Actueel
Supermarkten bereiden zich voor op grote ramp of stroomstoring
Supermarkten en essentiële winkels bereiden noodplannen voor grootschalige crises
Supermarkten en andere essentiële winkels in Nederland zijn begonnen met het opstellen van uitgebreide noodplannen voor scenario’s waarin oorlog, een klimaatramp of langdurige stroomuitval het land zouden treffen. Deze plannen moeten ervoor zorgen dat winkels operationeel blijven, zelfs in de meest uitdagende situaties. Volgens Patricia Hoogstraaten, woordvoerder van de brancheorganisatie voor zelfstandig retailondernemers Vakcentrum, worden begin volgend jaar de eerste ‘noodscripts’ samengesteld in samenwerking met het ministerie van Economische Zaken, Defensie en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV).
Drie reële dreigingen: stroomuitval, klimaatrampen en oorlog
De noodzaak voor deze plannen is gebaseerd op drie reële bedreigingen waarmee Nederland rekening moet houden: langdurige stroomstoringen, extreme klimaatrampen zoals overstromingen, en het uitbreken van een gewapend conflict. Hoewel zulke scenario’s vroeger onwaarschijnlijk werden geacht, dwingen de huidige geopolitieke en klimatologische omstandigheden de sector om hier serieus op te anticiperen.
“We hebben geleerd van eerdere crisissen, maar we moeten nu nadenken over wat we doen als er écht iets misgaat,” zegt Hoogstraaten. Ze benadrukt dat deze situaties niet alleen meer een theoretische mogelijkheid zijn. “Scripts zullen worden opgesteld om ervoor te zorgen dat we als sector gecoördineerd en effectief kunnen reageren.”
Corona als leerervaring
Hoogstraaten wijst op de pandemie als voorbeeld van hoe snel en effectief winkels zich kunnen aanpassen aan crisissituaties. “Tijdens corona hebben wij laten zien dat we ontzettend snel kunnen schakelen, zelfs als we worden geconfronteerd met onverwachte en grootschalige noodsituaties. Dat ging perfect, en het heeft bewezen hoe vitaal de sector is.”
Toch is het organiseren van een respons op langdurige grootschalige crises, zoals een oorlog of grootschalige overstroming, van een geheel andere orde. “Zonder steun van de overheid en andere partners kunnen we zulke situaties niet alleen oplossen. Veel winkels, vooral zelfstandige ondernemers, hebben al te maken met financiële uitdagingen en kunnen niet zomaar extra investeren in zaken zoals noodaggregaten,” legt ze uit.
Rol van de consument: voorbereiden op het onvoorziene
Naast de inspanningen van de retailsector, wordt ook van consumenten verwacht dat zij beter voorbereid zijn op noodsituaties. Banken hebben consumenten bijvoorbeeld geadviseerd om contant geld in huis te halen. Ook waarschuwde voormalig premier Mark Rutte in zijn rol als NAVO-chef dat burgers een “oorlogsmentaliteit” moeten aannemen. Dit heeft geleid tot een verhoogde interesse in prepperswinkels, waar noodpakketten en andere overlevingsartikelen worden aangeboden.
Desondanks twijfelt Hoogstraaten of veel mensen daadwerkelijk de benodigde voorbereidingen hebben getroffen. “Mensen zijn gewend geraakt aan de beschikbaarheid van boodschappen op elk moment van de dag. Het idee om voor een langere periode in te slaan, is voor velen niet meer gebruikelijk.”
Hamsteren: lessen uit de pandemie
De pandemie heeft echter ook laten zien hoe snel consumenten in paniek kunnen raken en beginnen te hamsteren. Hoogstraaten herinnert zich de leeggehaalde schappen tijdens de coronacrisis, vooral het hamsteren van wc-papier. “Dat was totale onzin en zorgde ervoor dat er voor anderen niets meer overbleef. We moeten ervoor zorgen dat we dergelijke situaties in de toekomst beter kunnen beheersen.”
Om toekomstige panieksituaties te voorkomen, is educatie essentieel. Consumenten moeten worden aangemoedigd om basisbenodigdheden, zoals batterijen en waterflessen, in huis te halen, maar op een rationele manier. “Het heeft geen zin om te hamsteren, maar een basisvoorraad voor enkele dagen of weken kan voor een stuk rust zorgen in crisissituaties.”
Technologische kwetsbaarheden: van stroomuitval tot navigatieproblemen
Een ander belangrijk aandachtspunt is de technologische afhankelijkheid van veel winkels. Hoogstraaten wijst op de gevolgen van stroomuitval en andere storingen die de logistiek ernstig kunnen verstoren. “Als navigatiesystemen uitvallen of wegen onbegaanbaar worden, kunnen we niet functioneren zoals gebruikelijk. Hier moeten we als sector proactief mee omgaan.”
Daarnaast kunnen langdurige stroomstoringen invloed hebben op kassasystemen, koeling en communicatie met leveranciers. Zonder stroom kan een groot deel van de keten stilvallen, wat directe gevolgen heeft voor de beschikbaarheid van essentiële producten.
Samenwerking met overheid en andere partijen
De samenwerking met de overheid en andere betrokken instanties is essentieel om de plannen succesvol te implementeren. “We hebben afspraken nodig met defensie, het ministerie van Economische Zaken en andere partners om ervoor te zorgen dat we als sector weerbaar zijn,” zegt Hoogstraaten. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar wat winkels zelf kunnen doen, maar ook naar hoe de overheid en hulpdiensten kunnen ondersteunen tijdens crisissituaties.
Een van de mogelijke oplossingen is het opzetten van regionale coördinatiecentra die in geval van nood snel kunnen schakelen om winkels operationeel te houden. Deze centra zouden logistieke knelpunten kunnen oplossen en ervoor zorgen dat essentiële voorraden zoals voedsel en medicijnen beschikbaar blijven.
Supermarkten bereiden zich voor op grote ramp of stroomstoring
Supermarkten en andere essentiële winkels beginnen met het opzetten van noodplannen, voor het geval oorlog uitbreekt of een klimaatramp of stroomstoring plaatsvindt. Begin volgend jaar …..https://t.co/lrfNxYdasq
— IlNuovoMondo Patriota Digitale (@ParaReclameSch) December 23, 2024
De weg vooruit
Hoewel de noodplannen pas in de beginfase zitten, is het duidelijk dat de retailsector zich serieus voorbereidt op mogelijke crises. De lessen uit de pandemie hebben aangetoond dat snelle aanpassingen mogelijk zijn, maar langdurige en grootschalige problemen vereisen een meer systematische aanpak.
“We kunnen niet alles zelf oplossen, maar door samen te werken en voorbereid te zijn, kunnen we de impact van een crisis minimaliseren,” besluit Hoogstraaten.
Het kabinet slaat alarm: Nederland is totaal niet voorbereid op oorlog met de Russenhttps://t.co/cGJBaXvSWH
— PowNed (@PowNed) December 6, 2024
Wat kun je nu al doen?
Tot slot benadrukt Hoogstraaten dat consumenten ook zelf een belangrijke rol spelen in het vergroten van de weerbaarheid van de samenleving. Het hebben van een basisnoodvoorraad thuis, zoals water, batterijen en houdbaar voedsel, kan een groot verschil maken in noodsituaties. Door rationeel in plaats van impulsief te handelen, kunnen zowel consumenten als winkels beter omgaan met de uitdagingen die in de toekomst mogelijk op ons afkomen.
Actueel
Nederland neemt afscheid van 130 km/u: dit verandert er voor automobilisten
Wie deze zomer met de auto door Europa reist, doet er goed aan extra op de verkeersborden te letten. De maximumsnelheden op Europese snelwegen veranderen namelijk steeds vaker. Terwijl sommige landen de snelheid juist verlagen vanwege veiligheid of milieu, kiezen andere landen ervoor om automobilisten onder bepaalde omstandigheden sneller te laten rijden.
Een van de opvallendste ontwikkelingen vindt plaats in Tsjechië. Daar wordt op een deel van een snelweg geëxperimenteerd met een maximumsnelheid van maar liefst 150 kilometer per uur.
Tot 150 kilometer per uur in Tsjechië
Het gaat om een traject van ongeveer 60 kilometer op de Tsjechische D3, tussen České Budějovice en Tábor.
Automobilisten mogen daar onder gunstige omstandigheden maximaal 150 kilometer per uur rijden. Dat betekent echter niet dat je er altijd met die snelheid overheen mag.
De hogere limiet geldt alleen wanneer het wegdek droog is, het zicht voldoende is en de verkeerssituatie veilig genoeg wordt geacht.
Langs de snelweg staan elektronische borden waarop de actuele maximumsnelheid wordt aangegeven. Zodra het weer omslaat, het drukker wordt of andere omstandigheden veranderen, kan de toegestane snelheid direct worden verlaagd.
Elektronische borden bepalen snelheid
Met het experiment willen de Tsjechische autoriteiten onderzoeken of hogere snelheden verantwoord kunnen worden toegestaan op moderne snelwegen.
Daarbij wordt dus niet simpelweg permanent een bord met 150 geplaatst. De snelheid wordt dynamisch aangepast aan de situatie.
Wanneer de proef goede resultaten oplevert, behoort uitbreiding naar andere moderne of recent gerenoveerde snelwegen tot de mogelijkheden.
Tsjechië is daarmee een interessant voorbeeld van een bredere ontwikkeling binnen Europa: één vaste maximumsnelheid maakt op sommige plaatsen steeds vaker plaats voor flexibelere regels.
Ook Nederland veranderde de regels
Nederland koos enkele jaren geleden juist voor de tegenovergestelde richting.
In 2020 werd vanwege de stikstofproblematiek de maximumsnelheid overdag op snelwegen teruggebracht naar 100 kilometer per uur. ’s Avonds en ’s nachts kon op verschillende trajecten nog wel 120 of 130 worden gereden.
Inmiddels zijn sommige beperkingen weer versoepeld.
Sinds 2025 geldt op delen van onder meer de A6 en A7 overdag opnieuw een maximumsnelheid van 130 kilometer per uur. Daaronder valt ook een traject over de Afsluitdijk.
De overheid bekijkt of dergelijke aanpassingen uiteindelijk op meer snelwegen mogelijk zijn.
Oostenrijk versoepelt eveneens
Ook Oostenrijk heeft de afgelopen jaren geëxperimenteerd met verschillende maximumsnelheden.
Op meerdere snelwegen gold vanwege luchtkwaliteitsregels een limiet van 100 kilometer per uur. Op een aantal belangrijke trajecten zijn dergelijke beperkingen inmiddels weer opgeheven en kan overdag opnieuw 130 worden gereden.
Dat betekent overigens niet dat automobilisten overal automatisch 130 mogen rijden.
Op bepaalde transitroutes kunnen bijvoorbeeld ’s nachts lagere snelheidslimieten gelden. Ook hier blijft het dus belangrijk om goed naar de plaatselijke verkeersborden te kijken.
Turkije staat op sommige wegen 140 km/u toe
Turkije heeft de maximumsnelheid op bepaalde autosnelwegen juist flink verhoogd.
Waar eerder op veel plaatsen maximaal 120 kilometer per uur mocht worden gereden, werd de limiet op verschillende wegen verhoogd naar 130.
Op bepaalde moderne snelwegen is zelfs 140 kilometer per uur toegestaan.
Die hogere snelheden gelden vooral op relatief nieuwe infrastructuur die volgens strengere veiligheidsnormen is aangelegd.
Duitsland blijft grote uitzondering
En dan is er natuurlijk nog Duitsland.
Het land blijft binnen Europa een bijzondere positie innemen omdat grote delen van de Autobahn geen algemene wettelijke maximumsnelheid kennen. Wel geldt er een adviessnelheid van 130 kilometer per uur en zijn op tal van trajecten vaste of tijdelijke beperkingen ingesteld.
De discussie over de invoering van een algemene maximumsnelheid keert regelmatig terug.
Voorstanders wijzen onder meer op verkeersveiligheid en een mogelijke vermindering van de CO₂-uitstoot. Tegenstanders willen juist vasthouden aan het huidige systeem.
Zelfs 80 kilometer per uur wordt besproken
De discussie in Duitsland heeft ook een duidelijke klimaatcomponent.
Na juridische kritiek op de voortgang richting de Duitse klimaatdoelstellingen zijn maatregelen voor het verkeer opnieuw onderwerp van debat geworden.
Daarbij wordt door milieuorganisaties en bepaalde politieke partijen niet alleen gesproken over een algemene maximumsnelheid op de Autobahn. Ook een verlaging van de snelheid op bepaalde andere wegen naar 80 kilometer per uur wordt genoemd als mogelijke maatregel om uitstoot terug te dringen.
Of dergelijke voorstellen daadwerkelijk worden ingevoerd, is een andere vraag.
Vertrouw niet blind op navigatie
Voor Nederlandse vakantiegangers maken al die verschillende regels autorijden in Europa er niet eenvoudiger op.
Een navigatiesysteem geeft doorgaans de geldende maximumsnelheid weer, maar die informatie kan achterlopen wanneer regels recent zijn aangepast.
Bij variabele snelheidslimieten is het nog belangrijker om op te letten. Wanneer een elektronisch verkeersbord bijvoorbeeld 100 kilometer per uur aangeeft terwijl je navigatie 130 vermeldt, is uiteraard het verkeersbord bepalend.
Ook tijdelijke beperkingen vanwege werkzaamheden, weersomstandigheden of verkeersdrukte moeten worden gevolgd.
Europa kiest niet één richting
Opvallend is dat er momenteel geen duidelijke Europese trend richting uitsluitend hogere óf lagere snelheden bestaat.
Landen met moderne infrastructuur experimenteren op sommige plaatsen met 140 of zelfs 150 kilometer per uur. Tegelijkertijd worden elders snelheden juist teruggebracht vanwege verkeersveiligheid, uitstoot of andere milieuproblemen.
Wie met de auto naar het buitenland vertrekt, kan daarom niet simpelweg aannemen dat 120 of 130 kilometer per uur overal de standaard is.
Van 100 kilometer per uur overdag in delen van Nederland tot 140 in Turkije en zelfs 150 onder gunstige omstandigheden in Tsjechië: de verschillen binnen Europa worden alleen maar groter. Goed naar de verkeersborden kijken wordt daarmee belangrijker dan ooit.