coalitiepartner. De PVV en BBB liggen inhoudelijk te ver af van de linkse koers die Klaver verdedigt.
Alleen D66-voorman Rob Jetten heeft zich voorzichtig positief uitgelaten over mogelijke samenwerking, maar benadrukte dat de verschillen “groot” blijven.
“Het wordt een enorme puzzel,” zei politiek analist Julia Wouters in het programma Beau. “GroenLinks-PvdA heeft idealen die bij sommige partijen sympathie oproepen, maar het leiderschap van Klaver roept ook weerstand op. Zijn stijl is uitgesproken en dat werkt niet in elk kamp verbindend.”
Terug naar het verleden
De situatie doet denken aan de formatie van 2017, toen Klaver als leider van GroenLinks al eens wegliep van de onderhandelingstafel. Toenmalig premier Mark Rutte noemde dat destijds “jammer, maar begrijpelijk gezien de ideologische kloof”.
Klaver kreeg toen lof van zijn achterban voor zijn principiële houding, maar verloor in bredere zin politieke speelruimte. Ook nu lijkt hij te balanceren tussen ideologische zuiverheid en praktische invloed.
“Als je echt wilt regeren, moet je soms met mensen samenwerken die niet op jou lijken,” zegt politiek commentator Kees Boonman. “Klaver zegt dat hij wil verbinden, maar verbinding vraagt soms om ongemak. Dáár wringt het bij hem.”
Politieke boodschap of imago-strijd?
De vraag is of Klaver met zijn huidige koers vooral een moreel statement maakt, of dat hij echt gelooft in een haalbare coalitie. Sommige politicologen denken dat zijn uitspraken eerder gericht zijn op het versterken van zijn profiel dan op daadwerkelijke regeringsdeelname.
“Het is strategisch slim om jezelf als moreel kompas te positioneren,” zegt universitair docent politiek gedrag Sarah de Wit. “Klaver weet dat regeren met rechts voorlopig onwaarschijnlijk is. Door het initiatief tot verbinding te claimen, kan hij zich profileren als het redelijke alternatief binnen de oppositie.”
Anderen vrezen dat de aanpak averechts werkt. “Als je verbinding predikt maar tegelijk muren optrekt, raak je het vertrouwen kwijt van de zwevende kiezer,” stelt politiek verslaggever Nynke de Jong. “Mensen willen samenwerking zien, niet alleen woorden daarover.”
De balans tussen idealen en realiteit
De discussie rond Klaver raakt aan een breder politiek vraagstuk: hoe ver kun je gaan in het handhaven van principes zonder de deur naar samenwerking te sluiten? In de huidige gefragmenteerde Tweede Kamer telt bijna elke zetel mee, en partijen die zichzelf isoleren lopen het risico buitenspel te staan.
“Klaver vertegenwoordigt een partij met duidelijke waarden,” zegt De Jong. “Maar de uitdaging is om die waarden om te zetten in invloed. Alleen vanaf de zijlijn roepen over verbinding overtuigt niet.”
Tegelijkertijd zijn er ook mensen die Klaver juist prijzen voor zijn consistentie. Zij vinden het moedig dat hij vasthoudt aan democratische principes, ook als dat politiek nadelig is. “Er is een verschil tussen verbinden en verloochenen,” schrijft een supporter op X. “Sommige grenzen zijn er met een reden.”
Een lastige start voor een nieuwe leider
Wat er ook van zij, de eerste week van Jesse Klaver als politiek leider van GroenLinks-PvdA verloopt allesbehalve rustig. Zijn oproep tot samenwerking heeft geleid tot een fel politiek debat — niet alleen over coalitievorming, maar ook over geloofwaardigheid en leiderschap.
“Hij heeft zichzelf meteen op de kaart gezet,” zegt analist Julia Wouters. “Maar niet op de manier die hij misschien had gehoopt. Zijn boodschap van verbinding komt pas geloofwaardig over als hij laat zien dat hij die ook in praktijk brengt.”
Voorlopig blijft het politieke schaakspel complex. De komende weken zal blijken of Klaver zijn woorden kan omzetten in daden — of dat hij, ondanks zijn oproep tot samenwerking, vooral aan de zijlijn blijft staan.
Actueel
‘B&B ZOEKT LIEF’-SCHOK: Tara valt steeds harder voor Sam – maar wat er daarna tussen de vrouwen gebeurt, zorgt plots voor spanning
In B&B Zoekt Lief lijkt er in Senegal steeds meer te ontstaan tussen Tara en B&B-uitbater Sam. Tara steekt niet onder stoelen of banken dat Sam iets bijzonders bij haar losmaakt. Vooral de rust en stabiliteit die hij uitstraalt, spreken haar aan. Zelfs het leeftijdsverschil van zeventien jaar vormt voor haar geen obstakel. Maar terwijl de twee elkaar steeds beter leren kennen, wordt duidelijk dat niet iedereen blij is met hun groeiende klik. Christelle zou moeite hebben met de situatie en besluit uiteindelijk zelfs haar koffers te pakken.
Tara voelt zich meteen op haar gemak bij Sam
Vanaf het moment dat Tara Sam ontmoette, merkte ze dat hij een bepaald gevoel bij haar opriep. Niet zozeer door grote romantische gebaren, maar juist door zijn rustige uitstraling.
“Toen ik Sam zag, gaf hij mij meteen een rustig gevoel”, vertelt Tara.
Dat blijkt precies te zijn waar ze momenteel behoefte aan heeft. Tara weet naar eigen zeggen steeds beter wat ze zoekt in een toekomstige partner. Ze wil niet iemand die haar leven bepaalt of alles voor haar regelt, maar wel een man op wie ze kan rekenen.
“Ik wil iemand die mij altijd steunt”, legt ze uit.
Dat verlangen komt voort uit de ontwikkeling die ze zelf heeft doorgemaakt. Tara vertelt dat ze vroeger veel afhankelijker was van anderen. Inmiddels staat ze een stuk zelfstandiger in het leven en heeft ze onder meer op eigen kracht een appartement gekocht.
Toch heeft die onafhankelijkheid haar ook iets duidelijk gemaakt: zelfstandig zijn betekent voor haar niet dat ze alles alleen hoeft te doen.
‘Ik wil iemand die stabiel is’
Juist daarom lijkt Sam goed aan te sluiten bij wat Tara momenteel zoekt. Ze verlangt naar een relatie waarin stabiliteit en vertrouwen centraal staan.
“Ik wil iemand die stabiel is en eens voor mij kan zorgen”, vertelt ze.
Sam lijkt haar dat gevoel te geven. Naarmate de twee meer tijd met elkaar doorbrengen, wordt hun onderlinge band dan ook steeds opvallender.
In B&B Zoekt Lief moeten de kandidaten in relatief korte tijd ontdekken of er voldoende aantrekkingskracht en overeenkomsten zijn om samen verder te gaan. Daarbij zijn grote woorden niet altijd nodig. Bij Tara lijkt vooral het gevoel dat Sam haar geeft belangrijk te zijn.
Ze voelt rust bij hem en ziet eigenschappen in de B&B-uitbater die aansluiten bij haar beeld van een toekomstige partner.
Leeftijdsverschil van zeventien jaar
Toch is er een behoorlijk leeftijdsverschil tussen de twee. Sam is zeventien jaar ouder dan Tara.
Voor sommige mensen zou dat reden kunnen zijn om te twijfelen, maar Tara maakt duidelijk dat ze daar zelf nauwelijks mee bezig is.
“Dat heeft mij absoluut niet tegengehouden”, zegt ze.
Ze begrijpt dat anderen mogelijk een mening hebben over het verschil in leeftijd, maar voor haar is vooral belangrijk hoe iemand haar laat voelen en of er een goede verbinding is.
Het leeftijdsverschil lijkt haar enthousiasme over Sam dan ook niet te verminderen.
Moeder van Tara reageert positief
Ook thuis lijkt Tara op steun te kunnen rekenen. Ze heeft naar eigen zeggen een bijzonder sterke band met haar moeder, die ze zelfs omschrijft als haar beste vriendin.
Het is dan ook niet vreemd dat ze haar moeder betrekt bij wat er in Senegal gebeurt.
Wie misschien zou verwachten dat haar moeder vraagtekens zet bij het leeftijdsverschil, heeft het mis. Volgens Tara reageerde zij juist positief op het verhaal over Sam.
Geen grote waarschuwingen of zorgen dus. Haar moeder lijkt haar vooral de ruimte te geven om zelf te ontdekken waar de band met Sam naartoe kan leiden.
Voor Tara kan die steun belangrijk zijn. Zeker nu haar gevoelens steeds duidelijker lijken te worden.
Christelle merkt groeiende klik ook op
Ondertussen blijft de toenadering tussen Tara en Sam niet onopgemerkt bij de andere vrouwen.
Vooral Christelle lijkt volgens Tara moeite te hebben met wat er gebeurt. Naarmate Tara en Sam dichter naar elkaar toegroeien, zou er bij de West-Vlaamse steeds meer jaloezie ontstaan.
Dat zorgt voor een andere dynamiek binnen de groep. Uiteindelijk besluit Christelle dat het voor haar genoeg is.
Ze pakt haar koffers en vertrekt.
Daarmee krijgt de zoektocht van Sam plotseling een opvallende wending. Het vertrek laat bovendien zien dat de groeiende band tussen hem en Tara inmiddels niet alleen door de kijkers wordt gezien. Ook de andere kandidaten merken dat er iets tussen hen lijkt te ontstaan.
Tara ziet mogelijkheden met Sam
Of Sam en Tara uiteindelijk daadwerkelijk samen eindigen, is natuurlijk nog niet duidelijk. Wel lijkt Tara serieus geïnteresseerd.
Waar ze vroeger misschien vooral iemand nodig had om op terug te vallen, zoekt ze nu vanuit haar eigen zelfstandigheid naar een partner die iets aan haar leven kan toevoegen. Sam lijkt op dit moment veel van de eigenschappen te bezitten waar ze naar verlangt.
Rust, stabiliteit en iemand die haar steunt: Tara benoemt het allemaal wanneer ze over haar ideale relatie praat.
Dat Sam zeventien jaar ouder is, verandert daar voor haar weinig aan. Ook vanuit haar directe omgeving lijkt er geen bezwaar te zijn.
Met het vertrek van Christelle verandert de situatie bovendien opnieuw. Eén concurrente minder betekent echter nog niet automatisch dat de weg voor Tara helemaal vrijligt.
De komende afleveringen moeten duidelijk maken of het rustige gevoel waarmee hun kennismaking begon uiteindelijk uitgroeit tot echte verliefdheid. Eén ding is inmiddels wel duidelijk: de klik tussen Sam en Tara begint steeds moeilijker te negeren.