Voormalig minister van Volksgezondheid Ernst Kuipers heeft opnieuw zorgen geuit over de gevolgen van klimaatverandering voor de volksgezondheid. Volgens Kuipers komen tropische infectiez!ekten steeds dichter bij Nederland in de buurt.

De oud-minister sprak daarover in het televisieprogramma Pauw & De Wit, waar hij uitleg gaf over een nieuw rapport van een onafhankelijke commissie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

Klimaatverandering speelt volgens experts grote rol

Volgens World Health Organization vormt klimaatverandering een groeiende uitdaging voor de gezondheid van mensen wereldwijd.

Kuipers maakt deel uit van een internationale commissie die onderzoek doet naar de gevolgen van stijgende temperaturen, hittegolven en veranderende weersomstandigheden.

Volgens hem zorgen warmere zomers ervoor dat bepaalde muggen zich steeds verder naar het noorden verspreiden.

Tropische z!ektes rukken op

In het programma vertelde Ernst Kuipers dat infectiez!ekten die vroeger vooral in tropische gebieden voorkwamen, inmiddels ook dichter bij Europa verschijnen.

Hij noemde onder meer malaria en knokkelkoorts als voorbeelden van z!ektes die worden verspreid door muggen.

“Dit soort z!ekten worden overgedragen door muggen. En we zien dat het oprukt,” aldus Kuipers.

Volgens hem komen deze infecties inmiddels al veel voor in delen van Zuid-Europa.

Hogere temperaturen veranderen leefomgeving

Kuipers wees erop dat Nederland de afgelopen jaren steeds vaker te maken krijgt met warme periodes en zomerse temperaturen.

“Temperaturen boven de 25 graden in april voelen voor veel mensen prettig,” vertelde hij. Toch waarschuwt hij dat zulke omstandigheden ook gevolgen hebben voor insecten en z!ekteverwekkers.

Volgens hem ontstaan hierdoor omstandigheden waarin bepaalde muggen beter kunnen overleven en zich verder kunnen verspreiden.

Ervaring uit Singapore

Tijdens het interview verwees Kuipers ook naar zijn periode in Singapore, waar hij enige tijd woonde.

Hij vertelde dat de temperaturen die tegenwoordig soms in Europa worden gemeten, vergelijkbaar zijn met omstandigheden die normaal vooral rond de evenaar voorkomen.

Daar horen volgens hem ook infectiez!ekten bij die in tropische gebieden veel vaker voorkomen.

Wat is malaria?

Malaria is een infectiez!ekte die wordt veroorzaakt door parasieten die via muggenbeten worden overgebracht.

De z!ekte komt vooral voor in tropische en subtropische gebieden.

Klachten kunnen bestaan uit:

• koorts
• koude rillingen
• hoofdpijn
• spierpijn
• vermoeidheid

In ernstige gevallen kan malaria levensbedre!gend worden.

Knokkelkoorts komt ook steeds dichterbij

Ook Dengue, beter bekend als knokkelkoorts, werd genoemd door Kuipers.

Deze virusz!ekte wordt eveneens verspreid via muggen en komt vooral voor in warme landen.

Mensen kunnen last krijgen van:

• hoge koorts
• hevige spier- en gewrichtspijn
• huiduitslag
• misselijkheid
• vermoeidheid

Volgens experts worden in Europa steeds vaker besmettingen vastgesteld bij reizigers, maar ook lokale overdracht komt sporadisch voor.

Muggen verspreiden zich noordwaarts

Volgens Kuipers schuift het leefgebied van bepaalde muggen jaarlijks verder op richting Noord-Europa.

Hij stelde dat die verschuiving ongeveer 70 kilometer per jaar bedraagt.

Dat betekent volgens hem dat landen die vroeger nauwelijks risico liepen, zich nu beter moeten voorbereiden op mogelijke nieuwe gezondheidsproblemen.

Geen reden voor paniek

Hoewel de waarschuwing veel aandacht trekt, benadrukken experts dat er momenteel geen acute dreiging voor Nederland is.

Gezondheidsorganisaties houden de ontwikkelingen wel nauwlettend in de gaten.

Volgens deskundigen is goede monitoring belangrijk om snel te kunnen reageren wanneer infectiez!ekten zich uitbreiden.

Een onafhankelijke commissie van de World Health Organization, waar Ernst Kuipers deel van uitmaakt, waarschuwt dat klimaatverandering een catastrofale bedreiging vormt voor de volksgezondheid. Over welke dreiging spreekt Ernst Kuipers precies?#pauwendewit pic.twitter.com/84Pr07iI9X

— Pauw & De Wit (@pauwendewit) May 19, 2026

Ernst Kuipers nog altijd bekend van coronaperiode

Veel Nederlanders kennen Ernst Kuipers nog van de coronaperiode.

Tijdens de pandemie speelde hij een belangrijke rol binnen de Nederlandse gezondheidszorg.

Hij was onder meer:

• bestuursvoorzitter van het Erasmus MC
• voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg
• leider van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding

Later werd hij minister van Volksgezondheid in het kabinet-Rutte IV.

Gezondheidszorg moet voorbereid blijven

Volgens Kuipers blijft voorbereiding essentieel.

Hij vindt dat landen moeten investeren in onderzoek, monitoring en snelle samenwerking tussen gezondheidsdiensten.

Daarbij spelen internationale organisaties zoals de WHO volgens hem een belangrijke rol.

Discussie over klimaat en gezondheid groeit

De waarschuwing van Kuipers zorgt online voor veel reacties.

Sommige mensen maken zich zorgen over de mogelijke gevolgen van klimaatverandering voor de volksgezondheid. Anderen wijzen erop dat infectiez!ekten al jarenlang wereldwijd voorkomen en dat goede medische zorg belangrijk blijft.

Toch groeit de aandacht voor het verband tussen klimaatverandering en gezondheid steeds verder.

Experts blijven ontwikkelingen volgen

Onderzoekers blijven wereldwijd kijken naar de verspreiding van muggen, virussen en andere infectiez!ekten.

Vooral warmere temperaturen en veranderende weersomstandigheden kunnen invloed hebben op de manier waarop bepaalde z!ektes zich verspreiden.

Volgens experts is vroegtijdige signalering cruciaal om risico’s zo klein mogelijk te houden.

Focus op preventie en monitoring

Voorlopig ligt de nadruk vooral op monitoring, voorlichting en preventie.

Gezondheidsdiensten volgen ontwikkelingen in Europa nauwgezet en werken samen met internationale organisaties om eventuele risico’s snel in beeld te brengen.

Daarmee hopen experts toekomstige gezondheidsproblemen beter onder controle te kunnen houden.