Actueel
Nederland wil de terugkeer van dienstplicht om Defensie te versterken
Defensie mikt op krijgsmacht van 200.000: komt de dienstplicht terug?
Het aantal militairen en ondersteunend personeel bij het ministerie van Defensie moet in de komende jaren flink worden uitgebreid. Tijdens een recent overleg tussen vakbonden, werkgevers en werknemers werd duidelijk dat Defensie streeft naar een krijgsmacht van maar liefst 200.000 mensen. Dit ambitieuze doel ligt ver boven het eerder genoemde streven van 100.000 medewerkers en dwingt beleidsmakers tot het heroverwegen van ingrijpende maatregelen, waaronder het opnieuw activeren van de opkomstplicht – de Nederlandse vorm van dienstplicht.
Dienstplicht: van opschorting naar heroverweging
Hoewel veel mensen denken dat de dienstplicht in Nederland is afgeschaft, is dat formeel niet het geval. De opkomstplicht werd in 1997 opgeschort, wat betekent dat jongeren sindsdien niet langer verplicht zijn zich te melden voor militaire dienst. In de wet staat de plicht echter nog steeds vermeld, en in theorie kan deze op elk moment opnieuw worden geactiveerd.
Nu de krijgsmacht kampt met een structureel tekort aan personeel en de internationale spanningen toenemen, overweegt het ministerie serieus om de dienstplicht opnieuw in te voeren. Staatssecretaris Tuinman kondigde aan dat er binnenkort een brief naar de Tweede Kamer wordt gestuurd waarin de plannen nader worden toegelicht.
Reservisten cruciaal in personeelsstrategie
De ambitie van Defensie stopt niet bij het aannemen van extra beroepsmilitairen. Een belangrijk onderdeel van het plan is het fors uitbreiden van het aantal reservisten – burgers die op afroep beschikbaar zijn voor militaire inzet. In crisistijd of bij extra behoefte aan mankracht kunnen zij snel worden ingezet.
Momenteel is het lastig om voldoende reservisten te vinden, aangezien deelname volledig op vrijwillige basis is. Een herinvoering van de opkomstplicht zou dit kunnen veranderen. Jongeren die onder de dienstplicht vallen, zouden dan automatisch kunnen worden opgenomen in het reservistenbestand, zelfs als ze slechts een korte training volgen.
Dit draagt bij aan het creëren van een flexibele, schaalbare krijgsmacht die snel kan reageren op noodsituaties, internationale conflicten of binnenlandse rampen.
Zweden als inspirerend voorbeeld
Het ministerie van Defensie kijkt nadrukkelijk naar landen waar de dienstplicht in moderne vorm is teruggekeerd. Zweden wordt daarbij vaak genoemd. Daar worden jongeren van 17 jaar verplicht om een uitgebreide vragenlijst in te vullen over hun motivatie, fysieke conditie en bereidheid om te dienen.
Op basis van deze input worden zij geselecteerd voor verdere tests. Wanneer het aantal vrijwillige aanmeldingen onvoldoende blijkt, worden de meest geschikte kandidaten alsnog verplicht om militaire training te volgen. Dit systeem zorgt voor een evenwicht tussen vrijwilligheid en noodzaak.
Zweden verwerkt jaarlijks gegevens van meer dan 110.000 jongeren, waarmee het snel inzicht krijgt in het militaire potentieel onder de bevolking. Voor Nederland zou een vergelijkbare aanpak kunnen helpen om gericht en efficiënt nieuwe mensen te werven.
Vakbonden: ‘Verplichting wordt steeds realistischer’
De vakbonden volgen de ontwikkelingen met grote belangstelling. Jean Debie, vakbondsvertegenwoordiger, sluit een herinvoering van de dienstplicht niet uit: “Als het niet lukt om voldoende mensen vrijwillig te werven, dan rest er uiteindelijk weinig anders dan een verplichting in te stellen.”
Ook Dick Zandee, defensie-analist bij het instituut Clingendael, ondersteunt deze benadering. “De plannen van Defensie zijn begrijpelijk, maar ambitieus. Je krijgt geen verdubbeling van het personeel zonder ingrijpende veranderingen in de wervingsstrategie. Een hernieuwde vorm van dienstplicht kan onderdeel zijn van een structurele oplossing.”
Beide experts benadrukken dat vrijwillige deelname in theorie goed werkt, maar in de praktijk onvoldoende oplevert. De veranderende geopolitieke realiteit – met toenemende spanningen in Europa en daarbuiten – vraagt om een robuustere en toekomstbestendige krijgsmacht.
Jeugd als spil in het nieuwe defensiemodel
Een terugkeer van de opkomstplicht heeft vanzelfsprekend impact op jongeren. Waar generaties sinds 1997 zijn opgegroeid zonder verplicht militair dienstverband, zou een hernieuwde oproep opnieuw van invloed zijn op onderwijstrajecten, loopbaanplanning en de persoonlijke vrijheid van jonge mensen.
Toch groeit ook onder jongeren het besef dat vrijheid en veiligheid geen vanzelfsprekendheden zijn. Diverse peilingen tonen aan dat er toenemende steun is voor tijdelijke militaire of maatschappelijke dienstplicht, mits goed gefaciliteerd en gebalanceerd.
In ruil voor hun inzet zouden jongeren recht kunnen krijgen op vergoedingen, studievoordelen of loopbaankansen binnen Defensie en de overheid. Een goed georganiseerd dienstplichtsysteem zou dan niet alleen bijdragen aan nationale veiligheid, maar ook aan de persoonlijke ontwikkeling van jongeren.
De politieke dimensie: wat doet Den Haag?
Staatssecretaris Tuinman heeft toegezegd dat de Tweede Kamer binnenkort meer duidelijkheid krijgt over de plannen. In de Kamer zijn de meningen verdeeld. Sommige partijen – zoals de VVD en NSC – staan open voor discussie over de herinvoering van dienstplicht, vooral in de context van de Europese veiligheidssituatie.
Andere partijen – waaronder D66 en GroenLinks-PvdA – pleiten voor een vrijwillige of maatschappelijke variant, waarbij jongeren ook in andere sectoren kunnen bijdragen aan het algemeen belang.
Wat het definitieve beleid ook wordt, duidelijk is dat Den Haag voor een cruciale keuze staat. De ambitie om 200.000 mensen binnen Defensie actief te krijgen is groot, maar vraagt om breed draagvlak en zorgvuldige uitvoering.
Publieke opinie: verdeeld maar groeiend begrip
Onder de Nederlandse bevolking is de discussie over de terugkeer van de dienstplicht al langer gaande. Waar eerder veel weerstand was tegen verplichte militaire inzet, is de publieke opinie aan het verschuiven. De oorlog in Oekraïne, cyberdreigingen en de groeiende internationale instabiliteit zorgen voor meer begrip voor maatregelen die veiligheid garanderen.
Peilingen tonen dat met name ouderen en ouders van jonge kinderen positief staan tegenover tijdelijke dienstplicht, mits deze goed is georganiseerd en eerlijk wordt toegepast. Ook de mogelijkheid om te kiezen tussen militaire en maatschappelijke inzet wordt als positief ervaren.
Integratie met maatschappelijke diensttijd?
Een andere optie die wordt overwogen, is de koppeling van militaire opkomstplicht aan de bestaande Maatschappelijke Diensttijd (MDT). Jongeren kunnen dan kiezen tussen een periode bij Defensie of inzet bij maatschappelijke organisaties. Dit systeem biedt meer flexibiliteit en sluit aan bij moderne idealen van persoonlijke keuzevrijheid en maatschappelijke betrokkenheid.
In dat scenario wordt de nadruk gelegd op inzetbaarheid, verantwoordelijkheid en solidariteit – kernwaarden die zowel binnen als buiten het leger van onschatbare waarde zijn.
Nu ineens haast? Was de afgelopen jaren toch allemaal niet nodig?
Met alle beschikbare technologie lijkt het mij overbodig zoveel mensen nodig te hebben. Succes met werven, ik ga ff een visje vangen.— Boskodium (@Gewoonbos) March 25, 2025
Conclusie: toekomst van Defensie vraagt om durf en visie
De roep om een sterkere krijgsmacht is actueler dan ooit. Met een ambitie om uit te breiden naar 200.000 militairen en ondersteunende medewerkers staat Nederland aan de vooravond van een ingrijpende beslissing. De herinvoering van de dienstplicht – al dan niet in aangepaste vorm – ligt nadrukkelijk op tafel.
Wat nu nog klinkt als een drastische maatregel, zou binnenkort realiteit kunnen worden. Met voorbeelden uit het buitenland, steun van experts en een veranderende maatschappelijke houding, lijkt Nederland klaar voor een nieuw hoofdstuk in haar defensiebeleid.
Of jongeren straks weer verplicht worden zich te melden bij de kazerne, of juist kunnen kiezen tussen militaire of maatschappelijke inzet, zal de komende maanden duidelijk worden. Wat vaststaat: de tijd van vrijblijvendheid lijkt voorbij, en het bouwen aan een weerbare samenleving begint bij investeren in mensen – jong en oud.
Actueel
Kijkers raken niet uitgesproken over Winter Vol Liefde-Mylene, zeggen allemaal hetzelfde
De entree van een nieuwe kandidaat zorgt in Winter Vol Liefde vaak voor spanning, nieuwsgierigheid en frisse hoop. Maar donderdagavond sloeg die nieuwsgierigheid bij veel kijkers razendsnel om in verbazing en ergernis. Mylène, de nieuwste deelnemer die afreisde naar André in Andorra, wist binnen één aflevering een storm van reacties los te maken. En die reacties waren allesbehalve positief.
Wat bedoeld was als een eerste kennismaking vol mogelijkheden, draaide uit op een ongemakkelijke date die vooral werd gekenmerkt door gemopper, scherpe opmerkingen en een houding die bij veel kijkers volledig verkeerd viel.
Een eerste indruk die niet landt
Vanaf het moment dat Mylène in beeld verscheen, merkten kijkers al dat de sfeer anders was dan gebruikelijk. Waar andere kandidaten vaak wat zenuwachtig, nieuwsgierig of voorzichtig aftasten, leek Mylène vooral kritisch en afstandelijk. Ze maakte weinig moeite om haar verbazing – en soms zelfs afkeuring – te verbergen.
Dat werd pijnlijk duidelijk tijdens een gesprek over hobby’s. André vertelde enthousiast over zijn liefde voor darten, iets waar hij zichtbaar plezier aan beleeft. Voor hem een ontspannen bezigheid, voor haar onbegrijpelijk. In plaats van interesse te tonen, reageerde Mylène met duidelijke minachting. Ze liet merken dat ze absoluut niet snapte waarom iemand dat leuk zou vinden.
Voor veel kijkers was dat het eerste moment waarop de wenkbrauwen omhooggingen. Een date draait immers niet alleen om overeenkomsten, maar ook om nieuwsgierigheid naar elkaars wereld. Die nieuwsgierigheid leek bij Mylène volledig te ontbreken.
Van sceptisch naar ronduit negatief
De opmerkingen over darten bleken geen eenmalige uitglijder. Gedurende de avond volgden meerdere momenten waarop Mylène zich kritisch, sarcastisch of ronduit zuur opstelde. Kleine dingen werden uitvergroot, opmerkingen kregen een scherpe ondertoon en André moest meermaals lachen om de spanning te breken.
Opvallend was dat André daar relatief ontspannen mee omging. Hij bleef vriendelijk, probeerde de sfeer luchtig te houden en leek haar gedrag niet persoonlijk op te vatten. Toch was aan zijn reacties te merken dat hij zich bewust was van de dynamiek.
“Als ik honger heb, word ik echt niet leuk”
Op een bepaald moment besloot Mylène zelf haar gedrag te verklaren. Volgens haar lag de oorzaak van haar sarcastische houding niet bij André, maar bij iets heel simpels: honger. En ze stak dat niet bepaald subtiel in.
Ze vertelde zonder omwegen dat ze, wanneer ze niet op tijd eet, verandert in iemand die sarcastisch wordt en daarna zelfs ronduit onaangenaam kan reageren. Ze gebruikte daarbij woorden die bij veel kijkers alarmbellen deden rinkelen. Haar uitleg kwam neer op: eerst sarcasme, daarna boosheid, en als iemand haar dan in de weg staat… tja, dan is de maat vol.
Hoewel ze haar woorden deels met een lach bracht, viel de boodschap bij het publiek totaal verkeerd. Wat voor haar bedoeld leek als een grappige zelfanalyse, werd door kijkers ervaren als agressief en onaangenaam.
André blijft opmerkelijk rustig
Waar veel mensen zich afvroegen hoe André dit allemaal verdroeg, bleef hij opvallend relaxed. Hij nam haar uitleg met een glimlach aan en maakte er zelfs een grapje over. Volgens hem heeft iedereen zo zijn “dingetjes” en als het iets zou worden tussen hen, moest hij daar gewoon rekening mee houden.
Die houding leverde André juist veel sympathie op. Kijkers prezen zijn geduld en zijn vermogen om niet meteen in de verdediging te schieten. Tegelijkertijd vroegen velen zich af waarom hij dit überhaupt accepteerde.
Sociale media ontploffen
Tijdens en direct na de uitzending stroomden de reacties binnen op sociale media. Op X (voorheen Twitter) werd Mylène binnen enkele minuten een trending onderwerp. De toon was overwegend kritisch, soms zelfs hard.
Kijkers spraken hun verbazing uit over haar houding en vroegen zich hardop af wat haar motivatie was om überhaupt mee te doen aan het programma. Waarom reis je helemaal naar Andorra af, als je bij aankomst al zo duidelijk laat merken dat je niet onder de indruk bent?
Sommigen noemden haar gedrag “negatief”, anderen “onvriendelijk” of “agressief”. Ook viel regelmatig de vraag of André haar niet beter meteen had kunnen vragen om weer naar huis te gaan.
Een mismatch die iedereen voelt
Wat Winter Vol Liefde zo populair maakt, is dat kijkers zich emotioneel betrokken voelen. Ze zien mensen hun hart openstellen, risico’s nemen en kwetsbaar zijn. Juist daarom wordt een negatieve houding extra scherp ervaren.
In dit geval leek er weinig sprake van romantische spanning of wederzijdse interesse. In plaats daarvan zagen kijkers een botsing van karakters, waarbij André zichtbaar zijn best deed en Mylène vooral haar afkeer liet merken.
Dat gevoel van mismatch was bijna tastbaar. Niet alleen voor het publiek, maar ook voor André zelf, zo leek het.
Is eerlijkheid altijd charmant?
De aflevering riep een bredere discussie op: hoe ver kun je gaan met “gewoon eerlijk zijn”? Mylène leek zich niets aan te trekken van sociale conventies of eerste indrukken. Ze zei wat ze dacht, zonder filter. Voor sommigen is dat verfrissend, voor velen bleek het hier vooral onprettig.
Eerlijkheid wordt vaak geprezen, maar in een datingcontext verwachten mensen ook een zekere mate van zachtheid, interesse en respect. Dat evenwicht leek volledig zoek.
Nog niet het laatste woord?
Hoewel de reacties nu overweldigend negatief zijn, is het nog te vroeg om definitieve conclusies te trekken. Winter Vol Liefde staat bekend om onverwachte wendingen en deelnemers die later een andere kant van zichzelf laten zien.
Toch is één ding duidelijk: Mylène heeft met haar eerste optreden een sterke indruk achtergelaten – alleen niet de indruk waarop de meeste kandidaten hopen.
Of André haar nog een kans geeft, of dat dit avontuur snel eindigt, zal de komende afleveringen moeten blijken. Maar dat kijkers deze date niet snel zullen vergeten, staat nu al vast.
Winter Vol
Liefde blijft daarmee doen waar het goed in is: emoties
losmaken, gesprekken op gang brengen en laten zien hoe verschillend
mensen naar liefde kijken.