Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Droevig nieuws: Tore Sercu, de zoon van Mathias Sercu, is overleden
Het nieuws komt hard binnen in Vlaanderen: Tore Sercu, de zoon van acteur Mathias Sercu, is op jonge leeftijd heengegaan. Hij werd slechts 27 jaar oud. Al bijna vijf jaar lang leefde Tore met een uiterst agressieve en zeldzame aandoening, een strijd die hij met uitzonderlijke moed, openheid en veerkracht voerde – samen met zijn familie en geliefden.
Een diagnose die alles veranderde
In mei 2021, Tore was toen begin twintig, viel het leven van het gezin Sercu abrupt stil. Tore kreeg de diagnose plasmablastair myeloom, een bijzonder agressieve variant van de z!ekte van Kahler. Al snel volgde het onvoorstelbare bericht dat het om een ongeneeslijk traject ging. De woorden “terminaal” en “tijd” kwamen ineens centraal te staan in een leven dat nog maar net begonnen was.
Wat volgde, was geen korte, stille aftocht, maar een jarenlange strijd vol medische ingrepen, hoopvolle wendingen en telkens nieuwe tegenslagen. Tore koos ervoor om niet weg te kruipen, maar om – samen met zijn omgeving – elke dag bewust te blijven leven.
Behandelingen, hoop en telkens opnieuw beginnen
Vrij snel na de diagnose startte Tore met intensieve behandelingen. Eén van de meest ingrijpende was een autologe stamceltransplantatie, waarbij hij stamcellen kreeg van zijn zus Jade. Die periode was fysiek en emotioneel loodzwaar, maar bood ook een sprankje hoop. De therapieën sloegen aanvankelijk aan en zorgden ervoor dat Tore telkens opnieuw wat tijd won.
Die extra tijd noemde hij later zelf “leven in verlengingen”: geen vanzelfsprekende toekomst, maar dagen, weken en maanden die als bonus werden ervaren. Elk goed moment kreeg extra betekenis.
Door het oog van de naald – keer op keer
De jaren daarna waren een aaneenschakeling van medische crisissen die elke keer opnieuw alles op scherp zetten. In 2022 breidde de aandoening zich uit naar zijn centrale zenuwstelsel en hersenen, met ingrijpende gevolgen. In diezelfde periode verloor Tore ook een teelbal, opnieuw een harde klap in een lichaam dat al zo veel had moeten doorstaan.
In 2023 volgde een nieuwe schok: er werden tumoren vastgesteld in zijn oog, kaak en gehemelte. Voor velen zou dit het punt zijn geweest waarop de hoop definitief zou verdwijnen. Maar opnieuw gebeurde het onverwachte. De behandelingen sloegen aan. Tore herstelde telkens net genoeg om weer verder te kunnen, alsof hij steeds opnieuw door het oog van de naald kroop.
Artsen spraken over uitzonderlijke reacties op therapieën. Familie en vrienden spraken vooral over zijn mentale kracht.
Leven in verlengingen – een open blik naar binnen
In november 2024 besloot het gezin Sercu hun verhaal te delen met het grote publiek. Op VRT 1 ging de driedelige documentaire Leven in verlengingen in première. De reeks gaf een ongefilterde en eerlijke inkijk in hoe het leven van het gezin eruitzag sinds de diagnose.
De documentaire toonde niet alleen angst, pijn en onzekerheid, maar ook liefde, humor en verbondenheid. Kijkers zagen hoe Mathias Sercu en zijn partner balanceerden tussen bewust afscheid nemen en bewust leven, zonder ooit de hoop volledig los te laten.
Ook Tores vriendin Frauke kwam aan het woord. Haar rol was die van steunpilaar, geliefde en stille kracht. Samen vormden ze een hecht team, dat elke dag opnieuw koos voor nabijheid en eerlijkheid.
Herval na herval
In juni 2025 liet Mathias Sercu via sociale media weten dat het opnieuw slechter ging met zijn zoon. De aandoening was weer actief geworden, dit keer in het hersenvlies. Het was niet de eerste terugval, maar wel een van de zwaarste.
Tore onderging nog sessies radiotherapie, in de hoop opnieuw wat tijd te winnen. Maar deze keer bleek de z!ekte te vergevorderd. Vorige week werd hij overgebracht naar de intensieve zorg van UZ Gent, na een epileptische aanval die het gevolg was van de verergerde situatie.
Zijn toestand verslechterde snel. De familie week geen moment van zijn zijde.
Omringd door liefde
Op donderdag is Tore heengegaan, omringd door zijn ouders, zijn vriendin Frauke, zijn zus Jade en zijn schoonbroer. Het afscheid was intens, maar ook liefdevol. Voor wie hem kende, kwam het nieuws niet onverwacht – maar dat maakt het verlies niet minder zwaar.
VRT NWS bevestigde het nieuws en sprak over een einde dat kwam na een uitzonderlijk lange en moedige strijd. Vijf jaar lang had Tore elke dag opnieuw gekozen om er te zijn, om te voelen, te lachen en te verbinden.
Een blijvende indruk
Hoewel Tore zo jong was, liet hij een diepe indruk na. Niet alleen bij zijn familie en vrienden, maar ook bij de vele mensen die hem leerden kennen via de documentaire. Zijn openheid over z!ekte, angst en eindigheid raakte een gevoelige snaar in de samenleving.
Hij toonde dat kwetsbaarheid geen zwakte is. Dat leven niet altijd wordt gemeten in jaren, maar in intensiteit, liefde en betekenis.
Een gezin dat samen bleef staan
Voor Mathias Sercu en zijn gezin blijft een leegte achter die met geen woorden te vullen is. Tegelijk blijft er een ongelooflijke verbondenheid bestaan. Vijf jaar lang stonden ze samen in het oog van de storm. Ze deelden hoop, wanhoop, kleine overwinningen en grote angsten.
Die band – gesmeed in de zwaarste omstandigheden – is misschien wel Tores grootste nalatenschap.
Een verhaal dat blijft
Het verhaal van Tore Sercu is er één dat blijft nazinderen. Niet omdat het tragisch is, maar omdat het laat zien hoe ongelooflijk veel kracht, liefde en menselijkheid er kan bestaan, zelfs wanneer de toekomst onzeker is.
Hij leefde, zoals hij het zelf noemde, “in verlengingen”. Maar wat hij in die verlengingen heeft achtergelaten, is blijvend.
Onze gedachten gaan uit naar Mathias Sercu, zijn gezin, Frauke en iedereen die Tore liefhad. Zijn naam, zijn verhaal en zijn moed zullen niet vergeten worden.