Actueel
Supermarkten bereiden zich voor op grote ramp of stroomstoring
Supermarkten en essentiële winkels bereiden noodplannen voor grootschalige crises
Supermarkten en andere essentiële winkels in Nederland zijn begonnen met het opstellen van uitgebreide noodplannen voor scenario’s waarin oorlog, een klimaatramp of langdurige stroomuitval het land zouden treffen. Deze plannen moeten ervoor zorgen dat winkels operationeel blijven, zelfs in de meest uitdagende situaties. Volgens Patricia Hoogstraaten, woordvoerder van de brancheorganisatie voor zelfstandig retailondernemers Vakcentrum, worden begin volgend jaar de eerste ‘noodscripts’ samengesteld in samenwerking met het ministerie van Economische Zaken, Defensie en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV).
Drie reële dreigingen: stroomuitval, klimaatrampen en oorlog
De noodzaak voor deze plannen is gebaseerd op drie reële bedreigingen waarmee Nederland rekening moet houden: langdurige stroomstoringen, extreme klimaatrampen zoals overstromingen, en het uitbreken van een gewapend conflict. Hoewel zulke scenario’s vroeger onwaarschijnlijk werden geacht, dwingen de huidige geopolitieke en klimatologische omstandigheden de sector om hier serieus op te anticiperen.
“We hebben geleerd van eerdere crisissen, maar we moeten nu nadenken over wat we doen als er écht iets misgaat,” zegt Hoogstraaten. Ze benadrukt dat deze situaties niet alleen meer een theoretische mogelijkheid zijn. “Scripts zullen worden opgesteld om ervoor te zorgen dat we als sector gecoördineerd en effectief kunnen reageren.”
Corona als leerervaring
Hoogstraaten wijst op de pandemie als voorbeeld van hoe snel en effectief winkels zich kunnen aanpassen aan crisissituaties. “Tijdens corona hebben wij laten zien dat we ontzettend snel kunnen schakelen, zelfs als we worden geconfronteerd met onverwachte en grootschalige noodsituaties. Dat ging perfect, en het heeft bewezen hoe vitaal de sector is.”
Toch is het organiseren van een respons op langdurige grootschalige crises, zoals een oorlog of grootschalige overstroming, van een geheel andere orde. “Zonder steun van de overheid en andere partners kunnen we zulke situaties niet alleen oplossen. Veel winkels, vooral zelfstandige ondernemers, hebben al te maken met financiële uitdagingen en kunnen niet zomaar extra investeren in zaken zoals noodaggregaten,” legt ze uit.
Rol van de consument: voorbereiden op het onvoorziene
Naast de inspanningen van de retailsector, wordt ook van consumenten verwacht dat zij beter voorbereid zijn op noodsituaties. Banken hebben consumenten bijvoorbeeld geadviseerd om contant geld in huis te halen. Ook waarschuwde voormalig premier Mark Rutte in zijn rol als NAVO-chef dat burgers een “oorlogsmentaliteit” moeten aannemen. Dit heeft geleid tot een verhoogde interesse in prepperswinkels, waar noodpakketten en andere overlevingsartikelen worden aangeboden.
Desondanks twijfelt Hoogstraaten of veel mensen daadwerkelijk de benodigde voorbereidingen hebben getroffen. “Mensen zijn gewend geraakt aan de beschikbaarheid van boodschappen op elk moment van de dag. Het idee om voor een langere periode in te slaan, is voor velen niet meer gebruikelijk.”
Hamsteren: lessen uit de pandemie
De pandemie heeft echter ook laten zien hoe snel consumenten in paniek kunnen raken en beginnen te hamsteren. Hoogstraaten herinnert zich de leeggehaalde schappen tijdens de coronacrisis, vooral het hamsteren van wc-papier. “Dat was totale onzin en zorgde ervoor dat er voor anderen niets meer overbleef. We moeten ervoor zorgen dat we dergelijke situaties in de toekomst beter kunnen beheersen.”
Om toekomstige panieksituaties te voorkomen, is educatie essentieel. Consumenten moeten worden aangemoedigd om basisbenodigdheden, zoals batterijen en waterflessen, in huis te halen, maar op een rationele manier. “Het heeft geen zin om te hamsteren, maar een basisvoorraad voor enkele dagen of weken kan voor een stuk rust zorgen in crisissituaties.”
Technologische kwetsbaarheden: van stroomuitval tot navigatieproblemen
Een ander belangrijk aandachtspunt is de technologische afhankelijkheid van veel winkels. Hoogstraaten wijst op de gevolgen van stroomuitval en andere storingen die de logistiek ernstig kunnen verstoren. “Als navigatiesystemen uitvallen of wegen onbegaanbaar worden, kunnen we niet functioneren zoals gebruikelijk. Hier moeten we als sector proactief mee omgaan.”
Daarnaast kunnen langdurige stroomstoringen invloed hebben op kassasystemen, koeling en communicatie met leveranciers. Zonder stroom kan een groot deel van de keten stilvallen, wat directe gevolgen heeft voor de beschikbaarheid van essentiële producten.
Samenwerking met overheid en andere partijen
De samenwerking met de overheid en andere betrokken instanties is essentieel om de plannen succesvol te implementeren. “We hebben afspraken nodig met defensie, het ministerie van Economische Zaken en andere partners om ervoor te zorgen dat we als sector weerbaar zijn,” zegt Hoogstraaten. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar wat winkels zelf kunnen doen, maar ook naar hoe de overheid en hulpdiensten kunnen ondersteunen tijdens crisissituaties.
Een van de mogelijke oplossingen is het opzetten van regionale coördinatiecentra die in geval van nood snel kunnen schakelen om winkels operationeel te houden. Deze centra zouden logistieke knelpunten kunnen oplossen en ervoor zorgen dat essentiële voorraden zoals voedsel en medicijnen beschikbaar blijven.
Supermarkten bereiden zich voor op grote ramp of stroomstoring
Supermarkten en andere essentiële winkels beginnen met het opzetten van noodplannen, voor het geval oorlog uitbreekt of een klimaatramp of stroomstoring plaatsvindt. Begin volgend jaar …..https://t.co/lrfNxYdasq
— IlNuovoMondo Patriota Digitale (@ParaReclameSch) December 23, 2024
De weg vooruit
Hoewel de noodplannen pas in de beginfase zitten, is het duidelijk dat de retailsector zich serieus voorbereidt op mogelijke crises. De lessen uit de pandemie hebben aangetoond dat snelle aanpassingen mogelijk zijn, maar langdurige en grootschalige problemen vereisen een meer systematische aanpak.
“We kunnen niet alles zelf oplossen, maar door samen te werken en voorbereid te zijn, kunnen we de impact van een crisis minimaliseren,” besluit Hoogstraaten.
Het kabinet slaat alarm: Nederland is totaal niet voorbereid op oorlog met de Russenhttps://t.co/cGJBaXvSWH
— PowNed (@PowNed) December 6, 2024
Wat kun je nu al doen?
Tot slot benadrukt Hoogstraaten dat consumenten ook zelf een belangrijke rol spelen in het vergroten van de weerbaarheid van de samenleving. Het hebben van een basisnoodvoorraad thuis, zoals water, batterijen en houdbaar voedsel, kan een groot verschil maken in noodsituaties. Door rationeel in plaats van impulsief te handelen, kunnen zowel consumenten als winkels beter omgaan met de uitdagingen die in de toekomst mogelijk op ons afkomen.
Actueel
Benzine is hier ineens 90 cent per liter goedkoper: automobilisten rijden er massaal naartoe
Automobilisten die genoeg hebben van de hoge brandstofprijzen hebben een plek ontdekt waar tanken momenteel een stuk goedkoper is. Vooral vlak over de Duitse grens zorgt een forse prijsverlaging ervoor dat een volle tank tientallen euro’s minder kan kosten. Het prijsverschil is inmiddels zo groot dat steeds meer automobilisten speciaal naar Polen rijden om hun auto vol te gooien.
Brandstof in Polen fors goedkoper
Tanken is voor veel automobilisten een flinke kostenpost. Zeker wanneer de brandstofprijzen hoog liggen, kan het vullen van een tank van 50 of 60 liter behoorlijk aantikken. Wie in een grensregio woont, kijkt daarom al snel naar de prijzen in omliggende landen.
Momenteel springt vooral Polen eruit. Sinds 17 augustus heeft de Poolse regering binnen het programma Ceny Paliw Niżej, oftewel Lagere brandstofprijzen, maatregelen genomen om benzine en diesel goedkoper te maken.
Een van de belangrijkste veranderingen is een forse verlaging van de btw op brandstoffen. Het tarief is teruggebracht van 23 naar 8 procent. Automobilisten merken die ingreep rechtstreeks aan de pomp.
Daarnaast stelt het Poolse ministerie van Energie dagelijks maximale verkoopprijzen vast. Daardoor zijn de prijzen bij verschillende tankstations flink gedaald.
Vooral in Poolse plaatsen dicht bij de Duitse grens zijn de gevolgen duidelijk zichtbaar. Daar verschijnen steeds meer auto’s met Duitse kentekens bij de pomp.
Tientallen euro’s verschil per tankbeurt
Een van de plaatsen waar het momenteel bijzonder druk is, is Świnoujście. Deze Poolse kustplaats ligt direct aan de grens met Duitsland en staat bij Duitsers bekend als Swinemünde.
Volgens de Poolse krant Fakt is bij meerdere tankstations in de plaats duidelijk te zien dat Duitse automobilisten de grens oversteken om goedkoper te tanken. Bij drie tankstations die vlak bij elkaar liggen, zouden Duitse kentekens inmiddels een groot deel van het straatbeeld bepalen.
Dat is niet vreemd wanneer naar het prijsverschil wordt gekeken.
Volgens de genoemde prijzen kost een liter benzine in Duitsland op sommige plekken ongeveer 2,55 euro. In Polen ligt de prijs rond de 1,66 euro per liter.
Dat is een verschil van maar liefst 89 cent per liter.
Wie een tank van 50 liter volledig vult, kan daarmee ruim 44 euro besparen. Voor automobilisten die dicht bij de grens wonen, kan een korte rit naar Polen daardoor financieel aantrekkelijk zijn.
Ook Zgorzelec trekt Duitse automobilisten
Hetzelfde beeld is zichtbaar in andere Poolse grensplaatsen. In Zgorzelec, dat tegenover de Duitse stad Görlitz ligt, melden lokale media eveneens een flinke toestroom van Duitse automobilisten.
Daar zou Euro 95 maximaal ongeveer 1,48 euro per liter kosten. Voor Euro 98 wordt maximaal circa 1,67 euro gerekend, terwijl diesel rond de 1,70 euro per liter ligt.
“We komen hier omdat bij ons de prijzen gek doen”, vertellen automobilisten uit Görlitz aan Radio Wrocław.
Afhankelijk van de brandstof en de locatie kan het verschil met Duitsland oplopen tot tientallen centen per liter.
Tankstationmedewerkers merken dat onmiddellijk. Duitse klanten kwamen ook voor de prijsverlaging al regelmatig naar Polen, maar sinds de nieuwe maatregelen is de belangstelling flink toegenomen.
Sommige automobilisten vullen bovendien niet alleen hun brandstoftank, maar nemen ook extra benzine of diesel mee in een jerrycan.
Lange rijen bij tankstations
Ook in andere grensregio’s ontstaat zogenoemd tanktoerisme. De Duitse omroep NDR meldt dat in de omgeving van Lubieszyn langere rijen bij Poolse tankstations ontstaan.
Onder de wachtenden bevinden zich veel automobilisten uit Duitse plaatsen als Pasewalk, Ueckermünde, Neubrandenburg en Greifswald.
Voor mensen die vlak bij de Poolse grens wonen, is de rekensom snel gemaakt. Een rit van enkele kilometers kan bij een volle tank tientallen euro’s voordeel opleveren.
Het Duitse zakenblad Wirtschaftswoche berekende dat een automobilist bij een tankbeurt van 50 liter momenteel ongeveer 34 euro op benzine kan besparen. Bij diesel zou het voordeel rond de 27 euro liggen.
Volgens die berekening kost 50 liter benzine in Polen ongeveer 74,50 euro, tegenover circa 108,50 euro in Duitsland. Bij diesel gaat het om ongeveer 85,50 euro in Polen tegenover 112,50 euro in Duitsland.
Omrijden is niet altijd voordelig
Toch betekent dat niet automatisch dat het voor iedere automobilist interessant is om speciaal naar Polen te rijden.
Wie honderden kilometers moet omrijden om goedkoop te kunnen tanken, verbruikt onderweg immers zelf weer brandstof. Een aanzienlijk deel van de besparing verdwijnt daardoor.
Wirtschaftswoche rekent voor dat bij een benzineauto met een gemiddeld verbruik van zeven liter per 100 kilometer het financiële voordeel na ongeveer 220 extra kilometers grotendeels verdwenen kan zijn.
Bij een dieselauto die gemiddeld zes liter per 100 kilometer verbruikt, ligt dat omslagpunt volgens het blad rond de 200 kilometer.
De goedkope Poolse brandstof is daarom vooral interessant voor mensen die in de Duitse grensstreek wonen, tijdens een reis toch al door Polen komen of vanuit Nederland een route rijden waarbij de extra afstand beperkt blijft.
Regels voor jerrycans
Wie naast de normale brandstoftank ook jerrycans wil vullen, moet bovendien rekening houden met regels voor het meenemen van brandstof.
Volgens Wirtschaftswoche mogen automobilisten die Duitsland binnenrijden de standaardtank van hun voertuig volledig gevuld hebben. Daarnaast kan tot 20 liter brandstof in een reservejerrycan worden meegenomen zonder Duitse energiebelasting te betalen.
Wie meer dan die hoeveelheid meeneemt, moet de brandstof bij de douane aangeven en kan alsnog Duitse energiebelasting verschuldigd zijn.
De Duitse automobilistenorganisatie ADAC adviseert vanwege de veiligheid bovendien om niet meer dan tien liter brandstof in een jerrycan mee te nemen.
Voor Nederlandse automobilisten die speciaal naar Polen willen rijden, blijft het dus verstandig eerst de afstand en het eigen brandstofverbruik mee te rekenen. Maar wie toch al in de buurt is, kan momenteel een opvallend bedrag besparen: bij een volle tank kan het voordeel gemakkelijk oplopen tot enkele tientallen euro’s.