Actueel
Nederland wil de terugkeer van dienstplicht om Defensie te versterken
Defensie mikt op krijgsmacht van 200.000: komt de dienstplicht terug?
Het aantal militairen en ondersteunend personeel bij het ministerie van Defensie moet in de komende jaren flink worden uitgebreid. Tijdens een recent overleg tussen vakbonden, werkgevers en werknemers werd duidelijk dat Defensie streeft naar een krijgsmacht van maar liefst 200.000 mensen. Dit ambitieuze doel ligt ver boven het eerder genoemde streven van 100.000 medewerkers en dwingt beleidsmakers tot het heroverwegen van ingrijpende maatregelen, waaronder het opnieuw activeren van de opkomstplicht – de Nederlandse vorm van dienstplicht.
Dienstplicht: van opschorting naar heroverweging
Hoewel veel mensen denken dat de dienstplicht in Nederland is afgeschaft, is dat formeel niet het geval. De opkomstplicht werd in 1997 opgeschort, wat betekent dat jongeren sindsdien niet langer verplicht zijn zich te melden voor militaire dienst. In de wet staat de plicht echter nog steeds vermeld, en in theorie kan deze op elk moment opnieuw worden geactiveerd.
Nu de krijgsmacht kampt met een structureel tekort aan personeel en de internationale spanningen toenemen, overweegt het ministerie serieus om de dienstplicht opnieuw in te voeren. Staatssecretaris Tuinman kondigde aan dat er binnenkort een brief naar de Tweede Kamer wordt gestuurd waarin de plannen nader worden toegelicht.
Reservisten cruciaal in personeelsstrategie
De ambitie van Defensie stopt niet bij het aannemen van extra beroepsmilitairen. Een belangrijk onderdeel van het plan is het fors uitbreiden van het aantal reservisten – burgers die op afroep beschikbaar zijn voor militaire inzet. In crisistijd of bij extra behoefte aan mankracht kunnen zij snel worden ingezet.
Momenteel is het lastig om voldoende reservisten te vinden, aangezien deelname volledig op vrijwillige basis is. Een herinvoering van de opkomstplicht zou dit kunnen veranderen. Jongeren die onder de dienstplicht vallen, zouden dan automatisch kunnen worden opgenomen in het reservistenbestand, zelfs als ze slechts een korte training volgen.
Dit draagt bij aan het creëren van een flexibele, schaalbare krijgsmacht die snel kan reageren op noodsituaties, internationale conflicten of binnenlandse rampen.
Zweden als inspirerend voorbeeld
Het ministerie van Defensie kijkt nadrukkelijk naar landen waar de dienstplicht in moderne vorm is teruggekeerd. Zweden wordt daarbij vaak genoemd. Daar worden jongeren van 17 jaar verplicht om een uitgebreide vragenlijst in te vullen over hun motivatie, fysieke conditie en bereidheid om te dienen.
Op basis van deze input worden zij geselecteerd voor verdere tests. Wanneer het aantal vrijwillige aanmeldingen onvoldoende blijkt, worden de meest geschikte kandidaten alsnog verplicht om militaire training te volgen. Dit systeem zorgt voor een evenwicht tussen vrijwilligheid en noodzaak.
Zweden verwerkt jaarlijks gegevens van meer dan 110.000 jongeren, waarmee het snel inzicht krijgt in het militaire potentieel onder de bevolking. Voor Nederland zou een vergelijkbare aanpak kunnen helpen om gericht en efficiënt nieuwe mensen te werven.
Vakbonden: ‘Verplichting wordt steeds realistischer’
De vakbonden volgen de ontwikkelingen met grote belangstelling. Jean Debie, vakbondsvertegenwoordiger, sluit een herinvoering van de dienstplicht niet uit: “Als het niet lukt om voldoende mensen vrijwillig te werven, dan rest er uiteindelijk weinig anders dan een verplichting in te stellen.”
Ook Dick Zandee, defensie-analist bij het instituut Clingendael, ondersteunt deze benadering. “De plannen van Defensie zijn begrijpelijk, maar ambitieus. Je krijgt geen verdubbeling van het personeel zonder ingrijpende veranderingen in de wervingsstrategie. Een hernieuwde vorm van dienstplicht kan onderdeel zijn van een structurele oplossing.”
Beide experts benadrukken dat vrijwillige deelname in theorie goed werkt, maar in de praktijk onvoldoende oplevert. De veranderende geopolitieke realiteit – met toenemende spanningen in Europa en daarbuiten – vraagt om een robuustere en toekomstbestendige krijgsmacht.
Jeugd als spil in het nieuwe defensiemodel
Een terugkeer van de opkomstplicht heeft vanzelfsprekend impact op jongeren. Waar generaties sinds 1997 zijn opgegroeid zonder verplicht militair dienstverband, zou een hernieuwde oproep opnieuw van invloed zijn op onderwijstrajecten, loopbaanplanning en de persoonlijke vrijheid van jonge mensen.
Toch groeit ook onder jongeren het besef dat vrijheid en veiligheid geen vanzelfsprekendheden zijn. Diverse peilingen tonen aan dat er toenemende steun is voor tijdelijke militaire of maatschappelijke dienstplicht, mits goed gefaciliteerd en gebalanceerd.
In ruil voor hun inzet zouden jongeren recht kunnen krijgen op vergoedingen, studievoordelen of loopbaankansen binnen Defensie en de overheid. Een goed georganiseerd dienstplichtsysteem zou dan niet alleen bijdragen aan nationale veiligheid, maar ook aan de persoonlijke ontwikkeling van jongeren.
De politieke dimensie: wat doet Den Haag?
Staatssecretaris Tuinman heeft toegezegd dat de Tweede Kamer binnenkort meer duidelijkheid krijgt over de plannen. In de Kamer zijn de meningen verdeeld. Sommige partijen – zoals de VVD en NSC – staan open voor discussie over de herinvoering van dienstplicht, vooral in de context van de Europese veiligheidssituatie.
Andere partijen – waaronder D66 en GroenLinks-PvdA – pleiten voor een vrijwillige of maatschappelijke variant, waarbij jongeren ook in andere sectoren kunnen bijdragen aan het algemeen belang.
Wat het definitieve beleid ook wordt, duidelijk is dat Den Haag voor een cruciale keuze staat. De ambitie om 200.000 mensen binnen Defensie actief te krijgen is groot, maar vraagt om breed draagvlak en zorgvuldige uitvoering.
Publieke opinie: verdeeld maar groeiend begrip
Onder de Nederlandse bevolking is de discussie over de terugkeer van de dienstplicht al langer gaande. Waar eerder veel weerstand was tegen verplichte militaire inzet, is de publieke opinie aan het verschuiven. De oorlog in Oekraïne, cyberdreigingen en de groeiende internationale instabiliteit zorgen voor meer begrip voor maatregelen die veiligheid garanderen.
Peilingen tonen dat met name ouderen en ouders van jonge kinderen positief staan tegenover tijdelijke dienstplicht, mits deze goed is georganiseerd en eerlijk wordt toegepast. Ook de mogelijkheid om te kiezen tussen militaire en maatschappelijke inzet wordt als positief ervaren.
Integratie met maatschappelijke diensttijd?
Een andere optie die wordt overwogen, is de koppeling van militaire opkomstplicht aan de bestaande Maatschappelijke Diensttijd (MDT). Jongeren kunnen dan kiezen tussen een periode bij Defensie of inzet bij maatschappelijke organisaties. Dit systeem biedt meer flexibiliteit en sluit aan bij moderne idealen van persoonlijke keuzevrijheid en maatschappelijke betrokkenheid.
In dat scenario wordt de nadruk gelegd op inzetbaarheid, verantwoordelijkheid en solidariteit – kernwaarden die zowel binnen als buiten het leger van onschatbare waarde zijn.
Nu ineens haast? Was de afgelopen jaren toch allemaal niet nodig?
Met alle beschikbare technologie lijkt het mij overbodig zoveel mensen nodig te hebben. Succes met werven, ik ga ff een visje vangen.— Boskodium (@Gewoonbos) March 25, 2025
Conclusie: toekomst van Defensie vraagt om durf en visie
De roep om een sterkere krijgsmacht is actueler dan ooit. Met een ambitie om uit te breiden naar 200.000 militairen en ondersteunende medewerkers staat Nederland aan de vooravond van een ingrijpende beslissing. De herinvoering van de dienstplicht – al dan niet in aangepaste vorm – ligt nadrukkelijk op tafel.
Wat nu nog klinkt als een drastische maatregel, zou binnenkort realiteit kunnen worden. Met voorbeelden uit het buitenland, steun van experts en een veranderende maatschappelijke houding, lijkt Nederland klaar voor een nieuw hoofdstuk in haar defensiebeleid.
Of jongeren straks weer verplicht worden zich te melden bij de kazerne, of juist kunnen kiezen tussen militaire of maatschappelijke inzet, zal de komende maanden duidelijk worden. Wat vaststaat: de tijd van vrijblijvendheid lijkt voorbij, en het bouwen aan een weerbare samenleving begint bij investeren in mensen – jong en oud.
Actueel
Gert Verhulst en Ellen Callebout hebben een probleem: “Vanaf het moment dat we intiem worden”
Gert Verhulst eerlijk over leven met hond Billie: “Sinds hij er is, is alles anders”
Het huishouden van Gert Verhulst en Ellen Callebout ziet er sinds kort anders uit. Waar het koppel tot voor kort twee honden had — de trouwe bouvier Leo en de kleine dwergschnauzer Billie — bleef na het verlies van Leo nog slechts één viervoeter over.
Het 0verlijden van Leo begin december zorgde voor een emotionele verandering binnen het gezin. Billie, die nog niet zo lang deel uitmaakt van hun leven, werd ineens de enige hond in huis. En hoewel Ellen helemaal weg is van het dier, blijkt Gert zelf nog steeds een ietwat ingewikkelde relatie met het hondje te hebben.
Een nieuwe dynamiek in huis
Billie bracht vanaf het begin een andere energie mee in huis. Kleine honden staan vaak bekend om hun levendige karakter en hun behoefte aan aandacht, en dat blijkt ook bij Billie het geval.
Voor Ellen is dat precies wat hem zo charmant maakt. Ze geniet zichtbaar van zijn aanwezigheid en het gezelschap dat hij biedt. Voor Gert ligt dat echter iets genuanceerder. In verschillende gesprekken en podcasts liet hij al eerder doorschemeren dat hij nog moet wennen aan het enthousiasme van de kleine dwergschnauzer.
Volgens hem leek het er lange tijd zelfs op dat de hond weinig interesse in hem had.
“Hij doet alsof ik niet besta”
In de podcast Vik & Gert sprak Gert openhartig over zijn ervaringen. Hij vertelde dat Billie hem lange tijd grotendeels leek te negeren.
Wanneer hij thuiskwam, kreeg hij volgens eigen zeggen nauwelijks een warm welkom. Integendeel: het hondje zou eerder afstandelijk reageren.
Gert beschreef met een knipoog hoe de situatie soms voelt alsof hij zelf de indringer in huis is geworden. Zodra Billie zijn aandacht opeist, lijkt alle focus naar het dier te gaan. Dat zorgt voor grappige, maar soms ook vermoeiende momenten in het dagelijkse leven.
Onrustige nachten
Ook in andere interviews liet Gert al verstaan dat slapen niet altijd even rustig verloopt sinds Billie in huis is. Het hondje heeft veel energie en zoekt voortdurend contact.
Volgens Gert springt Billie regelmatig op hem of vraagt hij luidkeels om aandacht. Het zijn situaties die hij met de nodige humor vertelt, maar die duidelijk laten zien hoe groot de impact van een huisdier kan zijn op het dagelijkse ritme.
Toch lijkt hij het allemaal met een glimlach te vertellen. De lichte frustratie wordt telkens verpakt in humor, iets waar fans van Verhulst hem goed in kennen.
Van huisdier naar volwaardig gezinslid
Ondanks de gemengde gevoelens is Billie ondertussen uitgegroeid tot een echte familiehond. Dat bleek onlangs nog toen Gert en Ellen samen met het hondje een weekend naar Amsterdam trokken.
In een podcast vertelde Gert dat Billie gewoon meeging op reis. Het koppel had vooraf zelfs contact opgenomen met het hotel om zeker te zijn dat de hond welkom was op de kamer.
Dat zegt veel over hoe snel Billie een vaste plek binnen het gezin heeft gekregen. Waar hij in het begin misschien vooral als “de hond van Ellen” werd gezien, maakt hij inmiddels duidelijk deel uit van hun gezamenlijke leven.
Een onverwacht effect op het liefdesleven
Tijdens het gesprek in de Nederlandse podcast Zolang het leuk is kwam ook een luchtig maar opvallend onderwerp ter sprake. Volgens Gert heeft Billie namelijk invloed op de romantiek tussen hem en Ellen.
De reden? Het hondje slaapt bij hen op de kamer — en dat zorgt soms voor ongemakkelijke momenten.
Gert vertelt dat Billie erg waakzaam is en niet altijd enthousiast reageert wanneer het koppel wat intiemer probeert te zijn. Het hondje zou jaloers worden of onrustig reageren zodra de aandacht niet meer volledig naar hem gaat.
Humor als rode draad
Zoals vaker bij verhalen over Gert Verhulst, wordt alles verteld met een flinke dosis zelfspot. Hij maakt er geen zwaar probleem van, maar gebruikt de situaties vooral om grappige anekdotes te delen.
Dat maakt het verhaal herkenbaar voor veel huisdiereigenaren. Want wie een hond heeft, weet dat dieren vaak een grote impact hebben op routines, slaap en zelfs relaties — al gebeurt dat meestal op een liefdevolle manier.
Billie verovert langzaam zijn plek
Hoewel Gert eerder klaagde over het gedrag van Billie, lijkt er toch langzaam een band te ontstaan. Het feit dat hij meegaat op weekendjes weg en een vaste plek heeft in huis toont aan dat de acceptatie groeit.
Bij huisdieren duurt het soms even voordat iedereen aan elkaar gewend is. Zeker wanneer een nieuwe hond komt na het verlies van een ander dier, kan dat emotioneel en praktisch een aanpassing zijn.
Een nieuw hoofdstuk na het verlies van Leo
Het 0verlijden van Leo betekende voor het gezin een moeilijke periode. Huisdieren zijn voor veel mensen echte familieleden, en afscheid nemen doet altijd iets met een huishouden.
Billie lijkt nu stilaan dat lege plekje op zijn eigen manier te vullen. Niet door Leo te vervangen, maar door een nieuwe dynamiek te creëren.
Liefde, chaos en een beetje jaloezie
Of het romantische weekend in Amsterdam volledig volgens plan verlopen is, laat Gert in het midden. Wel hoopt hij dat het hotel een comfortabel plekje voor Billie had voorzien, zodat iedereen rustig kon slapen.
Het typeert het leven met een hond: liefdevol, soms chaotisch, maar vooral nooit saai.
En hoewel Gert misschien niet meteen de grootste fan was, lijkt Billie stilaan toch een onmisbaar onderdeel van het leven van hem en Ellen te worden — zelfs als hij af en toe nog wat aandacht opeist op de meest onverwachte momenten.