Actueel
Supermarkten bereiden zich voor op grote ramp of stroomstoring
Supermarkten en essentiële winkels bereiden noodplannen voor grootschalige crises
Supermarkten en andere essentiële winkels in Nederland zijn begonnen met het opstellen van uitgebreide noodplannen voor scenario’s waarin oorlog, een klimaatramp of langdurige stroomuitval het land zouden treffen. Deze plannen moeten ervoor zorgen dat winkels operationeel blijven, zelfs in de meest uitdagende situaties. Volgens Patricia Hoogstraaten, woordvoerder van de brancheorganisatie voor zelfstandig retailondernemers Vakcentrum, worden begin volgend jaar de eerste ‘noodscripts’ samengesteld in samenwerking met het ministerie van Economische Zaken, Defensie en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV).
Drie reële dreigingen: stroomuitval, klimaatrampen en oorlog
De noodzaak voor deze plannen is gebaseerd op drie reële bedreigingen waarmee Nederland rekening moet houden: langdurige stroomstoringen, extreme klimaatrampen zoals overstromingen, en het uitbreken van een gewapend conflict. Hoewel zulke scenario’s vroeger onwaarschijnlijk werden geacht, dwingen de huidige geopolitieke en klimatologische omstandigheden de sector om hier serieus op te anticiperen.
“We hebben geleerd van eerdere crisissen, maar we moeten nu nadenken over wat we doen als er écht iets misgaat,” zegt Hoogstraaten. Ze benadrukt dat deze situaties niet alleen meer een theoretische mogelijkheid zijn. “Scripts zullen worden opgesteld om ervoor te zorgen dat we als sector gecoördineerd en effectief kunnen reageren.”
Corona als leerervaring
Hoogstraaten wijst op de pandemie als voorbeeld van hoe snel en effectief winkels zich kunnen aanpassen aan crisissituaties. “Tijdens corona hebben wij laten zien dat we ontzettend snel kunnen schakelen, zelfs als we worden geconfronteerd met onverwachte en grootschalige noodsituaties. Dat ging perfect, en het heeft bewezen hoe vitaal de sector is.”
Toch is het organiseren van een respons op langdurige grootschalige crises, zoals een oorlog of grootschalige overstroming, van een geheel andere orde. “Zonder steun van de overheid en andere partners kunnen we zulke situaties niet alleen oplossen. Veel winkels, vooral zelfstandige ondernemers, hebben al te maken met financiële uitdagingen en kunnen niet zomaar extra investeren in zaken zoals noodaggregaten,” legt ze uit.
Rol van de consument: voorbereiden op het onvoorziene
Naast de inspanningen van de retailsector, wordt ook van consumenten verwacht dat zij beter voorbereid zijn op noodsituaties. Banken hebben consumenten bijvoorbeeld geadviseerd om contant geld in huis te halen. Ook waarschuwde voormalig premier Mark Rutte in zijn rol als NAVO-chef dat burgers een “oorlogsmentaliteit” moeten aannemen. Dit heeft geleid tot een verhoogde interesse in prepperswinkels, waar noodpakketten en andere overlevingsartikelen worden aangeboden.
Desondanks twijfelt Hoogstraaten of veel mensen daadwerkelijk de benodigde voorbereidingen hebben getroffen. “Mensen zijn gewend geraakt aan de beschikbaarheid van boodschappen op elk moment van de dag. Het idee om voor een langere periode in te slaan, is voor velen niet meer gebruikelijk.”
Hamsteren: lessen uit de pandemie
De pandemie heeft echter ook laten zien hoe snel consumenten in paniek kunnen raken en beginnen te hamsteren. Hoogstraaten herinnert zich de leeggehaalde schappen tijdens de coronacrisis, vooral het hamsteren van wc-papier. “Dat was totale onzin en zorgde ervoor dat er voor anderen niets meer overbleef. We moeten ervoor zorgen dat we dergelijke situaties in de toekomst beter kunnen beheersen.”
Om toekomstige panieksituaties te voorkomen, is educatie essentieel. Consumenten moeten worden aangemoedigd om basisbenodigdheden, zoals batterijen en waterflessen, in huis te halen, maar op een rationele manier. “Het heeft geen zin om te hamsteren, maar een basisvoorraad voor enkele dagen of weken kan voor een stuk rust zorgen in crisissituaties.”
Technologische kwetsbaarheden: van stroomuitval tot navigatieproblemen
Een ander belangrijk aandachtspunt is de technologische afhankelijkheid van veel winkels. Hoogstraaten wijst op de gevolgen van stroomuitval en andere storingen die de logistiek ernstig kunnen verstoren. “Als navigatiesystemen uitvallen of wegen onbegaanbaar worden, kunnen we niet functioneren zoals gebruikelijk. Hier moeten we als sector proactief mee omgaan.”
Daarnaast kunnen langdurige stroomstoringen invloed hebben op kassasystemen, koeling en communicatie met leveranciers. Zonder stroom kan een groot deel van de keten stilvallen, wat directe gevolgen heeft voor de beschikbaarheid van essentiële producten.
Samenwerking met overheid en andere partijen
De samenwerking met de overheid en andere betrokken instanties is essentieel om de plannen succesvol te implementeren. “We hebben afspraken nodig met defensie, het ministerie van Economische Zaken en andere partners om ervoor te zorgen dat we als sector weerbaar zijn,” zegt Hoogstraaten. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar wat winkels zelf kunnen doen, maar ook naar hoe de overheid en hulpdiensten kunnen ondersteunen tijdens crisissituaties.
Een van de mogelijke oplossingen is het opzetten van regionale coördinatiecentra die in geval van nood snel kunnen schakelen om winkels operationeel te houden. Deze centra zouden logistieke knelpunten kunnen oplossen en ervoor zorgen dat essentiële voorraden zoals voedsel en medicijnen beschikbaar blijven.
Supermarkten bereiden zich voor op grote ramp of stroomstoring
Supermarkten en andere essentiële winkels beginnen met het opzetten van noodplannen, voor het geval oorlog uitbreekt of een klimaatramp of stroomstoring plaatsvindt. Begin volgend jaar …..https://t.co/lrfNxYdasq
— IlNuovoMondo Patriota Digitale (@ParaReclameSch) December 23, 2024
De weg vooruit
Hoewel de noodplannen pas in de beginfase zitten, is het duidelijk dat de retailsector zich serieus voorbereidt op mogelijke crises. De lessen uit de pandemie hebben aangetoond dat snelle aanpassingen mogelijk zijn, maar langdurige en grootschalige problemen vereisen een meer systematische aanpak.
“We kunnen niet alles zelf oplossen, maar door samen te werken en voorbereid te zijn, kunnen we de impact van een crisis minimaliseren,” besluit Hoogstraaten.
Het kabinet slaat alarm: Nederland is totaal niet voorbereid op oorlog met de Russenhttps://t.co/cGJBaXvSWH
— PowNed (@PowNed) December 6, 2024
Wat kun je nu al doen?
Tot slot benadrukt Hoogstraaten dat consumenten ook zelf een belangrijke rol spelen in het vergroten van de weerbaarheid van de samenleving. Het hebben van een basisnoodvoorraad thuis, zoals water, batterijen en houdbaar voedsel, kan een groot verschil maken in noodsituaties. Door rationeel in plaats van impulsief te handelen, kunnen zowel consumenten als winkels beter omgaan met de uitdagingen die in de toekomst mogelijk op ons afkomen.
Actueel
Jasin Ajar met 18 kogels gedood in Spanje: verdachte Shah C. naar Nederland
De 19-jarige Belg Shah C. is aan Nederland uitgeleverd vanwege zijn vermeende betrokkenheid bij de dood van de 25-jarige Jasin Ajar uit Zwolle. Ajar werd in december 2024 bij een cannabisclub in het Spaanse Fuengirola onder vuur genomen. Er werden achttien kogels afgevuurd. Volgens het Openbaar Ministerie lijkt alles erop dat de Zwollenaar niet het daadwerkelijke doelwit was en slachtoffer werd van een vergismoord.
Shah C. opgepakt in België
Shah C. werd op 25 juni aangehouden in het Belgische Laarne. Enkele weken later, op 15 juli, werd hij overgeleverd aan Nederland. Ook het volledige Spaanse strafdossier is inmiddels aan de Nederlandse autoriteiten overgedragen.
Dat betekent dat de zaak tegen de jonge Belg verder in Nederland wordt behandeld. Justitie verdenkt hem ervan een belangrijke rol te hebben gespeeld bij de fatale schietpartij.
Shah was ten tijde van het incident slechts zeventien jaar oud.
Jasin werkte in cannabisclub in Fuengirola
Jasin Ajar verbleef in 2024 tijdens een tussenjaar in Spanje. Hij werkte als barman bij cannabisclub The Legends in de populaire badplaats Fuengirola.
In de nacht van 6 op 7 december 2024 veranderde alles.
Volgens informatie uit het Spaanse onderzoek zag Jasin een gewapende jongeman in de richting van de cannabisclub komen. Hij zou daarop hebben geprobeerd de voordeur te sluiten, vermoedelijk om de aanwezigen binnen te beschermen.
Vervolgens probeerde Jasin via de achterkant van het pand naar buiten te gaan. De schutter zou ondertussen om het gebouw heen zijn gelopen.
Daar kwam het tot een confrontatie.
Van korte afstand werd het vuur geopend. In totaal werden achttien kogels afgevuurd. Jasin werd meerdere keren geraakt, onder meer in zijn hoofd, en overleed ter plaatse aan zijn verwondingen.
Justitie vermoedt vergismoord
Het Nederlandse Openbaar Ministerie houdt ernstig rekening met het scenario dat Jasin helemaal niet degene was die moest worden gedood.
Het werkelijke doelwit zou volgens justitie een andere man zijn geweest die banden had met het Nederlandse criminele milieu. Jasin zelf zou voor zover bekend geen banden met de onderwereld hebben gehad.
Dat maakt de zaak extra aangrijpend. De 25-jarige barman lijkt op het verkeerde moment op de verkeerde plaats te zijn geweest en mogelijk te zijn aangezien voor iemand anders.
Vermoedelijk meerdere mensen betrokken
Het onderzoek richt zich niet alleen op Shah C. Justitie vermoedt dat verschillende personen betrokken waren bij de voorbereiding en uitvoering van de schietpartij.
Shah zou als minderjarige naar Spanje zijn gestuurd om de liquidatie uit te voeren. Volgens het onderzoek zouden daarnaast drie jonge vrouwen vuurwapens vanuit Parijs naar Spanje hebben vervoerd.
Een andere verdachte zou het uiteindelijk gebruikte vuurwapen aan Shah hebben gegeven.
Ook zou er sprake zijn geweest van een zogenoemde spotter. Die persoon zou vanuit de cannabisclub informatie hebben doorgegeven over wie er aanwezig waren.
Justitie probeert nu te achterhalen hoe de verschillende verdachten precies met elkaar in verbinding stonden en wie uiteindelijk opdracht gaf voor de liquidatie.
Wapen achtergelaten na schietpartij
Na de schietpartij zou Shah C. het gebruikte Tokarev-pistool onder een geparkeerde auto hebben achtergelaten.
Daarna zou hij op een huurfiets zijn gevlucht. Een dag later vertrok hij per vliegtuig terug naar België.
Het achtergelaten vuurwapen werd een belangrijk onderdeel van het onderzoek. De politie trof daarop DNA aan dat leidde naar Afif J., die ervan werd verdacht het pistool aan Shah te hebben overhandigd.
Afif J. kwam in januari 2025 om het leven tijdens zijn arrestatie in Rotterdam-Kralingen. Volgens de beschikbare informatie opende hij tijdens die arrestatie het vuur op agenten van de Dienst Speciale Interventies.
Shah kwam eerder vrij in Spanje
Shah C. was eerder al aangehouden vanwege de zaak. In 2025 werd hij in België opgepakt en vervolgens overgebracht naar Spanje.
Omdat hij op het moment van de schietpartij minderjarig was, werd hij daar in een gesloten jeugdinstelling geplaatst.
Op 22 mei 2026 kwam hij echter weer vrij. Hij had toen negen maanden in voorlopige hechtenis gezeten. Volgens de Spaanse jeugdwet was daarmee de maximale termijn bereikt en was niet op tijd om verlenging gevraagd.
Na zijn vrijlating raakte Shah uit beeld.
Nederland besloot vervolgens een Europees aanhoudingsbevel uit te vaardigen. Uiteindelijk wist de Belgische politie hem op 25 juni terug te vinden in Laarne, waar hij opnieuw werd gearresteerd.
Strafzaak gaat verder in Nederland
Sinds 15 juli bevindt Shah C. zich in Nederland. Het Spaanse onderzoeksdossier is eveneens overgedragen, waardoor de Nederlandse justitie de vervolging verder kan voortzetten.
Naast Shah zijn meerdere andere personen aangehouden vanwege hun mogelijke betrokkenheid bij de dood van Jasin Ajar.
Verschillende Nederlandse verdachten moeten in oktober opnieuw voor de rechtbank in Amsterdam verschijnen. Voor Shah C. is op dit moment nog geen datum voor een inhoudelijke behandeling bekendgemaakt.
De verdenkingen tegen hem moeten nog door de rechter worden beoordeeld. Totdat er een definitieve uitspraak ligt, geldt Shah C. als verdachte.
Ondertussen probeert justitie nog altijd de volledige gang van zaken rond de schietpartij te reconstrueren. Daarbij staat één belangrijke vraag centraal: hoe kon de 25-jarige Jasin Ajar, die volgens justitie zelf niets met het criminele conflict te maken had, het dodelijke slachtoffer worden van een liquidatie die vermoedelijk voor iemand anders bedoeld was?