Actueel
Nederland wil de terugkeer van dienstplicht om Defensie te versterken
Defensie mikt op krijgsmacht van 200.000: komt de dienstplicht terug?
Het aantal militairen en ondersteunend personeel bij het ministerie van Defensie moet in de komende jaren flink worden uitgebreid. Tijdens een recent overleg tussen vakbonden, werkgevers en werknemers werd duidelijk dat Defensie streeft naar een krijgsmacht van maar liefst 200.000 mensen. Dit ambitieuze doel ligt ver boven het eerder genoemde streven van 100.000 medewerkers en dwingt beleidsmakers tot het heroverwegen van ingrijpende maatregelen, waaronder het opnieuw activeren van de opkomstplicht – de Nederlandse vorm van dienstplicht.
Dienstplicht: van opschorting naar heroverweging
Hoewel veel mensen denken dat de dienstplicht in Nederland is afgeschaft, is dat formeel niet het geval. De opkomstplicht werd in 1997 opgeschort, wat betekent dat jongeren sindsdien niet langer verplicht zijn zich te melden voor militaire dienst. In de wet staat de plicht echter nog steeds vermeld, en in theorie kan deze op elk moment opnieuw worden geactiveerd.
Nu de krijgsmacht kampt met een structureel tekort aan personeel en de internationale spanningen toenemen, overweegt het ministerie serieus om de dienstplicht opnieuw in te voeren. Staatssecretaris Tuinman kondigde aan dat er binnenkort een brief naar de Tweede Kamer wordt gestuurd waarin de plannen nader worden toegelicht.
Reservisten cruciaal in personeelsstrategie
De ambitie van Defensie stopt niet bij het aannemen van extra beroepsmilitairen. Een belangrijk onderdeel van het plan is het fors uitbreiden van het aantal reservisten – burgers die op afroep beschikbaar zijn voor militaire inzet. In crisistijd of bij extra behoefte aan mankracht kunnen zij snel worden ingezet.
Momenteel is het lastig om voldoende reservisten te vinden, aangezien deelname volledig op vrijwillige basis is. Een herinvoering van de opkomstplicht zou dit kunnen veranderen. Jongeren die onder de dienstplicht vallen, zouden dan automatisch kunnen worden opgenomen in het reservistenbestand, zelfs als ze slechts een korte training volgen.
Dit draagt bij aan het creëren van een flexibele, schaalbare krijgsmacht die snel kan reageren op noodsituaties, internationale conflicten of binnenlandse rampen.
Zweden als inspirerend voorbeeld
Het ministerie van Defensie kijkt nadrukkelijk naar landen waar de dienstplicht in moderne vorm is teruggekeerd. Zweden wordt daarbij vaak genoemd. Daar worden jongeren van 17 jaar verplicht om een uitgebreide vragenlijst in te vullen over hun motivatie, fysieke conditie en bereidheid om te dienen.
Op basis van deze input worden zij geselecteerd voor verdere tests. Wanneer het aantal vrijwillige aanmeldingen onvoldoende blijkt, worden de meest geschikte kandidaten alsnog verplicht om militaire training te volgen. Dit systeem zorgt voor een evenwicht tussen vrijwilligheid en noodzaak.
Zweden verwerkt jaarlijks gegevens van meer dan 110.000 jongeren, waarmee het snel inzicht krijgt in het militaire potentieel onder de bevolking. Voor Nederland zou een vergelijkbare aanpak kunnen helpen om gericht en efficiënt nieuwe mensen te werven.
Vakbonden: ‘Verplichting wordt steeds realistischer’
De vakbonden volgen de ontwikkelingen met grote belangstelling. Jean Debie, vakbondsvertegenwoordiger, sluit een herinvoering van de dienstplicht niet uit: “Als het niet lukt om voldoende mensen vrijwillig te werven, dan rest er uiteindelijk weinig anders dan een verplichting in te stellen.”
Ook Dick Zandee, defensie-analist bij het instituut Clingendael, ondersteunt deze benadering. “De plannen van Defensie zijn begrijpelijk, maar ambitieus. Je krijgt geen verdubbeling van het personeel zonder ingrijpende veranderingen in de wervingsstrategie. Een hernieuwde vorm van dienstplicht kan onderdeel zijn van een structurele oplossing.”
Beide experts benadrukken dat vrijwillige deelname in theorie goed werkt, maar in de praktijk onvoldoende oplevert. De veranderende geopolitieke realiteit – met toenemende spanningen in Europa en daarbuiten – vraagt om een robuustere en toekomstbestendige krijgsmacht.
Jeugd als spil in het nieuwe defensiemodel
Een terugkeer van de opkomstplicht heeft vanzelfsprekend impact op jongeren. Waar generaties sinds 1997 zijn opgegroeid zonder verplicht militair dienstverband, zou een hernieuwde oproep opnieuw van invloed zijn op onderwijstrajecten, loopbaanplanning en de persoonlijke vrijheid van jonge mensen.
Toch groeit ook onder jongeren het besef dat vrijheid en veiligheid geen vanzelfsprekendheden zijn. Diverse peilingen tonen aan dat er toenemende steun is voor tijdelijke militaire of maatschappelijke dienstplicht, mits goed gefaciliteerd en gebalanceerd.
In ruil voor hun inzet zouden jongeren recht kunnen krijgen op vergoedingen, studievoordelen of loopbaankansen binnen Defensie en de overheid. Een goed georganiseerd dienstplichtsysteem zou dan niet alleen bijdragen aan nationale veiligheid, maar ook aan de persoonlijke ontwikkeling van jongeren.
De politieke dimensie: wat doet Den Haag?
Staatssecretaris Tuinman heeft toegezegd dat de Tweede Kamer binnenkort meer duidelijkheid krijgt over de plannen. In de Kamer zijn de meningen verdeeld. Sommige partijen – zoals de VVD en NSC – staan open voor discussie over de herinvoering van dienstplicht, vooral in de context van de Europese veiligheidssituatie.
Andere partijen – waaronder D66 en GroenLinks-PvdA – pleiten voor een vrijwillige of maatschappelijke variant, waarbij jongeren ook in andere sectoren kunnen bijdragen aan het algemeen belang.
Wat het definitieve beleid ook wordt, duidelijk is dat Den Haag voor een cruciale keuze staat. De ambitie om 200.000 mensen binnen Defensie actief te krijgen is groot, maar vraagt om breed draagvlak en zorgvuldige uitvoering.
Publieke opinie: verdeeld maar groeiend begrip
Onder de Nederlandse bevolking is de discussie over de terugkeer van de dienstplicht al langer gaande. Waar eerder veel weerstand was tegen verplichte militaire inzet, is de publieke opinie aan het verschuiven. De oorlog in Oekraïne, cyberdreigingen en de groeiende internationale instabiliteit zorgen voor meer begrip voor maatregelen die veiligheid garanderen.
Peilingen tonen dat met name ouderen en ouders van jonge kinderen positief staan tegenover tijdelijke dienstplicht, mits deze goed is georganiseerd en eerlijk wordt toegepast. Ook de mogelijkheid om te kiezen tussen militaire en maatschappelijke inzet wordt als positief ervaren.
Integratie met maatschappelijke diensttijd?
Een andere optie die wordt overwogen, is de koppeling van militaire opkomstplicht aan de bestaande Maatschappelijke Diensttijd (MDT). Jongeren kunnen dan kiezen tussen een periode bij Defensie of inzet bij maatschappelijke organisaties. Dit systeem biedt meer flexibiliteit en sluit aan bij moderne idealen van persoonlijke keuzevrijheid en maatschappelijke betrokkenheid.
In dat scenario wordt de nadruk gelegd op inzetbaarheid, verantwoordelijkheid en solidariteit – kernwaarden die zowel binnen als buiten het leger van onschatbare waarde zijn.
Nu ineens haast? Was de afgelopen jaren toch allemaal niet nodig?
Met alle beschikbare technologie lijkt het mij overbodig zoveel mensen nodig te hebben. Succes met werven, ik ga ff een visje vangen.— Boskodium (@Gewoonbos) March 25, 2025
Conclusie: toekomst van Defensie vraagt om durf en visie
De roep om een sterkere krijgsmacht is actueler dan ooit. Met een ambitie om uit te breiden naar 200.000 militairen en ondersteunende medewerkers staat Nederland aan de vooravond van een ingrijpende beslissing. De herinvoering van de dienstplicht – al dan niet in aangepaste vorm – ligt nadrukkelijk op tafel.
Wat nu nog klinkt als een drastische maatregel, zou binnenkort realiteit kunnen worden. Met voorbeelden uit het buitenland, steun van experts en een veranderende maatschappelijke houding, lijkt Nederland klaar voor een nieuw hoofdstuk in haar defensiebeleid.
Of jongeren straks weer verplicht worden zich te melden bij de kazerne, of juist kunnen kiezen tussen militaire of maatschappelijke inzet, zal de komende maanden duidelijk worden. Wat vaststaat: de tijd van vrijblijvendheid lijkt voorbij, en het bouwen aan een weerbare samenleving begint bij investeren in mensen – jong en oud.
Actueel
Reactie Jake Paul na winst Jutta gaat wereldwijd viraal
Jutta Leerdam grijpt olympisch goud op de 1.000 meter: emoties lopen hoog op in Milaan en Nederland
Het moment waar schaatsliefhebbers wekenlang naar hadden uitgekeken, werd werkelijkheid: Jutta Leerdam heeft olympisch goud veroverd op de 1.000 meter. De overwinning zorgde voor een golf van emoties, niet alleen bij de schaatsster zelf, maar ook bij haar team, familie en miljoenen kijkers die de race live volgden. In Nederland zat vrijwel iedereen aan de televisie gekluisterd, terwijl sociale media direct ontploften van trots, felicitaties en ontroerde reacties.
De race in Milaan werd een moment dat nog lang zal worden herinnerd. Niet alleen vanwege de sportieve prestatie, maar ook door de intense emoties die zichtbaar werden, zowel op het ijs als op de tribunes.
Een race onder enorme spanning
De 1.000 meter geldt al jaren als een van de meest prestigieuze onderdelen in het langebaanschaatsen. De marges zijn klein, de druk is groot en één fout kan het verschil maken tussen goud en naast het podium eindigen. Voor Leerdam kwam daar nog een extra laag spanning bij: de verwachtingen waren hoog en haar vorm in aanloop naar het toernooi maakte haar tot een van de grote kanshebbers.
Vanaf de start straalde ze controle en focus uit. Haar openingsronde was krachtig, haar bochten strak en haar tempo constant. Toen ze uiteindelijk over de finish kwam en haar tijd op het scorebord verscheen, werd al snel duidelijk dat dit een uitzonderlijke prestatie was. Even later volgde de bevestiging: olympisch goud.
Het moment waarop ze besefte wat ze had bereikt, was zichtbaar emotioneel. Leerdam barstte in tranen uit, overweldigd door de ontlading na jaren van trainen, opofferingen en verwachtingen.
Emotionele reactie van Jake Paul
Ook op de tribune liepen de emoties hoog op. Jake Paul, de vriend van Leerdam, was speciaal naar Milaan afgereisd om haar van dichtbij te steunen. Al ruim voordat de wedstrijd begon, zat hij zichtbaar gespannen in het stadion. Volgens aanwezigen was de zenuwen hem duidelijk aan te zien.
Toen Leerdam haar overwinning veiligstelde, hield ook hij het niet droog. Op beelden is te zien hoe Paul zijn emoties de vrije loop laat en in tranen uitbarst. Hij viel vervolgens de ouders van Jutta in de armen, zichtbaar geraakt door het moment.
Niet veel later deelde hij zelf een video op Instagram waarin hij huilend te zien is. In zijn bericht schreef hij dat hij ongelooflijk trots was en dat hij niet kon stoppen met huilen. Het fragment ging binnen korte tijd viraal en werd door duizenden fans gedeeld.
Paul had zich vooraf al uitgesproken over zijn vertrouwen in Leerdam. Wanneer hem werd gevraagd of zij goud zou winnen, antwoordde hij steevast dat hij daar geen enkele twijfel over had. Zijn aanwezigheid in Milaan, inclusief bloemen en een persoonlijk briefje, onderstreepte hoe belangrijk deze race voor hem was.
Nederland leeft massaal mee
De overwinning van Leerdam zorgde voor een golf van nationale trots. Op sociale media verschenen duizenden berichten van fans die haar prestatie omschreven als indrukwekkend, inspirerend en verdiend. De combinatie van sportieve klasse en zichtbare emotie maakte het moment extra bijzonder.
Ook oud-schaatser Mark Tuitert kon zijn emoties kort na de race moeilijk verbergen. Voor de camera van de NOS had hij even moeite om zijn woorden te vinden. De spanning van de wedstrijd en de ontlading daarna maakten zichtbaar indruk. Toen hij zich herpakte, sprak hij vol bewondering over de prestaties van de Nederlandse ploeg en de mentale kracht die nodig is om op zo’n moment te leveren.
Volgens Tuitert laat deze overwinning zien hoe sterk het Nederlandse schaatsen nog altijd is op het wereldtoneel.
Sterke concurrentie en een indrukwekkend podium
Hoewel alle aandacht begrijpelijkerwijs uitging naar het goud van Leerdam, was het podium als geheel indrukwekkend bezet. Femke Kok leverde eveneens een ijzersterke race af en veroverde de zilveren medaille. Daarmee bevestigde zij haar status als een van de snelste sprintsters van dit moment.
De bronzen medaille ging naar Miho Takagi uit Japan, die vooraf door velen als favoriet werd gezien. Haar ervaring en constante prestaties maakten haar tot een geduchte tegenstander, wat de waarde van Leerdams overwinning alleen maar onderstreepte.
Het podium liet zien hoe hoog het niveau in het internationale schaatsen momenteel ligt. Kleine verschillen in techniek, timing en mentale weerbaarheid maken uiteindelijk het verschil.
Jaren van voorbereiding komen samen
Voor Leerdam betekent deze gouden medaille de bekroning van een lange weg. Achter het succes schuilt een jarenlange voorbereiding, waarin trainingen, wedstrijden en persoonlijke keuzes volledig in het teken stonden van dit ene doel. Olympisch goud winnen is voor veel sporters een droom, maar slechts weinigen slagen erin die werkelijkheid te maken.
De overwinning symboliseert niet alleen sportieve klasse, maar ook doorzettingsvermogen. De druk die hoort bij favoriet zijn, het omgaan met verwachtingen en het presteren op het juiste moment maken een olympische titel extra bijzonder.
Een moment dat blijft hangen
Wat deze overwinning misschien nog het meest bijzonder maakt, is de menselijke kant ervan. De tranen van Leerdam op het ijs, de emotionele reactie van Jake Paul op de tribune en de ontroering bij analisten en fans samen maakten het tot een moment dat verder ging dan alleen sport.
Het liet zien hoe sport mensen kan verbinden en hoe een prestatie van één atleet miljoenen mensen kan raken. Voor Nederland betekende het een avond van trots en euforie, voor Leerdam een droom die werkelijkheid werd.
En terwijl de medaille om haar nek hing en het Wilhelmus klonk, werd duidelijk dat dit niet alleen een overwinning was van snelheid en techniek, maar ook van jarenlange toewijding en geloof in een doel. Een moment dat nog lang zal nazinderen — op het ijs, op de tribunes en bij iedereen die het van dichtbij of thuis heeft meegemaakt.