Actueel
Nederland wil de terugkeer van dienstplicht om Defensie te versterken
Defensie mikt op krijgsmacht van 200.000: komt de dienstplicht terug?
Het aantal militairen en ondersteunend personeel bij het ministerie van Defensie moet in de komende jaren flink worden uitgebreid. Tijdens een recent overleg tussen vakbonden, werkgevers en werknemers werd duidelijk dat Defensie streeft naar een krijgsmacht van maar liefst 200.000 mensen. Dit ambitieuze doel ligt ver boven het eerder genoemde streven van 100.000 medewerkers en dwingt beleidsmakers tot het heroverwegen van ingrijpende maatregelen, waaronder het opnieuw activeren van de opkomstplicht – de Nederlandse vorm van dienstplicht.
Dienstplicht: van opschorting naar heroverweging
Hoewel veel mensen denken dat de dienstplicht in Nederland is afgeschaft, is dat formeel niet het geval. De opkomstplicht werd in 1997 opgeschort, wat betekent dat jongeren sindsdien niet langer verplicht zijn zich te melden voor militaire dienst. In de wet staat de plicht echter nog steeds vermeld, en in theorie kan deze op elk moment opnieuw worden geactiveerd.
Nu de krijgsmacht kampt met een structureel tekort aan personeel en de internationale spanningen toenemen, overweegt het ministerie serieus om de dienstplicht opnieuw in te voeren. Staatssecretaris Tuinman kondigde aan dat er binnenkort een brief naar de Tweede Kamer wordt gestuurd waarin de plannen nader worden toegelicht.
Reservisten cruciaal in personeelsstrategie
De ambitie van Defensie stopt niet bij het aannemen van extra beroepsmilitairen. Een belangrijk onderdeel van het plan is het fors uitbreiden van het aantal reservisten – burgers die op afroep beschikbaar zijn voor militaire inzet. In crisistijd of bij extra behoefte aan mankracht kunnen zij snel worden ingezet.
Momenteel is het lastig om voldoende reservisten te vinden, aangezien deelname volledig op vrijwillige basis is. Een herinvoering van de opkomstplicht zou dit kunnen veranderen. Jongeren die onder de dienstplicht vallen, zouden dan automatisch kunnen worden opgenomen in het reservistenbestand, zelfs als ze slechts een korte training volgen.
Dit draagt bij aan het creëren van een flexibele, schaalbare krijgsmacht die snel kan reageren op noodsituaties, internationale conflicten of binnenlandse rampen.
Zweden als inspirerend voorbeeld
Het ministerie van Defensie kijkt nadrukkelijk naar landen waar de dienstplicht in moderne vorm is teruggekeerd. Zweden wordt daarbij vaak genoemd. Daar worden jongeren van 17 jaar verplicht om een uitgebreide vragenlijst in te vullen over hun motivatie, fysieke conditie en bereidheid om te dienen.
Op basis van deze input worden zij geselecteerd voor verdere tests. Wanneer het aantal vrijwillige aanmeldingen onvoldoende blijkt, worden de meest geschikte kandidaten alsnog verplicht om militaire training te volgen. Dit systeem zorgt voor een evenwicht tussen vrijwilligheid en noodzaak.
Zweden verwerkt jaarlijks gegevens van meer dan 110.000 jongeren, waarmee het snel inzicht krijgt in het militaire potentieel onder de bevolking. Voor Nederland zou een vergelijkbare aanpak kunnen helpen om gericht en efficiënt nieuwe mensen te werven.
Vakbonden: ‘Verplichting wordt steeds realistischer’
De vakbonden volgen de ontwikkelingen met grote belangstelling. Jean Debie, vakbondsvertegenwoordiger, sluit een herinvoering van de dienstplicht niet uit: “Als het niet lukt om voldoende mensen vrijwillig te werven, dan rest er uiteindelijk weinig anders dan een verplichting in te stellen.”
Ook Dick Zandee, defensie-analist bij het instituut Clingendael, ondersteunt deze benadering. “De plannen van Defensie zijn begrijpelijk, maar ambitieus. Je krijgt geen verdubbeling van het personeel zonder ingrijpende veranderingen in de wervingsstrategie. Een hernieuwde vorm van dienstplicht kan onderdeel zijn van een structurele oplossing.”
Beide experts benadrukken dat vrijwillige deelname in theorie goed werkt, maar in de praktijk onvoldoende oplevert. De veranderende geopolitieke realiteit – met toenemende spanningen in Europa en daarbuiten – vraagt om een robuustere en toekomstbestendige krijgsmacht.
Jeugd als spil in het nieuwe defensiemodel
Een terugkeer van de opkomstplicht heeft vanzelfsprekend impact op jongeren. Waar generaties sinds 1997 zijn opgegroeid zonder verplicht militair dienstverband, zou een hernieuwde oproep opnieuw van invloed zijn op onderwijstrajecten, loopbaanplanning en de persoonlijke vrijheid van jonge mensen.
Toch groeit ook onder jongeren het besef dat vrijheid en veiligheid geen vanzelfsprekendheden zijn. Diverse peilingen tonen aan dat er toenemende steun is voor tijdelijke militaire of maatschappelijke dienstplicht, mits goed gefaciliteerd en gebalanceerd.
In ruil voor hun inzet zouden jongeren recht kunnen krijgen op vergoedingen, studievoordelen of loopbaankansen binnen Defensie en de overheid. Een goed georganiseerd dienstplichtsysteem zou dan niet alleen bijdragen aan nationale veiligheid, maar ook aan de persoonlijke ontwikkeling van jongeren.
De politieke dimensie: wat doet Den Haag?
Staatssecretaris Tuinman heeft toegezegd dat de Tweede Kamer binnenkort meer duidelijkheid krijgt over de plannen. In de Kamer zijn de meningen verdeeld. Sommige partijen – zoals de VVD en NSC – staan open voor discussie over de herinvoering van dienstplicht, vooral in de context van de Europese veiligheidssituatie.
Andere partijen – waaronder D66 en GroenLinks-PvdA – pleiten voor een vrijwillige of maatschappelijke variant, waarbij jongeren ook in andere sectoren kunnen bijdragen aan het algemeen belang.
Wat het definitieve beleid ook wordt, duidelijk is dat Den Haag voor een cruciale keuze staat. De ambitie om 200.000 mensen binnen Defensie actief te krijgen is groot, maar vraagt om breed draagvlak en zorgvuldige uitvoering.
Publieke opinie: verdeeld maar groeiend begrip
Onder de Nederlandse bevolking is de discussie over de terugkeer van de dienstplicht al langer gaande. Waar eerder veel weerstand was tegen verplichte militaire inzet, is de publieke opinie aan het verschuiven. De oorlog in Oekraïne, cyberdreigingen en de groeiende internationale instabiliteit zorgen voor meer begrip voor maatregelen die veiligheid garanderen.
Peilingen tonen dat met name ouderen en ouders van jonge kinderen positief staan tegenover tijdelijke dienstplicht, mits deze goed is georganiseerd en eerlijk wordt toegepast. Ook de mogelijkheid om te kiezen tussen militaire en maatschappelijke inzet wordt als positief ervaren.
Integratie met maatschappelijke diensttijd?
Een andere optie die wordt overwogen, is de koppeling van militaire opkomstplicht aan de bestaande Maatschappelijke Diensttijd (MDT). Jongeren kunnen dan kiezen tussen een periode bij Defensie of inzet bij maatschappelijke organisaties. Dit systeem biedt meer flexibiliteit en sluit aan bij moderne idealen van persoonlijke keuzevrijheid en maatschappelijke betrokkenheid.
In dat scenario wordt de nadruk gelegd op inzetbaarheid, verantwoordelijkheid en solidariteit – kernwaarden die zowel binnen als buiten het leger van onschatbare waarde zijn.
Nu ineens haast? Was de afgelopen jaren toch allemaal niet nodig?
Met alle beschikbare technologie lijkt het mij overbodig zoveel mensen nodig te hebben. Succes met werven, ik ga ff een visje vangen.— Boskodium (@Gewoonbos) March 25, 2025
Conclusie: toekomst van Defensie vraagt om durf en visie
De roep om een sterkere krijgsmacht is actueler dan ooit. Met een ambitie om uit te breiden naar 200.000 militairen en ondersteunende medewerkers staat Nederland aan de vooravond van een ingrijpende beslissing. De herinvoering van de dienstplicht – al dan niet in aangepaste vorm – ligt nadrukkelijk op tafel.
Wat nu nog klinkt als een drastische maatregel, zou binnenkort realiteit kunnen worden. Met voorbeelden uit het buitenland, steun van experts en een veranderende maatschappelijke houding, lijkt Nederland klaar voor een nieuw hoofdstuk in haar defensiebeleid.
Of jongeren straks weer verplicht worden zich te melden bij de kazerne, of juist kunnen kiezen tussen militaire of maatschappelijke inzet, zal de komende maanden duidelijk worden. Wat vaststaat: de tijd van vrijblijvendheid lijkt voorbij, en het bouwen aan een weerbare samenleving begint bij investeren in mensen – jong en oud.
Actueel
Zorgwekkend nieuws: Linda de Mol (61) opgenomen
Linda de Mol heeft de afgelopen dagen noodgedwongen pas op de plaats moeten maken. De populaire presentatrice en mediapersoonlijkheid is kort opgenomen geweest in het z!ekenhuis, zo onthulde entertainmentjournalist Albert Verlinde dinsdagavond in het programma RTL Tonight. Het nieuws kwam voor veel kijkers onverwacht, maar volgens Verlinde gaat het om een medische ingreep die noodzakelijk was en voorlopig grote impact heeft op Linda’s dagelijkse leven.
Opname na aanhoudende klachten
Volgens Albert Verlinde werd Linda de Mol deze week opgenomen vanwege een beknelde zenuw in haar voet. Een aandoening die misschien onschuldig klinkt, maar in de praktijk extreem pijnlijk kan zijn en het functioneren flink kan beperken. “Ik had toevallig over iets anders contact met Linda,” vertelde Verlinde openhartig aan tafel bij RTL Tonight. “En toen bleek dat ze gisteren in het z!ekenhuis heeft gelegen. Ze had een beknelde zenuw in haar voet en daar is ze aan geholpen.”
De ingreep was volgens Verlinde geen kleine routinehandeling. “Het schijnt heel pijnlijk te zijn,” voegde hij eraan toe. Hoewel de operatie zelf relatief kort duurde, bleek het hersteltraject allesbehalve licht.
‘Half duf van de narcose’
Verlinde hield ook contact met Linda na de ingreep en deelde enkele persoonlijke details over hoe zij zich voelde. “Toen ik haar een bericht stuurde, zei ze: ‘Ik ben half duf van de narcose’,” vertelde hij. “Het was echt een pittige ingreep.”
De presentatrice mocht na de operatie weer naar huis, maar daarmee was de kous niet af. Integendeel: het echte herstel moest toen pas beginnen. “Eigenlijk is het een ingreep van een kwartier,” legde Verlinde uit, “maar ze moet twee weken lang op de bank met haar been omhoog liggen. Ze mag helemaal niks doen.”
Gedwongen rust voor een workaholic
Voor iemand als Linda de Mol, die bekendstaat als extreem gedreven en altijd bezig, is zo’n periode van verplichte rust geen vanzelfsprekendheid. Jarenlang combineerde ze televisie, productie, schrijven en creatieve projecten moeiteloos, vaak meerdere tegelijk. Dat ze nu letterlijk moet stilzitten, is dan ook een flinke omschakeling.
Verlinde kon het niet laten er een luchtige opmerking over te maken. “Toen zei ik tegen haar: ‘O, dan ga je lekker bingen natuurlijk.’” Maar wie Linda een beetje kent, weet dat stilzitten en series kijken niet per se haar eerste instinct is.
Linda blijft creatief, zelfs op de bank
Volgens Verlinde was Linda daar zelf ook heel duidelijk over. “Ze zei: ‘Nee, ik ga allerlei editorials voor de LINDA schrijven en een paar scripts voor Gooische Vrouwen lezen.’” Zelfs met haar been omhoog en herstellende van een operatie blijft Linda dus creatief actief, zij het noodgedwongen in een rustiger tempo.
Dat typeert haar. Linda de Mol heeft door de jaren heen laten zien dat ze moeilijk kan stilzitten. Ideeën, teksten en plannen blijven bij haar altijd stromen, ongeacht de omstandigheden. Voor haar lijkt rust vooral een andere vorm van werken te betekenen.
Voorlopig niet aan het werk op tv
Hoewel Linda mentaal en creatief actief blijft, is werken voor de camera voorlopig uitgesloten. De presentatrice is de afgelopen tijd volop te zien geweest in programma’s als Miljoenenjacht en het nieuwe spelprogramma Postcode Loterij In de Ring. Dat laatste programma ging onlangs van start en trok direct veel aandacht.
Gelukkig voor de kijkers en de zender zijn alle afleveringen van In de Ring al opgenomen. “Alle shows van het programma In de Ring zijn opgenomen,” benadrukte Verlinde. “Dus ze kán met haar been omhoog.” Dat betekent dat haar afwezigheid voorlopig geen gevolgen heeft voor de programmering.
Pijnlijk herstel, maar goede zorg
Hoewel Linda thuis is en wordt omringd door haar gezin, is het herstel geen pretje. Verlinde benadrukte meerdere keren dat de pijn aanzienlijk is. “Het schijnt heel pijnlijk te zijn,” zei hij nogmaals. Toch lijkt Linda zich erdoorheen te slaan, mede dankzij de steun van haar naasten.
“Ze wordt heel lief door man en kinderen verzorgd,” vertelde Verlinde. Dat beeld past bij hoe Linda zelf vaak spreekt over haar gezin: als een veilige basis waar ze op terugvalt, zeker in momenten dat het even tegenzit.
Een reminder dat ook Linda grenzen heeft
Het nieuws over Linda’s z!ekenhuisopname maakt opnieuw duidelijk dat ook iemand met haar energie, discipline en werkethiek niet onkwetsbaar is. De afgelopen jaren heeft ze zichzelf vaak opnieuw uitgevonden: na een bewuste mediapauze keerde ze sterk terug op televisie, lanceerde nieuwe programma’s en bleef ze het gezicht van haar eigen mediamerk.
Juist daarom komt zo’n gedwongen pauze hard binnen. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal. Twee weken verplicht rust houden is voor veel mensen al lastig, maar voor iemand die gewend is de touwtjes strak in handen te houden, is het extra confronterend.
Fans reageren bezorgd maar steunend
Na de onthulling van Verlinde stroomden de reacties op sociale media binnen. Veel fans wensten Linda beterschap en benadrukten dat gezondheid altijd voorop moet staan. Anderen spraken hun bewondering uit voor haar werkethiek, maar hoopten tegelijk dat ze nu écht de tijd neemt om te herstellen.
“Doe rustig aan, Linda,” schrijft een fan. “De tv kan wel even zonder je.” Een ander merkt op: “Zelfs met haar been omhoog blijft ze werken. Dat zegt alles over haar.”
Geen paniek, wel voorzichtigheid
Hoewel een z!ekenhuisopname altijd even schrikken is, lijkt er geen sprake van iets levensbedreigends. Het gaat om een medische ingreep met een duidelijk herstelplan. Toch onderstrepen artsen bij dit soort klachten vaak het belang van rust en het strikt opvolgen van adviezen, om blijvende problemen te voorkomen.
Voor Linda betekent dat: twee weken op de bank, been omhoog, geen opnames, geen studio’s, geen lange draaidagen. Een zeldzaam moment van gedwongen vertraging.
Vooruitkijken naar herstel
Voorlopig richt Linda de Mol zich dus op herstel, schrijven en lezen. Achter de schermen blijven haar projecten doorgaan, maar zijzelf neemt – al is het tegen haar natuur in – even gas terug. Of zoals Verlinde het samenvatte: “Ze kán nu even niet anders.”
Wanneer Linda weer volledig aan het werk kan, is nog niet bekend. Dat zal afhangen van hoe haar voet herstelt en hoe snel de pijn afneemt. Tot die tijd lijkt één ding zeker: zelfs vanaf de bank blijft Linda de Mol Linda de Mol – creatief, betrokken en altijd vooruitdenkend, maar dit keer met haar gezondheid op de eerste plaats.