Actueel
Nederland wil de terugkeer van dienstplicht om Defensie te versterken
Defensie mikt op krijgsmacht van 200.000: komt de dienstplicht terug?
Het aantal militairen en ondersteunend personeel bij het ministerie van Defensie moet in de komende jaren flink worden uitgebreid. Tijdens een recent overleg tussen vakbonden, werkgevers en werknemers werd duidelijk dat Defensie streeft naar een krijgsmacht van maar liefst 200.000 mensen. Dit ambitieuze doel ligt ver boven het eerder genoemde streven van 100.000 medewerkers en dwingt beleidsmakers tot het heroverwegen van ingrijpende maatregelen, waaronder het opnieuw activeren van de opkomstplicht – de Nederlandse vorm van dienstplicht.
Dienstplicht: van opschorting naar heroverweging
Hoewel veel mensen denken dat de dienstplicht in Nederland is afgeschaft, is dat formeel niet het geval. De opkomstplicht werd in 1997 opgeschort, wat betekent dat jongeren sindsdien niet langer verplicht zijn zich te melden voor militaire dienst. In de wet staat de plicht echter nog steeds vermeld, en in theorie kan deze op elk moment opnieuw worden geactiveerd.
Nu de krijgsmacht kampt met een structureel tekort aan personeel en de internationale spanningen toenemen, overweegt het ministerie serieus om de dienstplicht opnieuw in te voeren. Staatssecretaris Tuinman kondigde aan dat er binnenkort een brief naar de Tweede Kamer wordt gestuurd waarin de plannen nader worden toegelicht.
Reservisten cruciaal in personeelsstrategie
De ambitie van Defensie stopt niet bij het aannemen van extra beroepsmilitairen. Een belangrijk onderdeel van het plan is het fors uitbreiden van het aantal reservisten – burgers die op afroep beschikbaar zijn voor militaire inzet. In crisistijd of bij extra behoefte aan mankracht kunnen zij snel worden ingezet.
Momenteel is het lastig om voldoende reservisten te vinden, aangezien deelname volledig op vrijwillige basis is. Een herinvoering van de opkomstplicht zou dit kunnen veranderen. Jongeren die onder de dienstplicht vallen, zouden dan automatisch kunnen worden opgenomen in het reservistenbestand, zelfs als ze slechts een korte training volgen.
Dit draagt bij aan het creëren van een flexibele, schaalbare krijgsmacht die snel kan reageren op noodsituaties, internationale conflicten of binnenlandse rampen.
Zweden als inspirerend voorbeeld
Het ministerie van Defensie kijkt nadrukkelijk naar landen waar de dienstplicht in moderne vorm is teruggekeerd. Zweden wordt daarbij vaak genoemd. Daar worden jongeren van 17 jaar verplicht om een uitgebreide vragenlijst in te vullen over hun motivatie, fysieke conditie en bereidheid om te dienen.
Op basis van deze input worden zij geselecteerd voor verdere tests. Wanneer het aantal vrijwillige aanmeldingen onvoldoende blijkt, worden de meest geschikte kandidaten alsnog verplicht om militaire training te volgen. Dit systeem zorgt voor een evenwicht tussen vrijwilligheid en noodzaak.
Zweden verwerkt jaarlijks gegevens van meer dan 110.000 jongeren, waarmee het snel inzicht krijgt in het militaire potentieel onder de bevolking. Voor Nederland zou een vergelijkbare aanpak kunnen helpen om gericht en efficiënt nieuwe mensen te werven.
Vakbonden: ‘Verplichting wordt steeds realistischer’
De vakbonden volgen de ontwikkelingen met grote belangstelling. Jean Debie, vakbondsvertegenwoordiger, sluit een herinvoering van de dienstplicht niet uit: “Als het niet lukt om voldoende mensen vrijwillig te werven, dan rest er uiteindelijk weinig anders dan een verplichting in te stellen.”
Ook Dick Zandee, defensie-analist bij het instituut Clingendael, ondersteunt deze benadering. “De plannen van Defensie zijn begrijpelijk, maar ambitieus. Je krijgt geen verdubbeling van het personeel zonder ingrijpende veranderingen in de wervingsstrategie. Een hernieuwde vorm van dienstplicht kan onderdeel zijn van een structurele oplossing.”
Beide experts benadrukken dat vrijwillige deelname in theorie goed werkt, maar in de praktijk onvoldoende oplevert. De veranderende geopolitieke realiteit – met toenemende spanningen in Europa en daarbuiten – vraagt om een robuustere en toekomstbestendige krijgsmacht.
Jeugd als spil in het nieuwe defensiemodel
Een terugkeer van de opkomstplicht heeft vanzelfsprekend impact op jongeren. Waar generaties sinds 1997 zijn opgegroeid zonder verplicht militair dienstverband, zou een hernieuwde oproep opnieuw van invloed zijn op onderwijstrajecten, loopbaanplanning en de persoonlijke vrijheid van jonge mensen.
Toch groeit ook onder jongeren het besef dat vrijheid en veiligheid geen vanzelfsprekendheden zijn. Diverse peilingen tonen aan dat er toenemende steun is voor tijdelijke militaire of maatschappelijke dienstplicht, mits goed gefaciliteerd en gebalanceerd.
In ruil voor hun inzet zouden jongeren recht kunnen krijgen op vergoedingen, studievoordelen of loopbaankansen binnen Defensie en de overheid. Een goed georganiseerd dienstplichtsysteem zou dan niet alleen bijdragen aan nationale veiligheid, maar ook aan de persoonlijke ontwikkeling van jongeren.
De politieke dimensie: wat doet Den Haag?
Staatssecretaris Tuinman heeft toegezegd dat de Tweede Kamer binnenkort meer duidelijkheid krijgt over de plannen. In de Kamer zijn de meningen verdeeld. Sommige partijen – zoals de VVD en NSC – staan open voor discussie over de herinvoering van dienstplicht, vooral in de context van de Europese veiligheidssituatie.
Andere partijen – waaronder D66 en GroenLinks-PvdA – pleiten voor een vrijwillige of maatschappelijke variant, waarbij jongeren ook in andere sectoren kunnen bijdragen aan het algemeen belang.
Wat het definitieve beleid ook wordt, duidelijk is dat Den Haag voor een cruciale keuze staat. De ambitie om 200.000 mensen binnen Defensie actief te krijgen is groot, maar vraagt om breed draagvlak en zorgvuldige uitvoering.
Publieke opinie: verdeeld maar groeiend begrip
Onder de Nederlandse bevolking is de discussie over de terugkeer van de dienstplicht al langer gaande. Waar eerder veel weerstand was tegen verplichte militaire inzet, is de publieke opinie aan het verschuiven. De oorlog in Oekraïne, cyberdreigingen en de groeiende internationale instabiliteit zorgen voor meer begrip voor maatregelen die veiligheid garanderen.
Peilingen tonen dat met name ouderen en ouders van jonge kinderen positief staan tegenover tijdelijke dienstplicht, mits deze goed is georganiseerd en eerlijk wordt toegepast. Ook de mogelijkheid om te kiezen tussen militaire en maatschappelijke inzet wordt als positief ervaren.
Integratie met maatschappelijke diensttijd?
Een andere optie die wordt overwogen, is de koppeling van militaire opkomstplicht aan de bestaande Maatschappelijke Diensttijd (MDT). Jongeren kunnen dan kiezen tussen een periode bij Defensie of inzet bij maatschappelijke organisaties. Dit systeem biedt meer flexibiliteit en sluit aan bij moderne idealen van persoonlijke keuzevrijheid en maatschappelijke betrokkenheid.
In dat scenario wordt de nadruk gelegd op inzetbaarheid, verantwoordelijkheid en solidariteit – kernwaarden die zowel binnen als buiten het leger van onschatbare waarde zijn.
Nu ineens haast? Was de afgelopen jaren toch allemaal niet nodig?
Met alle beschikbare technologie lijkt het mij overbodig zoveel mensen nodig te hebben. Succes met werven, ik ga ff een visje vangen.— Boskodium (@Gewoonbos) March 25, 2025
Conclusie: toekomst van Defensie vraagt om durf en visie
De roep om een sterkere krijgsmacht is actueler dan ooit. Met een ambitie om uit te breiden naar 200.000 militairen en ondersteunende medewerkers staat Nederland aan de vooravond van een ingrijpende beslissing. De herinvoering van de dienstplicht – al dan niet in aangepaste vorm – ligt nadrukkelijk op tafel.
Wat nu nog klinkt als een drastische maatregel, zou binnenkort realiteit kunnen worden. Met voorbeelden uit het buitenland, steun van experts en een veranderende maatschappelijke houding, lijkt Nederland klaar voor een nieuw hoofdstuk in haar defensiebeleid.
Of jongeren straks weer verplicht worden zich te melden bij de kazerne, of juist kunnen kiezen tussen militaire of maatschappelijke inzet, zal de komende maanden duidelijk worden. Wat vaststaat: de tijd van vrijblijvendheid lijkt voorbij, en het bouwen aan een weerbare samenleving begint bij investeren in mensen – jong en oud.
Als er één bekende vrouw in Nederland is die zich zichtbaar en hoorbaar losmaakt van de onrealistische schoonheidsidealen die dagelijks via sociale media, reclame en televisie op ons afkomen, dan is het Miljuschka Witzenhausen. De presentatrice, kok en uitgesproken foodlover heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot hét gezicht van body positivity in ons land. Niet met grote slogans of belerende boodschappen, maar door simpelweg te laten zien wie ze is. Zonder filter, zonder schaamte en zonder de behoefte om zichzelf kleiner te maken dan ze is.
In een wereld waarin foto’s eindeloos worden bewerkt en lichamen worden gladgestreken tot onmenselijke perfectie, kiest Miljuschka voor een andere route. Ze toont zichzelf zoals ze zich voelt: vrouwelijk, krachtig, soms kwetsbaar, maar altijd echt. Juist die combinatie maakt haar voor veel vrouwen herkenbaar en inspirerend. En laten we eerlijk zijn: voor een groot deel van het publiek straalt ze ook gewoon aantrekkingskracht uit. Niet omdat ze voldoet aan een ideaalbeeld, maar omdat ze zichzelf durft te zijn.
Zelfverzekerd, maar niet achteloos
Dat Miljuschka zichzelf accepteert zoals ze is, betekent niet dat ze lukraak alles deelt. Integendeel. Ze weet heel goed hoe ze zichzelf wil laten zien. Haar foto’s zijn stijlvol, krachtig en doordacht, zonder gemaakt aan te voelen. Ze speelt met vrouwelijkheid en sensualiteit, maar altijd op haar eigen voorwaarden. Geen geforceerde poses, geen overdreven perfectie, maar beelden die uitstralen dat ze zich prettig voelt in haar lichaam.
Die balans tussen nuchterheid en zelfverzekerdheid maakt haar zo geloofwaardig. Ze predikt geen perfectie, maar laat zien dat je ook met rondingen, oneffenheden en dagen waarop je minder lekker in je vel zit, jezelf mag waarderen. Dat maakt haar boodschap sterker dan duizend hashtags.
Roze lingerie en een duidelijke boodschap
Enkele tijd geleden zorgde Miljuschka opnieuw voor veel aandacht op sociale media toen ze een foto deelde waarop ze te zien is in een setje roze lingerie. Geen gelikte campagne of commerciële shoot, maar een eerlijke, krachtige foto die binnen korte tijd massaal werd gedeeld. Wat direct opviel, was niet alleen het beeld zelf, maar vooral de boodschap die ze eraan koppelde.
Op de foto straalt ze rust en zelfvertrouwen uit. Haar houding, blik en uitstraling laten zien dat ze zich comfortabel voelt. En ja, ze ziet er simpelweg goed uit. Niet ondanks haar vormen, maar juist dankzij de manier waarop ze zichzelf draagt. Het beeld werkt ontwapenend, omdat het niet probeert te overtuigen, maar gewoon laat zien: dit ben ik.
Lief zijn voor je lichaam
Bij de foto schreef Miljuschka een tekst die haar visie perfect samenvat. Ze vertelt dat ze lief is voor haar lichaam door lingerie te dragen waarin ze zich vrouwelijk, sexy én comfortabel voelt. Niet omdat ze moet voldoen aan een norm, maar omdat het haar goed laat voelen. Daarmee raakt ze een gevoelige snaar bij veel vrouwen.
Ze benoemt expliciet dat borsten er in alle vormen en maten zijn, van cup A tot G, en dat ze allemaal even uniek zijn. Voor de één zijn ze een bron van vrouwelijkheid, voor de ander juist iets waar ze nog aan moet wennen. Soms doen ze pijn, soms voeden ze een kind, soms voelen ze anders dan je zou willen. En dat alles mag er zijn.
Die woorden maken duidelijk dat body positivity niet betekent dat je altijd blij moet zijn met alles. Het betekent dat je ruimte maakt voor realiteit. Voor verandering. Voor fases in je leven waarin je lijf anders aanvoelt dan vroeger. En vooral: dat je mild mag zijn voor jezelf.
Herkenning en steun uit onverwachte hoek
Onder de foto stroomden de reacties binnen. Vooral vrouwen lieten massaal weten hoe fijn ze het vonden om iemand te zien die niet probeert te voldoen aan een onhaalbaar ideaal. Veel reacties gingen over herkenning: eindelijk iemand die laat zien dat vrouwelijkheid niet vastzit aan een maat of een strak lichaam.
Er waren complimenten over haar uitstraling, haar lef en haar eerlijkheid. Sommigen noemden haar een voorbeeld, anderen gaven toe dat haar posts hen helpen om anders naar hun eigen lichaam te kijken. Dat is misschien wel de grootste impact die Miljuschka heeft: ze zet iets in beweging, zonder te duwen.
Natuurlijk waren er ook reacties van een andere aard. Mannelijke volgers die vooral oog hadden voor het beeld en minder voor de boodschap. Dat hoort bij sociale media en Miljuschka lijkt daar allang haar eigen weg in gevonden te hebben. Ze laat zich er niet door van haar stuk brengen en blijft trouw aan haar verhaal.
Screenshot
Body positivity zonder opsmuk
Wat Miljuschka onderscheidt van veel anderen die zich uitspreken over lichaamsacceptatie, is dat ze het niet romantiseert. Ze zegt niet dat je elke dag dolgelukkig moet zijn met je lijf. Ze laat zien dat het oké is om te twijfelen, om te zoeken en om soms gewoon te accepteren dat perfectie niet bestaat.
Ze koppelt body positivity ook niet los van gezondheid of balans. Integendeel. Als kok en liefhebber van eten benadrukt ze juist dat genieten en goed voor jezelf zorgen hand in hand kunnen gaan. Niet alles hoeft streng of extreem. Het gaat om luisteren naar je lichaam en keuzes maken die bij jou passen.
Meer dan alleen een foto
De kracht van Miljuschka zit niet alleen in haar beelden, maar in de consistentie van haar boodschap. Ze is geen eendagsinfluencer die een trend volgt, maar iemand die al jaren dezelfde lijn trekt. Open, eerlijk en zonder opsmuk. Dat maakt haar geloofwaardig.
In een tijd waarin sociale media vaak een vertekend beeld geven van hoe lichamen eruit “zouden moeten zien”, is haar stem belangrijk. Niet omdat ze de waarheid in pacht heeft, maar omdat ze laat zien dat er ruimte is voor diversiteit. Voor imperfectie. Voor echtheid.
En jij?
De foto in roze lingerie roept bij velen iets op. Bewondering, herkenning, misschien zelfs ongemak. En dat is precies waarom hij werkt. Hij dwingt niet, maar nodigt uit om na te denken. Over hoe we naar onszelf kijken. Over hoe streng we soms zijn voor ons eigen lijf.
Wat vind jij van de manier waarop Miljuschka zichzelf laat zien? Vind je het moedig, inspirerend of juist overdreven? Eén ding is zeker: ze laat niemand onverschillig. En misschien is dat wel de grootste kracht van allemaal.