Financieel
Zoveel contant geld is er in de hele wereld in omloop en zoveel zou jij hebben bij een eerlijke verdeling
Stel je voor dat we in een wereld leven waar al het geld gelijk verdeeld wordt onder alle wereldburgers, van baby’s tot ouderen. Wat zou dit betekenen voor jou en je financiële situatie? Laten we de wereldwijde geldvoorraad verdelen en ontdekken hoeveel ieder persoon zou krijgen. Dit idee geeft een fascinerend inzicht in de huidige verdeling van rijkdom en armoede op aarde.
Wat Voor Soorten Geld Zijn Er?
Om deze vraag goed te beantwoorden, is het belangrijk om te begrijpen dat er verschillende soorten geld zijn. Geld bestaat namelijk niet alleen uit fysiek contant geld (munten en biljetten), maar ook uit tegoeden op rekeningen. Economisch gezien wordt geld vaak ingedeeld in vier categorieën, van M0 tot en met M3, waarbij elk niveau een uitgebreidere definitie van geld omvat.
M0: Fysiek Geld in Munten en Biljetten
M0 omvat al het fysieke geld in de vorm van bankbiljetten en munten op de hele planeet. Op dit moment wordt de waarde van M0 geschat op zo’n 10,5 biljoen euro. Dit is een astronomisch bedrag, maar ook beperkt vergeleken met de volledige geldhoeveelheid die wereldwijd beschikbaar is in de andere categorieën. Als we M0 zouden verdelen onder alle mensen op aarde, dan heeft ieder mens straks een stukje fysiek geld in handen.
M1: Munten en Biljetten plus Direct Beschikbare Rekeningen
M1 gaat verder dan alleen fysiek geld. Het omvat ook alle direct beschikbare tegoeden op bankrekeningen en spaarrekeningen. In veel landen wordt steeds minder fysiek geld gebruikt door de opkomst van digitaal betalen, waardoor het M1-bedrag aanzienlijk groter is dan M0. Op dit moment wordt M1 geschat op 70,5 biljoen euro. Dit bedrag is dus al veel groter en komt dichter bij het totale beschikbare geld waar mensen wereldwijd toegang toe hebben.
M2: Inclusie van Niet-Liquide Rekeningen
Bij M2 wordt naast het direct beschikbare geld ook geld op minder toegankelijke rekeningen meegenomen, zoals deposito’s die tot twee jaar vaststaan. Dit soort geld is niet direct opvraagbaar, maar draagt wel bij aan de totale geldvoorraad in de wereld. M2 geeft dus een uitgebreider beeld van de geldhoeveelheid en biedt een betere indicatie van de mondiale rijkdom.
M3: Brede Geldhoeveelheid met Langdurige Spaarvormen
De laatste categorie, M3, bevat alle vormen van geld, inclusief langlopende tegoeden die voor een langere periode vaststaan. Dit omvat bijvoorbeeld investeringen en pensioenspaarrekeningen. M3 wordt vaak beschouwd als de ‘brede geldhoeveelheid’ en geeft het meest volledige overzicht van al het geld dat wereldwijd beschikbaar is, ongeacht de toegang.
Hoeveel Krijgt Ieder Mens?
Laten we eens kijken wat het zou betekenen om al het geld ter wereld gelijk te verdelen. Met 8,1 miljard mensen op aarde, zou iedereen bij de verdeling van M0 (10,5 biljoen euro) een bedrag van ongeveer 1.296 euro krijgen. Dit klinkt misschien als een leuk extraatje, maar het toont ook aan dat de totale hoeveelheid fysiek geld per persoon beperkt is.
M2: Wat Is het Maximale Bedrag?
Als we verder kijken naar M2, dus het direct beschikbaar geld in M0 en M1 plus deposito’s, komt het totale bedrag wereldwijd uit op 70,5 biljoen euro. Verdeeld over 8,1 miljard mensen zou dat neerkomen op een bedrag van 8.704 euro per persoon. Dit is meer dan bij M0, maar blijft een relatief laag bedrag gezien de rijkdom van sommige individuen en bedrijven.
Wat Betekent Dit voor de Verdere Geldverdeling?
Deze hypothetische verdeling maakt duidelijk hoe groot het verschil is tussen de rijkdom van een individu en de gemiddelde burger wereldwijd. Ondanks de enorme bedragen, krijgt elk individu een relatief bescheiden bedrag. Het toont aan dat een groot deel van de rijkdom vastzit bij een kleine groep mensen, terwijl het overgrote deel van de wereldbevolking veel minder bezit.
De Onrechtvaardige Verdeling van Rijkdom
De berekeningen laten zien dat, zelfs als al het geld gelijk verdeeld zou worden, het gemiddelde bedrag dat iedereen zou krijgen veel lager ligt dan we misschien denken. Dit toont de ongelijkheid in de wereld en roept de vraag op of een eerlijkere verdeling van welvaart mogelijk of wenselijk is. Deze denkexercitie benadrukt in ieder geval hoe scheef de verdeling van rijkdom momenteel is.
Actueel
Onderzoek van Kassa: Bij deze supermarkt ben je het duurst uit
Boodschappen steeds duurder: dit is volgens onderzoek de goedkoopste én duurste supermarkt van Nederland
De verschillen tussen supermarkten worden steeds duidelijker voelbaar aan de kassa. Waar je jouw dagelijkse boodschappen doet, kan inmiddels tientallen euro’s per maand schelen. Voor consumenten die bewust met hun uitgaven omgaan, is dat geen detail meer, maar een serieuze afweging. Maar bij welke supermarkt betaal je nu gemiddeld het meest? En waar ben je juist het voordeligst uit?
Het consumentenprogramma Kassa zocht het begin 2025 uitgebreid uit en bracht de prijsverschillen tussen de grootste supermarktketens van Nederland scherp in beeld. De uitkomsten zijn opvallend en voor veel huishoudens relevant.
Grootschalig prijsvergelijkingsonderzoek
In februari 2025 voerde Kassa een uitgebreid onderzoek uit naar de prijzen van 37 alledaagse producten. Het ging daarbij om producten die in vrijwel elk huishouden wekelijks op het boodschappenlijstje staan. Denk aan basisvoeding, huishoudelijke artikelen en dagelijkse benodigdheden.
Alle producten werden gekocht in Haarlem, zodat regionale prijsverschillen geen rol zouden spelen. De onderzoekers bezochten daarvoor de zes grootste supermarkten van Nederland:
-
Aldi
-
Lidl
-
Dirk
-
Plus
-
Jumbo
-
Albert Heijn
Door het onderzoek op één locatie uit te voeren, werd een eerlijke en goed vergelijkbare situatie gecreëerd.
Welke producten zijn meegenomen?
Het mandje van Kassa bestond uit een mix van voedingsmiddelen en non-foodartikelen. Onder de 37 producten bevonden zich onder andere:
-
Aardappelen
-
Spaghetti
-
Rijst
-
Sinaasappelen
-
Thee
-
Wasmiddel
Het ging nadrukkelijk om alledaagse basisproducten en niet om luxe of seizoensgebonden artikelen. Daarmee geeft het onderzoek een realistisch beeld van wat een gemiddeld huishouden kwijt is aan reguliere boodschappen.
Geen aanbiedingen, wel de goedkoopste variant
Een belangrijk uitgangspunt van het onderzoek was dat aanbiedingen buiten beschouwing werden gelaten. Dit gebeurde bewust, omdat aanbiedingen tijdelijk zijn en per winkel sterk verschillen. In plaats daarvan werd bij elke supermarkt gekeken naar de goedkoopste beschikbare variant van elk product.
Dat betekent dat het hier niet gaat om A-merken, maar om huismerken of budgetopties. Juist daardoor wordt duidelijk hoe voordelig – of juist duur – een supermarkt structureel is, los van tijdelijke acties.
Supermarkten kregen inzage in de resultaten
Om het onderzoek zo zorgvuldig mogelijk uit te voeren, kregen de betrokken supermarkten de kans om de resultaten vooraf in te zien. Wanneer bleek dat een product tijdelijk niet op voorraad was of dat er sprake was van een niet geheel eerlijke vergelijking, werd dit gecorrigeerd.
Dat maakt de uitkomsten extra betrouwbaar en relevant voor consumenten die hun supermarktkeuze willen baseren op feiten in plaats van gevoel.
Grote prijsverschillen bij hetzelfde boodschappenmandje
De conclusie van het onderzoek is helder: de prijsverschillen zijn fors. Voor exact hetzelfde mandje met 37 producten kan het verschil tussen de goedkoopste en duurste supermarkt meer dan tien euro bedragen.
En dat terwijl het hier slechts om een beperkt aantal producten gaat, gekocht in de goedkoopste variant. Wie dit verschil doortrekt naar een volledige week- of maandboodschappen, ziet al snel hoe groot de impact kan zijn op het huishoudbudget.
Dit is de duurste supermarkt
Uit de vergelijking blijkt dat Albert Heijn momenteel de duurste supermarkt is van de zes onderzochte ketens. Voor het boodschappenmandje met 37 producten moest daar in totaal €74,45 worden afgerekend.
Daarmee steekt Albert Heijn duidelijk boven de andere supermarkten uit. Op de tweede plaats volgt Plus, waar het mandje uitkwam op €73,80. Ook Jumbo zit met €72,94 aan de duurdere kant.
Hoewel deze supermarkten vaak worden geprezen om hun assortiment en winkelervaring, laat het onderzoek zien dat gemak en aanbod een prijs hebben.
De goedkoopste supermarkt van Nederland
Aan de andere kant van het spectrum staat Aldi. Deze supermarkt komt als goedkoopste uit de test. Voor exact hetzelfde boodschappenmandje betaalde Kassa hier €63,68.
Dat betekent een verschil van €10,77 ten opzichte van Albert Heijn. Voor veel huishoudens is dat een bedrag dat wekelijks of maandelijks een aanzienlijk verschil maakt.
Ook Dirk en Lidl zeer voordelig
Aldi is niet de enige supermarkt waar de prijzen relatief laag liggen. Dirk eindigt op een zeer kleine afstand op de tweede plaats met een totaalbedrag van €64,05. Ook Lidl doet het goed, met een mandje van €64,39.
De verschillen tussen deze drie voordeligste supermarkten zijn minimaal. Dat maakt ze stuk voor stuk aantrekkelijke opties voor consumenten die scherp op hun uitgaven letten.
Het volledige overzicht op een rij
Dit zijn de resultaten van het Kassa-onderzoek, van duur naar goedkoop:
-
Albert Heijn: €74,45
-
Plus: €73,80
-
Jumbo: €72,94
-
Lidl: €64,39
-
Dirk: €64,05
-
Aldi: €63,68
Het verschil tussen de duurste en goedkoopste supermarkt bedraagt dus bijna 11 euro voor slechts 37 producten.
Wat betekent dit voor jouw portemonnee?
Wie elke week boodschappen doet, kan door een andere supermarkt te kiezen op jaarbasis honderden euro’s besparen. Zeker in tijden waarin veel huishoudens kritisch naar hun uitgaven kijken, is dat geen overbodige luxe.
Het onderzoek laat zien dat prijsverschillen niet alleen zitten in luxe producten of merken, maar juist in de basis. En precies die basisproducten vormen het grootste deel van het wekelijkse boodschappenmandje.
Meer dan alleen prijs
Toch kiezen consumenten niet uitsluitend op basis van prijs. Factoren zoals locatie, assortiment, service en winkelbeleving spelen ook een rol. Sommige mensen doen daarom hun grote boodschappen bij een discounter en vullen aan bij een duurdere supermarkt.
Het Kassa-onderzoek biedt vooral inzicht: wie bewust wil besparen, weet nu waar de grootste prijsverschillen zitten.
Conclusie: vergelijken loont meer dan ooit
De uitkomsten van het onderzoek maken één ding duidelijk: waar je boodschappen doet, maakt echt verschil. Met identieke producten en zonder aanbiedingen lopen de prijzen flink uiteen.
Voor consumenten die grip willen houden op hun uitgaven, loont het om supermarkten te vergelijken en af en toe kritisch te kijken naar vaste routines. Want in tijden van stijgende kosten kan een andere supermarktkeuze al snel een merkbaar verschil maken.