Actueel
Nederland wil de terugkeer van dienstplicht om Defensie te versterken
Defensie mikt op krijgsmacht van 200.000: komt de dienstplicht terug?
Het aantal militairen en ondersteunend personeel bij het ministerie van Defensie moet in de komende jaren flink worden uitgebreid. Tijdens een recent overleg tussen vakbonden, werkgevers en werknemers werd duidelijk dat Defensie streeft naar een krijgsmacht van maar liefst 200.000 mensen. Dit ambitieuze doel ligt ver boven het eerder genoemde streven van 100.000 medewerkers en dwingt beleidsmakers tot het heroverwegen van ingrijpende maatregelen, waaronder het opnieuw activeren van de opkomstplicht – de Nederlandse vorm van dienstplicht.
Dienstplicht: van opschorting naar heroverweging
Hoewel veel mensen denken dat de dienstplicht in Nederland is afgeschaft, is dat formeel niet het geval. De opkomstplicht werd in 1997 opgeschort, wat betekent dat jongeren sindsdien niet langer verplicht zijn zich te melden voor militaire dienst. In de wet staat de plicht echter nog steeds vermeld, en in theorie kan deze op elk moment opnieuw worden geactiveerd.
Nu de krijgsmacht kampt met een structureel tekort aan personeel en de internationale spanningen toenemen, overweegt het ministerie serieus om de dienstplicht opnieuw in te voeren. Staatssecretaris Tuinman kondigde aan dat er binnenkort een brief naar de Tweede Kamer wordt gestuurd waarin de plannen nader worden toegelicht.
Reservisten cruciaal in personeelsstrategie
De ambitie van Defensie stopt niet bij het aannemen van extra beroepsmilitairen. Een belangrijk onderdeel van het plan is het fors uitbreiden van het aantal reservisten – burgers die op afroep beschikbaar zijn voor militaire inzet. In crisistijd of bij extra behoefte aan mankracht kunnen zij snel worden ingezet.
Momenteel is het lastig om voldoende reservisten te vinden, aangezien deelname volledig op vrijwillige basis is. Een herinvoering van de opkomstplicht zou dit kunnen veranderen. Jongeren die onder de dienstplicht vallen, zouden dan automatisch kunnen worden opgenomen in het reservistenbestand, zelfs als ze slechts een korte training volgen.
Dit draagt bij aan het creëren van een flexibele, schaalbare krijgsmacht die snel kan reageren op noodsituaties, internationale conflicten of binnenlandse rampen.
Zweden als inspirerend voorbeeld
Het ministerie van Defensie kijkt nadrukkelijk naar landen waar de dienstplicht in moderne vorm is teruggekeerd. Zweden wordt daarbij vaak genoemd. Daar worden jongeren van 17 jaar verplicht om een uitgebreide vragenlijst in te vullen over hun motivatie, fysieke conditie en bereidheid om te dienen.
Op basis van deze input worden zij geselecteerd voor verdere tests. Wanneer het aantal vrijwillige aanmeldingen onvoldoende blijkt, worden de meest geschikte kandidaten alsnog verplicht om militaire training te volgen. Dit systeem zorgt voor een evenwicht tussen vrijwilligheid en noodzaak.
Zweden verwerkt jaarlijks gegevens van meer dan 110.000 jongeren, waarmee het snel inzicht krijgt in het militaire potentieel onder de bevolking. Voor Nederland zou een vergelijkbare aanpak kunnen helpen om gericht en efficiënt nieuwe mensen te werven.
Vakbonden: ‘Verplichting wordt steeds realistischer’
De vakbonden volgen de ontwikkelingen met grote belangstelling. Jean Debie, vakbondsvertegenwoordiger, sluit een herinvoering van de dienstplicht niet uit: “Als het niet lukt om voldoende mensen vrijwillig te werven, dan rest er uiteindelijk weinig anders dan een verplichting in te stellen.”
Ook Dick Zandee, defensie-analist bij het instituut Clingendael, ondersteunt deze benadering. “De plannen van Defensie zijn begrijpelijk, maar ambitieus. Je krijgt geen verdubbeling van het personeel zonder ingrijpende veranderingen in de wervingsstrategie. Een hernieuwde vorm van dienstplicht kan onderdeel zijn van een structurele oplossing.”
Beide experts benadrukken dat vrijwillige deelname in theorie goed werkt, maar in de praktijk onvoldoende oplevert. De veranderende geopolitieke realiteit – met toenemende spanningen in Europa en daarbuiten – vraagt om een robuustere en toekomstbestendige krijgsmacht.
Jeugd als spil in het nieuwe defensiemodel
Een terugkeer van de opkomstplicht heeft vanzelfsprekend impact op jongeren. Waar generaties sinds 1997 zijn opgegroeid zonder verplicht militair dienstverband, zou een hernieuwde oproep opnieuw van invloed zijn op onderwijstrajecten, loopbaanplanning en de persoonlijke vrijheid van jonge mensen.
Toch groeit ook onder jongeren het besef dat vrijheid en veiligheid geen vanzelfsprekendheden zijn. Diverse peilingen tonen aan dat er toenemende steun is voor tijdelijke militaire of maatschappelijke dienstplicht, mits goed gefaciliteerd en gebalanceerd.
In ruil voor hun inzet zouden jongeren recht kunnen krijgen op vergoedingen, studievoordelen of loopbaankansen binnen Defensie en de overheid. Een goed georganiseerd dienstplichtsysteem zou dan niet alleen bijdragen aan nationale veiligheid, maar ook aan de persoonlijke ontwikkeling van jongeren.
De politieke dimensie: wat doet Den Haag?
Staatssecretaris Tuinman heeft toegezegd dat de Tweede Kamer binnenkort meer duidelijkheid krijgt over de plannen. In de Kamer zijn de meningen verdeeld. Sommige partijen – zoals de VVD en NSC – staan open voor discussie over de herinvoering van dienstplicht, vooral in de context van de Europese veiligheidssituatie.
Andere partijen – waaronder D66 en GroenLinks-PvdA – pleiten voor een vrijwillige of maatschappelijke variant, waarbij jongeren ook in andere sectoren kunnen bijdragen aan het algemeen belang.
Wat het definitieve beleid ook wordt, duidelijk is dat Den Haag voor een cruciale keuze staat. De ambitie om 200.000 mensen binnen Defensie actief te krijgen is groot, maar vraagt om breed draagvlak en zorgvuldige uitvoering.
Publieke opinie: verdeeld maar groeiend begrip
Onder de Nederlandse bevolking is de discussie over de terugkeer van de dienstplicht al langer gaande. Waar eerder veel weerstand was tegen verplichte militaire inzet, is de publieke opinie aan het verschuiven. De oorlog in Oekraïne, cyberdreigingen en de groeiende internationale instabiliteit zorgen voor meer begrip voor maatregelen die veiligheid garanderen.
Peilingen tonen dat met name ouderen en ouders van jonge kinderen positief staan tegenover tijdelijke dienstplicht, mits deze goed is georganiseerd en eerlijk wordt toegepast. Ook de mogelijkheid om te kiezen tussen militaire en maatschappelijke inzet wordt als positief ervaren.
Integratie met maatschappelijke diensttijd?
Een andere optie die wordt overwogen, is de koppeling van militaire opkomstplicht aan de bestaande Maatschappelijke Diensttijd (MDT). Jongeren kunnen dan kiezen tussen een periode bij Defensie of inzet bij maatschappelijke organisaties. Dit systeem biedt meer flexibiliteit en sluit aan bij moderne idealen van persoonlijke keuzevrijheid en maatschappelijke betrokkenheid.
In dat scenario wordt de nadruk gelegd op inzetbaarheid, verantwoordelijkheid en solidariteit – kernwaarden die zowel binnen als buiten het leger van onschatbare waarde zijn.
Nu ineens haast? Was de afgelopen jaren toch allemaal niet nodig?
Met alle beschikbare technologie lijkt het mij overbodig zoveel mensen nodig te hebben. Succes met werven, ik ga ff een visje vangen.— Boskodium (@Gewoonbos) March 25, 2025
Conclusie: toekomst van Defensie vraagt om durf en visie
De roep om een sterkere krijgsmacht is actueler dan ooit. Met een ambitie om uit te breiden naar 200.000 militairen en ondersteunende medewerkers staat Nederland aan de vooravond van een ingrijpende beslissing. De herinvoering van de dienstplicht – al dan niet in aangepaste vorm – ligt nadrukkelijk op tafel.
Wat nu nog klinkt als een drastische maatregel, zou binnenkort realiteit kunnen worden. Met voorbeelden uit het buitenland, steun van experts en een veranderende maatschappelijke houding, lijkt Nederland klaar voor een nieuw hoofdstuk in haar defensiebeleid.
Of jongeren straks weer verplicht worden zich te melden bij de kazerne, of juist kunnen kiezen tussen militaire of maatschappelijke inzet, zal de komende maanden duidelijk worden. Wat vaststaat: de tijd van vrijblijvendheid lijkt voorbij, en het bouwen aan een weerbare samenleving begint bij investeren in mensen – jong en oud.
Actueel
Jan Smit wil nieuwe vriendin bekendmaken, foto van etentje bewerkt met AI
Jan Smit zou volgens juicekanaal RealityFBI later deze maand zijn vermeende relatie met Corine Smit-Runderkamp openbaar willen maken. Het kanaal stelt op basis van eigen bronnen dat de zanger eerst zijn geplande concerten wil afronden, waarna hij samen met Corine naar buiten zou treden.
De informatie is niet bevestigd door Jan Smit of Corine zelf.
Geruchten al maanden onderwerp van gesprek
RealityFBI bracht in maart als eerste naar buiten dat Jan Smit en Corine Smit-Runderkamp mogelijk een relatie zouden hebben. Volgens het kanaal is de situatie sindsdien veranderd, omdat beide inmiddels gescheiden zouden zijn van hun partners en de formele afhandeling van die scheidingen zou zijn afgerond.
Het juicekanaal schrijft dat er daardoor volgens de bronnen niets meer in de weg zou staan van een openbare bevestiging van de relatie.
Met een knipoog naar de muziek van Jan Smit schrijft RealityFBI: “Eerst nog even het podium op, daarna is voor hem mogelijk eindelijk de morgen gekomen.” Ook verwijst het kanaal naar een andere bekende songtekst met de opmerking: “Misschien binnenkort dus eindelijk: recht uit m’n hart.”
Eerst concerten, daarna mogelijk bevestiging
Volgens bronnen uit Volendam wil Jan Smit eerst zijn optredens van komend weekend afronden voordat hij zich uitlaat over zijn privéleven. Daarna zou hij samen met Corine officieel bekend willen maken dat zij een relatie hebben.
Jan maakte eerder dit jaar bekend dat zijn huwelijk met Liza Plat ten einde was gekomen. Over de reden van de breuk heeft het voormalige echtpaar zich niet uitgebreid uitgesproken.
RealityFBI beweert daarnaast dat ook Corine inmiddels gescheiden is van haar partner, die eveneens Jan Smit heet. Van die scheiding is vooralsnog geen openbare bevestiging verschenen.
Ophef over aangepaste foto uit Cannes
Het juicekanaal haalt ook een opvallend moment aan dat zich enkele weken geleden zou hebben afgespeeld tijdens een etentje in Cannes.
Caroline Mol, de partner van zanger Jan Dulles, plaatste destijds een groepsfoto op Instagram. Volgens RealityFBI was op de oorspronkelijke afbeelding Corine zichtbaar aanwezig aan tafel.
De foto verdween korte tijd later van Instagram en werd vervangen door een aangepaste versie. Daarop was Corine volgens het kanaal vervangen door een jonge man.
Instagram plaatste bij de gewijzigde afbeelding een melding dat gebruik was gemaakt van AI-bewerking. Volgens RealityFBI was de aanpassing duidelijk zichtbaar doordat bepaalde details niet klopten. Zo zouden de armen van de ingevoegde persoon onnatuurlijk zijn weergegeven en zou een haarbandje dat eerder voor Corine op tafel lag, nog steeds zichtbaar zijn gebleven.
Het kanaal vermoedt dat de foto is aangepast om nieuwe speculaties over de vermeende relatie te voorkomen.
Was Jan Smit ook aanwezig?
RealityFBI beweert daarnaast dat Jan Smit eveneens bij het etentje aanwezig was. Volgens bronnen zou hij naast Corine hebben gezeten, maar buiten beeld zijn gebleven op de gedeelde foto.
Als ondersteuning wijst het kanaal erop dat Jan in die periode met zijn camper onderweg was naar Spanje. Een tussenstop in Cannes zou volgens RealityFBI goed binnen die reis hebben gepast.
Hard bewijs dat de zanger daadwerkelijk aanwezig was, is er niet. Het kanaal baseert deze informatie uitsluitend op eigen bronnen.
Eerdere ontkenning van Corine
De nieuwe berichtgeving staat haaks op een eerdere reactie van Corine zelf. Nadat de eerste geruchten in maart verschenen, liet zij in een persoonlijk bericht aan RealityFBI weten dat er geen sprake was van een relatie met Jan Smit.
Daarnaast ontkende zij destijds dat een scheiding aanstaande was.
Volgens Corine was de situatie destijds ongewijzigd en verzocht zij het kanaal zich te richten op verhalen die volgens haar wel klopten.
Ondanks die ontkenning bleef RealityFBI berichten publiceren over de vermeende relatie. Zo meldde het kanaal eerder dat Jan en Corine samen in een auto zouden zijn gezien op de N247 en dat zij volgens getuigen ontspannen met elkaar omgingen.
Ook schreef het kanaal dat Jan een huurwoning in Broek in Waterland zou betrekken en dat Corine daarbij mogelijk een rol zou spelen. Inmiddels woont de zanger inderdaad in die omgeving, al heeft hij zich nooit uitgelaten over de aanleiding daarvan.
Nog geen officiële bevestiging
Vooralsnog hebben Jan Smit en Corine Smit-Runderkamp de recente berichtgeving niet bevestigd. Ook is er geen gezamenlijke verklaring verschenen waarin zij de geruchten erkennen of ontkennen.
Daardoor blijft het vooralsnog bij onbevestigde informatie afkomstig van RealityFBI en diens bronnen. Of de vermeende relatie later deze maand daadwerkelijk openbaar wordt gemaakt, zal moeten blijken.