De winter heeft Nederland opnieuw in zijn greep en Luchthaven Schiphol bevindt zich voor de zoveelste keer in een staat van ontregeling. Sneeuw, lage temperaturen en gladheid zorgen ervoor dat het vliegverkeer nauwelijks op gang komt. Maatschappijen als KLM zien zich genoodzaakt om massaal vluchten te schrappen, tot frustratie van reizigers die soms al uren of zelfs dagen in onzekerheid verkeren. De grote vraag die bij velen leeft: hoe kan het dat Nederland bij een beetje sneeuw zo vastloopt, terwijl in andere landen met zwaardere winters het vliegverkeer grotendeels doorgaat?

Massale annuleringen en onzekerheid voor reizigers

Wie vandaag moest vliegen via Schiphol, kreeg te maken met grote onzekerheid. In totaal stonden er ongeveer 1.200 aankomende en vertrekkende vluchten gepland. Uiteindelijk werd meer dan de helft daarvan geschrapt: zo’n 700 vluchten gingen niet door. Dat betekent duizenden gestrande reizigers, overvolle vertrekhallen en een stroom aan teleurgestelde vakantiegangers en zakenreizigers.

Volgens Schiphol zelf is de situatie nog niet direct voorbij. Ook in de komende dagen blijft de kans groot dat vluchten worden vertraagd of geannuleerd. Het winterweer houdt aan en de luchthaven kan het tempo simpelweg niet bijbenen. Voor veel reizigers voelt het als een déjà vu: opnieuw chaos, opnieuw onduidelijkheid en opnieuw lange wachttijden.

Beperkt landen en uitwijken naar het buitenland

Een woordvoerder van Schiphol laat weten dat vliegtuigen pas later op de dag weer mondjesmaat konden landen. Zelfs toen was de capaciteit sterk beperkt. Vluchten die niet veilig konden landen, weken uit naar luchthavens in onder meer Brussel en Düsseldorf. Dat klinkt als een praktische oplossing, maar levert in de praktijk extra problemen op. Reizigers belanden ver van hun eindbestemming en moeten zelf zien hoe ze alsnog in Nederland komen.

Bovendien zorgt dit voor een domino-effect. Vliegtuigen die elders landen, staan niet op de juiste plek voor volgende vluchten. Crews raken verspreid over verschillende luchthavens en schema’s lopen volledig in de soep. Wat begint als een weersprobleem, groeit zo uit tot een logistieke nachtmerrie.

Waarom gaat het in andere landen wel goed?

Op sociale media en in buitenlandse media klinkt verbazing. In Scandinavië, Canada en delen van Oost-Europa is sneeuw een vast onderdeel van het winterseizoen. Daar stijgen vliegtuigen vaak gewoon op bij omstandigheden die in Nederland tot volledige stilstand leiden. Dat roept de vraag op: waarom kan het daar wel en hier niet?

Volgens Schiphol is het antwoord complexer dan “Nederland is slecht voorbereid”. Het heeft te maken met een combinatie van infrastructuur, personeelsbezetting en klimaatverwachtingen. In landen waar sneeuw de norm is, zijn luchthavens structureel ingericht op langdurige winterse omstandigheden. In Nederland komt zware sneeuwval minder vaak voor, waardoor systemen en bezetting daar niet permanent op zijn afgestemd.

De sneeuwvloot: veel voertuigen, beperkte capaciteit

Schiphol beschikt over een zogenoemde sneeuwvloot van ongeveer 70 voertuigen. Deze machines zijn bedoeld om start- en landingsbanen sneeuw- en ijsvrij te maken. Dat klinkt indrukwekkend, maar in de praktijk blijkt het onvoldoende om bij aanhoudende sneeuwval alles tegelijk bij te houden.

Daarnaast speelt personeelscapaciteit een cruciale rol. Voertuigen alleen zijn niet genoeg; ze moeten ook bestuurd worden. En juist daar wringt het. Er zijn simpelweg niet genoeg mensen beschikbaar om alle voertuigen continu in te zetten. Het gevolg is dat banen en platforms niet snel genoeg kunnen worden vrijgemaakt, waardoor het vliegverkeer stilvalt of slechts mondjesmaat kan doorgaan.

Ontdooien van vliegtuigen kost tijd

Naast het vrijmaken van de banen moeten vliegtuigen ook ijsvrij worden gemaakt voordat ze mogen vertrekken. Dat zogeheten de-icing proces is essentieel voor de veiligheid, maar kost tijd en vereist gespecialiseerd personeel. Bij grote drukte ontstaan hier snel wachtrijen.

Als vliegtuigen te lang moeten wachten, raken vertrektijden in de knel. Vervolgens moeten slots opnieuw worden aangevraagd en schuiven schema’s verder op. Dit leidt tot een kettingreactie van vertragingen en annuleringen die zich over de hele dag verspreidt.

Het sneeuwbaleffect van eerdere annuleringen

Een extra complicerende factor is dat vertraagde of geannuleerde vluchten ergens opnieuw moeten worden ingepland. Dat betekent dat er later op de dag extra toestellen “tussen gepropt” moeten worden in een toch al overvolle planning. Hierdoor wordt het probleem steeds groter, zelfs als het weer tijdelijk iets verbetert.

Schiphol omschrijft het zelf als een situatie die moeilijk te doorbreken is: een gebed zonder einde. Zolang de sneeuw blijft vallen en de capaciteit beperkt is, blijft de achterstand groeien.

Personeelstekort bij luchtvaartmaatschappijen

Niet alleen de luchthaven zelf kampt met problemen. Ook luchtvaartmaatschappijen hebben te maken met personeelstekorten. Bij KLM is de situatie zo nijpend dat de maatschappij niet altijd meer kan doen wat normaal gesproken standaard is: het regelen van accommodatie voor gestrande reizigers.

In normale omstandigheden zorgt een luchtvaartmaatschappij voor hotels en vervoer wanneer een vlucht wordt geannuleerd. Nu is het zo druk dat reizigers soms zelf moeten uitzoeken waar ze kunnen overnachten. Dat leidt tot extra frustratie en een gevoel van in de steek gelaten worden.

Begrip versus frustratie

Veel reizigers tonen begrip voor het feit dat veiligheid voorop staat. Niemand wil opstijgen onder gevaarlijke omstandigheden. Tegelijkertijd groeit de frustratie over het gebrek aan structurele oplossingen. Elke winter opnieuw lijkt Schiphol verrast door sneeuw, terwijl klimaatveranderingen juist zorgen voor extremere weersomstandigheden.

Critici stellen dat Nederland zich beter moet voorbereiden op dit soort scenario’s. Dat betekent investeren in meer personeel, betere planning en mogelijk een andere inrichting van processen. Anderen wijzen erop dat zulke investeringen duur zijn en dat zware sneeuwval hier nu eenmaal uitzonderlijk blijft.

Wat kunnen reizigers verwachten?

Voor de komende dagen blijft het advies: houd vluchtinformatie nauwlettend in de gaten en wees voorbereid op wijzigingen. Vertragingen en annuleringen zijn nog steeds mogelijk zolang het winterweer aanhoudt. Reizigers doen er goed aan flexibel te plannen en alternatieven achter de hand te houden.

Schiphol benadrukt dat er hard wordt gewerkt om de situatie te verbeteren, maar geeft ook aan dat volledige normalisatie tijd kost. Het is een combinatie van weer, capaciteit en logistiek die niet van de ene op de andere dag opgelost kan worden.

Conclusie: een kwetsbaar systeem

De chaos op Schiphol laat zien hoe kwetsbaar het Nederlandse luchtvaartsysteem is bij winterse omstandigheden. Waar andere landen gewend zijn aan sneeuw en kou, blijkt Nederland nog steeds worstelen met beperkte capaciteit en personeelsproblemen. Zolang structurele oplossingen uitblijven, lijkt het risico groot dat elke serieuze sneeuwbui opnieuw leidt tot ontregeling.

Voor reizigers is het vooral hopen op snel beter weer en duidelijke communicatie. Want één ding is zeker: niemand zit te wachten op nóg een winter waarin vliegen via Schiphol voelt als een gok.