Actueel
Nederland wil de terugkeer van dienstplicht om Defensie te versterken
Defensie mikt op krijgsmacht van 200.000: komt de dienstplicht terug?
Het aantal militairen en ondersteunend personeel bij het ministerie van Defensie moet in de komende jaren flink worden uitgebreid. Tijdens een recent overleg tussen vakbonden, werkgevers en werknemers werd duidelijk dat Defensie streeft naar een krijgsmacht van maar liefst 200.000 mensen. Dit ambitieuze doel ligt ver boven het eerder genoemde streven van 100.000 medewerkers en dwingt beleidsmakers tot het heroverwegen van ingrijpende maatregelen, waaronder het opnieuw activeren van de opkomstplicht – de Nederlandse vorm van dienstplicht.
Dienstplicht: van opschorting naar heroverweging
Hoewel veel mensen denken dat de dienstplicht in Nederland is afgeschaft, is dat formeel niet het geval. De opkomstplicht werd in 1997 opgeschort, wat betekent dat jongeren sindsdien niet langer verplicht zijn zich te melden voor militaire dienst. In de wet staat de plicht echter nog steeds vermeld, en in theorie kan deze op elk moment opnieuw worden geactiveerd.
Nu de krijgsmacht kampt met een structureel tekort aan personeel en de internationale spanningen toenemen, overweegt het ministerie serieus om de dienstplicht opnieuw in te voeren. Staatssecretaris Tuinman kondigde aan dat er binnenkort een brief naar de Tweede Kamer wordt gestuurd waarin de plannen nader worden toegelicht.
Reservisten cruciaal in personeelsstrategie
De ambitie van Defensie stopt niet bij het aannemen van extra beroepsmilitairen. Een belangrijk onderdeel van het plan is het fors uitbreiden van het aantal reservisten – burgers die op afroep beschikbaar zijn voor militaire inzet. In crisistijd of bij extra behoefte aan mankracht kunnen zij snel worden ingezet.
Momenteel is het lastig om voldoende reservisten te vinden, aangezien deelname volledig op vrijwillige basis is. Een herinvoering van de opkomstplicht zou dit kunnen veranderen. Jongeren die onder de dienstplicht vallen, zouden dan automatisch kunnen worden opgenomen in het reservistenbestand, zelfs als ze slechts een korte training volgen.
Dit draagt bij aan het creëren van een flexibele, schaalbare krijgsmacht die snel kan reageren op noodsituaties, internationale conflicten of binnenlandse rampen.
Zweden als inspirerend voorbeeld
Het ministerie van Defensie kijkt nadrukkelijk naar landen waar de dienstplicht in moderne vorm is teruggekeerd. Zweden wordt daarbij vaak genoemd. Daar worden jongeren van 17 jaar verplicht om een uitgebreide vragenlijst in te vullen over hun motivatie, fysieke conditie en bereidheid om te dienen.
Op basis van deze input worden zij geselecteerd voor verdere tests. Wanneer het aantal vrijwillige aanmeldingen onvoldoende blijkt, worden de meest geschikte kandidaten alsnog verplicht om militaire training te volgen. Dit systeem zorgt voor een evenwicht tussen vrijwilligheid en noodzaak.
Zweden verwerkt jaarlijks gegevens van meer dan 110.000 jongeren, waarmee het snel inzicht krijgt in het militaire potentieel onder de bevolking. Voor Nederland zou een vergelijkbare aanpak kunnen helpen om gericht en efficiënt nieuwe mensen te werven.
Vakbonden: ‘Verplichting wordt steeds realistischer’
De vakbonden volgen de ontwikkelingen met grote belangstelling. Jean Debie, vakbondsvertegenwoordiger, sluit een herinvoering van de dienstplicht niet uit: “Als het niet lukt om voldoende mensen vrijwillig te werven, dan rest er uiteindelijk weinig anders dan een verplichting in te stellen.”
Ook Dick Zandee, defensie-analist bij het instituut Clingendael, ondersteunt deze benadering. “De plannen van Defensie zijn begrijpelijk, maar ambitieus. Je krijgt geen verdubbeling van het personeel zonder ingrijpende veranderingen in de wervingsstrategie. Een hernieuwde vorm van dienstplicht kan onderdeel zijn van een structurele oplossing.”
Beide experts benadrukken dat vrijwillige deelname in theorie goed werkt, maar in de praktijk onvoldoende oplevert. De veranderende geopolitieke realiteit – met toenemende spanningen in Europa en daarbuiten – vraagt om een robuustere en toekomstbestendige krijgsmacht.
Jeugd als spil in het nieuwe defensiemodel
Een terugkeer van de opkomstplicht heeft vanzelfsprekend impact op jongeren. Waar generaties sinds 1997 zijn opgegroeid zonder verplicht militair dienstverband, zou een hernieuwde oproep opnieuw van invloed zijn op onderwijstrajecten, loopbaanplanning en de persoonlijke vrijheid van jonge mensen.
Toch groeit ook onder jongeren het besef dat vrijheid en veiligheid geen vanzelfsprekendheden zijn. Diverse peilingen tonen aan dat er toenemende steun is voor tijdelijke militaire of maatschappelijke dienstplicht, mits goed gefaciliteerd en gebalanceerd.
In ruil voor hun inzet zouden jongeren recht kunnen krijgen op vergoedingen, studievoordelen of loopbaankansen binnen Defensie en de overheid. Een goed georganiseerd dienstplichtsysteem zou dan niet alleen bijdragen aan nationale veiligheid, maar ook aan de persoonlijke ontwikkeling van jongeren.
De politieke dimensie: wat doet Den Haag?
Staatssecretaris Tuinman heeft toegezegd dat de Tweede Kamer binnenkort meer duidelijkheid krijgt over de plannen. In de Kamer zijn de meningen verdeeld. Sommige partijen – zoals de VVD en NSC – staan open voor discussie over de herinvoering van dienstplicht, vooral in de context van de Europese veiligheidssituatie.
Andere partijen – waaronder D66 en GroenLinks-PvdA – pleiten voor een vrijwillige of maatschappelijke variant, waarbij jongeren ook in andere sectoren kunnen bijdragen aan het algemeen belang.
Wat het definitieve beleid ook wordt, duidelijk is dat Den Haag voor een cruciale keuze staat. De ambitie om 200.000 mensen binnen Defensie actief te krijgen is groot, maar vraagt om breed draagvlak en zorgvuldige uitvoering.
Publieke opinie: verdeeld maar groeiend begrip
Onder de Nederlandse bevolking is de discussie over de terugkeer van de dienstplicht al langer gaande. Waar eerder veel weerstand was tegen verplichte militaire inzet, is de publieke opinie aan het verschuiven. De oorlog in Oekraïne, cyberdreigingen en de groeiende internationale instabiliteit zorgen voor meer begrip voor maatregelen die veiligheid garanderen.
Peilingen tonen dat met name ouderen en ouders van jonge kinderen positief staan tegenover tijdelijke dienstplicht, mits deze goed is georganiseerd en eerlijk wordt toegepast. Ook de mogelijkheid om te kiezen tussen militaire en maatschappelijke inzet wordt als positief ervaren.
Integratie met maatschappelijke diensttijd?
Een andere optie die wordt overwogen, is de koppeling van militaire opkomstplicht aan de bestaande Maatschappelijke Diensttijd (MDT). Jongeren kunnen dan kiezen tussen een periode bij Defensie of inzet bij maatschappelijke organisaties. Dit systeem biedt meer flexibiliteit en sluit aan bij moderne idealen van persoonlijke keuzevrijheid en maatschappelijke betrokkenheid.
In dat scenario wordt de nadruk gelegd op inzetbaarheid, verantwoordelijkheid en solidariteit – kernwaarden die zowel binnen als buiten het leger van onschatbare waarde zijn.
Nu ineens haast? Was de afgelopen jaren toch allemaal niet nodig?
Met alle beschikbare technologie lijkt het mij overbodig zoveel mensen nodig te hebben. Succes met werven, ik ga ff een visje vangen.— Boskodium (@Gewoonbos) March 25, 2025
Conclusie: toekomst van Defensie vraagt om durf en visie
De roep om een sterkere krijgsmacht is actueler dan ooit. Met een ambitie om uit te breiden naar 200.000 militairen en ondersteunende medewerkers staat Nederland aan de vooravond van een ingrijpende beslissing. De herinvoering van de dienstplicht – al dan niet in aangepaste vorm – ligt nadrukkelijk op tafel.
Wat nu nog klinkt als een drastische maatregel, zou binnenkort realiteit kunnen worden. Met voorbeelden uit het buitenland, steun van experts en een veranderende maatschappelijke houding, lijkt Nederland klaar voor een nieuw hoofdstuk in haar defensiebeleid.
Of jongeren straks weer verplicht worden zich te melden bij de kazerne, of juist kunnen kiezen tussen militaire of maatschappelijke inzet, zal de komende maanden duidelijk worden. Wat vaststaat: de tijd van vrijblijvendheid lijkt voorbij, en het bouwen aan een weerbare samenleving begint bij investeren in mensen – jong en oud.
Actueel
Man eist dat zesde kind een zoon moet zijn – reactie van vrouw doet hem om vergiffenis smeken
Toen mijn man me een angstaanjagend ultimatum stelde, verwachtte hij niet dat ik voor mezelf en onze kinderen zou opkomen. De les die ik hem gaf, liet zien hoe onredelijk hij was, terwijl we al zoveel hadden om dankbaar voor te zijn. Zijn ultimatum eindigde met hem die MIJ om genade smeekte!
Ik had nooit gedacht dat ik in deze situatie zou belanden, maar hier sta ik dan, op een kruispunt. Ik werd gedwongen drastische maatregelen te nemen toen mijn echtgenoot me in een hoek drong met één eis. Maar die eis was genoeg om mij tot actie aan te zetten.
Mijn man, Danny, is altijd een toegewijde vader en een succesvolle zakenman geweest. Hij zorgt goed voor ons gezin en brengt veel tijd door op kantoor. Dit gaf mij de vrijheid om thuis te blijven en onze vijf prachtige dochters op te voeden.
Maar de laatste tijd zijn zijn dromen over een zoon “om de familienaam voort te zetten” veranderd in eisen. En die eisen zijn geëscaleerd tot bedreigingen! “Lisa, we MOETEN een zesde kind krijgen,” zei hij op een avond na het eten. Zijn toon was serieus, bijna kil.
“Danny, we hebben al VIJF dochters. Wil je dat ik doorga met kinderen krijgen totdat we een zoon hebben?” antwoordde ik, terwijl de spanning opliep.
“Maar zijn kinderen geen zegen voor je? Is het echt zo moeilijk?” Zijn woorden deden pijn. Deze discussie hadden we al vaak gehad, maar deze keer voelde het anders. Het voelde als een ultimatum. Onze ruzie escaleerde en hij suggereerde zelfs dat hij zou overwegen te SCHEIDEN als ik weigerde een zoon voor hem te krijgen! “Zeg je dat je me zou verlaten als ik je geen zoon geef?” vroeg ik, met trillende stem.
“Dat heb ik niet gezegd,” mompelde hij, terwijl hij wegkeek. Maar de implicatie was duidelijk. Hij was bereid te overwegen om te scheiden als ik niet aan ZIJN wensen voldeed. Dat was het einde van onze ruzie, en we gingen stilletjes naar bed.
Die nacht lag ik wakker, denkend aan ons gesprek. Hoe kon hij zo denigrerend doen over het leven dat we samen hadden opgebouwd? Onze dochters zijn geweldig, elk uniek en vol leven. Ik kon onze familie niet anders voorstellen. Ik moest hem laten begrijpen wat hij van mij, van ons, vroeg. En weet je wat? Voordat ik mijn ogen sloot en in slaap viel, besloot ik hem op een slimme manier te LATEN ZIEN wat het betekent om vijf kinderen ALLEEN op te voeden!
De volgende dag stond ik extra vroeg op, terwijl iedereen nog sliep. Ik pakte een tas en reed naar het oude huis van mijn overleden moeder op het platteland. Ik zette mijn telefoon op stil en negeerde al zijn oproepen en sms’jes.
Na het maken van mijn ontbijt en een kop hete koffie, nestelde ik me om mijn favoriete show van de dag te kijken: “Het Drama Dat Zich Ontvouwt Wanneer Je Je Man Alleen Thuis Laat Met Vijf Kinderen.” Ik keek alles in realtime via de bewakingscamera’s die we thuis hadden geïnstalleerd.
Danny stond voor een RUDE awakening! Zodra hij wakker werd, begon hij zich klaar te maken voor werk. Maar hij stopte toen hij de kinderen kabaal hoorde maken. “Waar is je moeder en waarom zijn jullie niet aangekleed en klaar voor het ontbijt?” vroeg hij onze bengels.
Mijn kinderen maakten me trots door hem te negeren en door te gaan met springen op bedden en spelen. Mijn man zocht naar me terwijl hij mijn naam riep voordat hij besefte dat ik niet thuis was. Hij begon me toen te bellen en ik keek hoe de oproepen binnenkwamen. “Wat de hel, Lisa,” zei hij gefrustreerd na de zesde gemiste oproep. Hij kon niet naar zijn werk gaan omdat hij onze jonge dochters niet alleen kon laten. De eerste ochtend was HILARISCH en een COMPLETE ramp!
Hij probeerde ontbijt te maken en eindigde met verbrande toast en overal gemorste sinaasappelsap! De kinderen renden rond, weigerden zich aan te kleden. Hij was volledig overweldigd en ik genoot van elk moment! In de avond wilden de meisjes verkleden spelen, en Danny MOEST meedoen! Ze lieten hem een tiara en een veren boa dragen terwijl ze deden alsof hij een prinses was!
“Daddy, je ziet er ZO mooi uit!” giechelde Emily. “Dit is belachelijk,” mompelde hij, maar hij glimlachte om hun vreugde. Mijn man zag er totaal uitgeput uit. Bedtijd was de LAATSTE druppel! Ze WEIGERDEN naar bed te gaan, eisten verhaaltjes en bleven uit hun kamers sluipen! MAN wat was ik trots!
Tegen het einde van de tweede dag was Danny zichtbaar op het punt van instorten! Hij begon me wanhopige berichten te sturen, smekend om terug te komen en te helpen. “Mijn engel, alsjeblieft, ik kan dit niet alleen,” sms’te hij. Hij stuurde zelfs een video van zichzelf, op zijn knieën, smekend om vergiffenis.
“Het spijt me, mijn lief. Kom alsjeblieft thuis. Ik heb je nodig.” Wat de clip nog grappiger maakte, was dat hij het opnam in onze vergrendelde badkamer terwijl de meisjes EISTEN dat hij naar buiten kwam om te spelen! Ik besloot dat het tijd was om naar huis te gaan. Toen ik binnenkwam, was Danny de eerste die naar me toe rende, er meer opgelucht uitziend dan ik hem ooit had gezien!
“Het spijt me zo,” zei hij. “Ik zal je niet meer onder druk zetten over het krijgen van een zoon.” Hij hield me zo stevig vast dat ik bijna niet kon ademen! “Ik besef nu hoeveel je doet, en ik beloof meer tijd met het gezin door te brengen,” beloofde hij. Ik was ontroerd. “Als je echt belooft meer tijd met ons door te brengen en meer te helpen, kunnen we de MOGELIJKHEID van een zesde kind bespreken,” zei ik.
Hij knikte heftig. “Ik beloof het, ik zweer het. Laat me alsjeblieft nooit meer zo lang alleen met hen!” We lachten allebei en vanaf die dag hield hij zijn belofte. Hij werd meer betrokken bij ons gezin en waardeerde al het harde werk dat kwam kijken bij het opvoeden van de kinderen die we al hadden.
Ons leven begon ten goede te veranderen. Danny begon eerder thuis te komen van zijn werk en werkte soms zelfs vanuit huis, vastbesloten om meer aanwezig te zijn. Hij hielp met huiswerk, woonde schoolactiviteiten bij en nam de bedtijdtaken over!
Mijn eens misleide echtgenoot leerde zelfs hoe hij haar moest vlechten, tot grote vreugde van onze dochters! Op een zaterdagochtend, terwijl we rond de ontbijttafel zaten, keek Danny me aan met een zachte glimlach. “Ik heb nagedacht,” zei hij. “Misschien gaat het niet om het hebben van een zoon. Misschien gaat het om het koesteren van het gezin dat we hebben.”
Ik glimlachte terug, voelend hoe een warmte door mijn borst trok. “Dat is alles wat ik ooit heb gewild, Danny.” We gingen door met ons ontbijt, pratend en lachend, de spanning van de afgelopen weken smolt weg. Het was in die eenvoudige momenten, omringd door onze dochters, dat we ons ware geluk vonden.
Maanden gingen voorbij en mijn man bracht het idee van een zesde kind nooit meer ter sprake. Hij was een veranderd man, meer betrokken en verbonden met ons gezin dan ooit tevoren. De meisjes aanbeden hem, en ons huis was gevuld met vreugde en gelach. Op een avond, terwijl we naar onze dochters keken die in de tuin speelden, nam Danny mijn hand. “Dank je, Lisa,” zei hij zacht. “Voor alles.” Ik kneep in zijn hand, voelend hoe de tranen in mijn ogen opwelden.
“Dank je voor je begrip,” antwoordde ik. Onze reis was niet gemakkelijk, maar het bracht ons dichter bij elkaar. Mijn man leerde het gezin dat hij had te waarderen. En ik vond de kracht om voor mezelf en onze dochters op te komen. We waren sterker dan ooit, klaar om welke uitdagingen het leven ons ook zou brengen.
En terwijl we daar zaten, kijkend naar onze dochters die vuurvliegjes achterna zaten onder de ondergaande zon, wist ik dat we ons gelukkig en tevreden hadden gevonden.