Actueel
Supermarkten bereiden zich voor op grote ramp of stroomstoring
Supermarkten en essentiële winkels bereiden noodplannen voor grootschalige crises
Supermarkten en andere essentiële winkels in Nederland zijn begonnen met het opstellen van uitgebreide noodplannen voor scenario’s waarin oorlog, een klimaatramp of langdurige stroomuitval het land zouden treffen. Deze plannen moeten ervoor zorgen dat winkels operationeel blijven, zelfs in de meest uitdagende situaties. Volgens Patricia Hoogstraaten, woordvoerder van de brancheorganisatie voor zelfstandig retailondernemers Vakcentrum, worden begin volgend jaar de eerste ‘noodscripts’ samengesteld in samenwerking met het ministerie van Economische Zaken, Defensie en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV).
Drie reële dreigingen: stroomuitval, klimaatrampen en oorlog
De noodzaak voor deze plannen is gebaseerd op drie reële bedreigingen waarmee Nederland rekening moet houden: langdurige stroomstoringen, extreme klimaatrampen zoals overstromingen, en het uitbreken van een gewapend conflict. Hoewel zulke scenario’s vroeger onwaarschijnlijk werden geacht, dwingen de huidige geopolitieke en klimatologische omstandigheden de sector om hier serieus op te anticiperen.
“We hebben geleerd van eerdere crisissen, maar we moeten nu nadenken over wat we doen als er écht iets misgaat,” zegt Hoogstraaten. Ze benadrukt dat deze situaties niet alleen meer een theoretische mogelijkheid zijn. “Scripts zullen worden opgesteld om ervoor te zorgen dat we als sector gecoördineerd en effectief kunnen reageren.”
Corona als leerervaring
Hoogstraaten wijst op de pandemie als voorbeeld van hoe snel en effectief winkels zich kunnen aanpassen aan crisissituaties. “Tijdens corona hebben wij laten zien dat we ontzettend snel kunnen schakelen, zelfs als we worden geconfronteerd met onverwachte en grootschalige noodsituaties. Dat ging perfect, en het heeft bewezen hoe vitaal de sector is.”
Toch is het organiseren van een respons op langdurige grootschalige crises, zoals een oorlog of grootschalige overstroming, van een geheel andere orde. “Zonder steun van de overheid en andere partners kunnen we zulke situaties niet alleen oplossen. Veel winkels, vooral zelfstandige ondernemers, hebben al te maken met financiële uitdagingen en kunnen niet zomaar extra investeren in zaken zoals noodaggregaten,” legt ze uit.
Rol van de consument: voorbereiden op het onvoorziene
Naast de inspanningen van de retailsector, wordt ook van consumenten verwacht dat zij beter voorbereid zijn op noodsituaties. Banken hebben consumenten bijvoorbeeld geadviseerd om contant geld in huis te halen. Ook waarschuwde voormalig premier Mark Rutte in zijn rol als NAVO-chef dat burgers een “oorlogsmentaliteit” moeten aannemen. Dit heeft geleid tot een verhoogde interesse in prepperswinkels, waar noodpakketten en andere overlevingsartikelen worden aangeboden.
Desondanks twijfelt Hoogstraaten of veel mensen daadwerkelijk de benodigde voorbereidingen hebben getroffen. “Mensen zijn gewend geraakt aan de beschikbaarheid van boodschappen op elk moment van de dag. Het idee om voor een langere periode in te slaan, is voor velen niet meer gebruikelijk.”
Hamsteren: lessen uit de pandemie
De pandemie heeft echter ook laten zien hoe snel consumenten in paniek kunnen raken en beginnen te hamsteren. Hoogstraaten herinnert zich de leeggehaalde schappen tijdens de coronacrisis, vooral het hamsteren van wc-papier. “Dat was totale onzin en zorgde ervoor dat er voor anderen niets meer overbleef. We moeten ervoor zorgen dat we dergelijke situaties in de toekomst beter kunnen beheersen.”
Om toekomstige panieksituaties te voorkomen, is educatie essentieel. Consumenten moeten worden aangemoedigd om basisbenodigdheden, zoals batterijen en waterflessen, in huis te halen, maar op een rationele manier. “Het heeft geen zin om te hamsteren, maar een basisvoorraad voor enkele dagen of weken kan voor een stuk rust zorgen in crisissituaties.”
Technologische kwetsbaarheden: van stroomuitval tot navigatieproblemen
Een ander belangrijk aandachtspunt is de technologische afhankelijkheid van veel winkels. Hoogstraaten wijst op de gevolgen van stroomuitval en andere storingen die de logistiek ernstig kunnen verstoren. “Als navigatiesystemen uitvallen of wegen onbegaanbaar worden, kunnen we niet functioneren zoals gebruikelijk. Hier moeten we als sector proactief mee omgaan.”
Daarnaast kunnen langdurige stroomstoringen invloed hebben op kassasystemen, koeling en communicatie met leveranciers. Zonder stroom kan een groot deel van de keten stilvallen, wat directe gevolgen heeft voor de beschikbaarheid van essentiële producten.
Samenwerking met overheid en andere partijen
De samenwerking met de overheid en andere betrokken instanties is essentieel om de plannen succesvol te implementeren. “We hebben afspraken nodig met defensie, het ministerie van Economische Zaken en andere partners om ervoor te zorgen dat we als sector weerbaar zijn,” zegt Hoogstraaten. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar wat winkels zelf kunnen doen, maar ook naar hoe de overheid en hulpdiensten kunnen ondersteunen tijdens crisissituaties.
Een van de mogelijke oplossingen is het opzetten van regionale coördinatiecentra die in geval van nood snel kunnen schakelen om winkels operationeel te houden. Deze centra zouden logistieke knelpunten kunnen oplossen en ervoor zorgen dat essentiële voorraden zoals voedsel en medicijnen beschikbaar blijven.
Supermarkten bereiden zich voor op grote ramp of stroomstoring
Supermarkten en andere essentiële winkels beginnen met het opzetten van noodplannen, voor het geval oorlog uitbreekt of een klimaatramp of stroomstoring plaatsvindt. Begin volgend jaar …..https://t.co/lrfNxYdasq
— IlNuovoMondo Patriota Digitale (@ParaReclameSch) December 23, 2024
De weg vooruit
Hoewel de noodplannen pas in de beginfase zitten, is het duidelijk dat de retailsector zich serieus voorbereidt op mogelijke crises. De lessen uit de pandemie hebben aangetoond dat snelle aanpassingen mogelijk zijn, maar langdurige en grootschalige problemen vereisen een meer systematische aanpak.
“We kunnen niet alles zelf oplossen, maar door samen te werken en voorbereid te zijn, kunnen we de impact van een crisis minimaliseren,” besluit Hoogstraaten.
Het kabinet slaat alarm: Nederland is totaal niet voorbereid op oorlog met de Russenhttps://t.co/cGJBaXvSWH
— PowNed (@PowNed) December 6, 2024
Wat kun je nu al doen?
Tot slot benadrukt Hoogstraaten dat consumenten ook zelf een belangrijke rol spelen in het vergroten van de weerbaarheid van de samenleving. Het hebben van een basisnoodvoorraad thuis, zoals water, batterijen en houdbaar voedsel, kan een groot verschil maken in noodsituaties. Door rationeel in plaats van impulsief te handelen, kunnen zowel consumenten als winkels beter omgaan met de uitdagingen die in de toekomst mogelijk op ons afkomen.
Actueel
Man die de 2000-crisis en COVID voorspelde: ‘Er komt opnieuw een grote ramp aan’
Kunstmatige intelligentie is in korte tijd uitgegroeid tot een van de meest besproken technologieën ter wereld. Bedrijven investeren miljarden in nieuwe AI-toepassingen, beleggers storten zich massaal op technologieaandelen en vrijwel iedere grote onderneming probeert een graantje mee te pikken van de razendsnelle ontwikkelingen.
Toch klinkt er steeds vaker ook een waarschuwende stem. De Britse journalist en politiek commentator Robert Peston vreest dat de huidige AI-gekte uiteindelijk kan uitmonden in een economische schok. Volgens hem worden de verwachtingen rondom kunstmatige intelligentie steeds hoger, terwijl nog moet blijken of al die investeringen zich daadwerkelijk terugbetalen.
AI zorgt voor ongekende investeringsgolf
Waar kunstmatige intelligentie enkele jaren geleden nog vooral een onderwerp was voor onderzoekers en technologiebedrijven, is AI inmiddels doorgedrongen tot vrijwel iedere sector.
Van klantenservice en gezondheidszorg tot onderwijs, industrie en financiële dienstverlening: overal wordt volop geëxperimenteerd met slimme software die werkzaamheden kan versnellen of zelfs volledig automatiseren.
Die ontwikkeling heeft geleid tot een ware investeringsgolf. Grote technologiebedrijven trekken tientallen miljarden euro’s uit voor de bouw van nieuwe datacenters, de aanschaf van krachtige computerchips en de ontwikkeling van steeds geavanceerdere AI-systemen.
Volgens Peston ontstaat hierdoor een situatie waarin steeds meer bedrijven investeren vanuit de angst om achter te blijven.
“Iedereen wil de boot niet missen”
In een interview met Radio Times zegt de Britse journalist dat hij zich steeds meer zorgen maakt over de manier waarop investeerders momenteel naar kunstmatige intelligentie kijken.
Volgens hem lijkt het alsof vrijwel iedereen ervan uitgaat dat AI de komende jaren alleen maar verder zal groeien.
“Wanneer iedereen dezelfde verwachting heeft en daar massaal geld op inzet, ontstaat het risico dat de markt zichzelf gaat overschatten,” waarschuwt hij.
Volgens Peston investeren bedrijven momenteel alsof iedere AI-toepassing automatisch succesvol zal worden. Maar de praktijk kan volgens hem weleens minder rooskleurig blijken.
Vergelijkingen met eerdere economische bubbels
De journalist trekt parallellen met eerdere periodes waarin beleggers massaal achter één ontwikkeling aanliepen.
Zo verwijst hij naar de internetzeepbel rond de eeuwwisseling, toen technologiebedrijven enorme beurswaarderingen kregen zonder dat daar altijd winstgevende bedrijfsmodellen tegenover stonden.
Ook de beurscrash van 1929 noemt hij als voorbeeld van een periode waarin optimisme uiteindelijk omsloeg in paniek.
Volgens Peston hoeft de AI-markt niet per se op dezelfde manier te eindigen, maar ziet hij wel overeenkomsten in het enthousiasme waarmee momenteel miljarden worden geïnvesteerd.
Datacenters kosten miljarden
Een belangrijk onderdeel van de AI-revolutie speelt zich af achter de schermen.
Om kunstmatige intelligentie te laten functioneren zijn enorme hoeveelheden rekenkracht nodig. Daarvoor worden wereldwijd gigantische datacenters gebouwd die dag en nacht draaien.
Die centra bevatten duizenden gespecialiseerde computerchips en verbruiken enorme hoeveelheden elektriciteit.
Naast de bouwkosten komen daar ook investeringen bij in koelsystemen, stroomvoorziening en glasvezelverbindingen.
Volgens Peston moet uiteindelijk blijken of al die kosten kunnen worden terugverdiend.
Wanneer slaat het sentiment om?
Volgens de Britse commentator hoeft er maar weinig te gebeuren voordat beleggers anders naar AI gaan kijken.
Een reeks tegenvallende kwartaalcijfers, stijgende rentetarieven of een lagere vraag naar AI-diensten kunnen ervoor zorgen dat investeerders hun verwachtingen bijstellen.
Wanneer dat gebeurt, kan het enthousiasme volgens hem snel omslaan.
Bedrijven die nu nog volop uitbreiden, kunnen dan plotseling investeringen uitstellen of projecten schrappen.
Niet alleen technologiebedrijven lopen risico
Mocht de AI-markt inderdaad afkoelen, dan blijven de gevolgen volgens Peston niet beperkt tot softwarebedrijven.
Ook producenten van computerchips, energieleveranciers, bouwbedrijven en leveranciers van datacenters kunnen geraakt worden.
De hele keten profiteert momenteel van de enorme vraag naar AI-infrastructuur.
Als die vraag afneemt, kan dat volgens hem een domino-effect veroorzaken in meerdere sectoren.
AI verandert ook de arbeidsmarkt
Naast de economische gevolgen kijkt Peston ook naar de impact van kunstmatige intelligentie op de arbeidsmarkt.
Volgens hem zullen steeds meer routinematige werkzaamheden worden overgenomen door slimme software.
Denk daarbij aan administratief werk, klantenservice, eenvoudige juridische analyses en delen van softwareontwikkeling.
Dat betekent volgens hem niet dat alle banen verdwijnen, maar wel dat bedrijven met minder personeel hetzelfde werk kunnen uitvoeren.
Nieuwe uitdagingen voor overheden
Wanneer AI daadwerkelijk veel werkzaamheden automatiseert, ontstaan volgens Peston ook maatschappelijke uitdagingen.
Minder werknemers betekent mogelijk minder loonbelasting, terwijl overheden juist moeten investeren in omscholing, onderwijs en digitale infrastructuur.
Daardoor kunnen moeilijke politieke keuzes ontstaan.
Volgens hem is het verstandig om daar nu al over na te denken, zodat samenlevingen beter voorbereid zijn op de veranderingen die AI met zich meebrengt.
Geen doemscenario
Ondanks zijn waarschuwingen benadrukt Peston dat hij kunstmatige intelligentie zeker niet als iets negatiefs ziet.
Integendeel.
Volgens hem kan AI de productiviteit enorm verhogen en oplossingen bieden voor problemen in onder meer de zorg, wetenschap en industrie.
Hij vergelijkt de technologische ontwikkeling zelfs met de komst van elektriciteit of de industriële revolutie.
Wel vindt hij dat overheden, bedrijven en investeerders realistisch moeten blijven.
Voorzichtig optimisme
Volgens de Britse journalist is het verstandig om niet alleen naar de kansen, maar ook naar de risico’s te kijken.
Investeren in innovatie blijft belangrijk, maar verwachtingen moeten volgens hem gebaseerd zijn op realistische vooruitzichten en niet uitsluitend op enthousiasme.
Bedrijven doen er volgens hem goed aan verschillende scenario’s uit te werken, zodat zij ook voorbereid zijn wanneer de groei minder snel verloopt dan gehoopt.
AI blijft ons dagelijks leven veranderen
Ondertussen lijkt één ding vrijwel zeker: kunstmatige intelligentie zal de komende jaren een steeds grotere rol spelen in het dagelijks leven.
Steeds meer bedrijven integreren AI in hun dienstverlening en ook consumenten maken er dagelijks gebruik van.
Volgens Peston is dat op zichzelf geen reden tot zorg.
Zijn waarschuwing richt zich vooral op de financiële verwachtingen die rondom de technologie zijn ontstaan.
Of zijn voorspelling uitkomt, zal de komende jaren moeten blijken. Vast staat in ieder geval dat kunstmatige intelligentie voorlopig een van de belangrijkste ontwikkelingen blijft binnen de wereldeconomie én de technologiesector. Terwijl de mogelijkheden steeds verder toenemen, groeit tegelijkertijd ook de discussie over de vraag hoe duurzaam de huidige investeringsgolf uiteindelijk zal blijken.