Actueel
Viroloog Koopmans: ”Volgende maand een nieuwe pandemie”
Er dreigt slecht nieuws aan de horizon, want viroloog Marion Koopmans waarschuwt dat een nieuwe pandemie dichterbij is dan we denken. Volgens Koopmans, de opvolger van Jaap van Dissel, kan het scenario zich al binnen enkele maanden voltrekken. Ze is onverbiddelijk in haar boodschap: “We moeten voorbereid zijn.”
Een dreiging uit onverwachte hoek: vogelgriep bij koeien
Iedereen herinnert zich nog de ingrijpende coronapandemie die de wereld volledig op zijn kop zette. De gevolgen van die crisis zijn nog steeds voelbaar, zowel op persoonlijk als economisch vlak. Veel mensen worstelen met de gevolgen van long covid, en talloze bedrijven hebben moeite om de coronasteun terug te betalen.
Nu lijkt een nieuwe bedreiging aan de horizon te staan: de vogelgriep. Waar het virus normaal gesproken alleen vogels besmet, is er in de Verenigde Staten sprake van een uitbraak bij koeien. “Dit is echt ongekend,” benadrukt Koopmans.
De situatie is zorgwekkend, omdat er slechts één mutatie nodig is voordat het virus ook mensen kan besmetten. Als dat gebeurt, staan we volgens Koopmans voor een grote uitdaging. “Dan zijn we echt de pineut,” stelt ze onomwonden.
Een gebrek aan paraatheid
Koopmans heeft kritiek op hoe Nederland en de wereld omgaan met de voorbereiding op pandemieën. “Tijdens de coronacrisis zagen we hoe kwetsbaar onze systemen zijn,” legt ze uit. Veel essentiële ingrediënten voor PCR-testen kwamen destijds uit Wuhan, terwijl de bekende wattenstaafjes grotendeels uit Noord-Italië werden geïmporteerd. Toen beide gebieden werden afgesloten, stortte de aanvoerketen in elkaar.
“Het is duidelijk dat er lessen te leren zijn, maar ik maak me zorgen dat we die lessen niet snel genoeg in de praktijk brengen,” voegt Koopmans toe. Ze heeft ook kritiek op plannen van minister Fleur Agema om 300 miljoen euro te bezuinigen op pandemische paraatheid. “Dat is ontzettend onverstandig. We kunnen het ons niet veroorloven om nu onze aandacht te laten verslappen.”
De rol van vaccinaties
Een ander zorgwekkend punt is de dalende bereidheid onder Nederlanders om zich te laten vaccineren. Volgens Koopmans speelt de aanhoudende discussie rondom de coronacrisis hierin een belangrijke rol. “Ik begrijp dat mensen twijfelen en het vertrouwen in vaccins verliezen, maar dat is een gevaarlijke ontwikkeling.”
Vaccinaties blijven volgens Koopmans een cruciaal middel in de strijd tegen z!ektes. “Als steeds minder mensen zich laten vaccineren, verliezen we een van de belangrijkste pijlers in de bestrijding van epidemieën en pandemieën,” waarschuwt ze.
Wat kunnen we leren van de coronacrisis?
Koopmans benadrukt dat we lessen moeten trekken uit de coronacrisis om beter voorbereid te zijn op een volgende pandemie. Ze noemt enkele concrete verbeterpunten:
- Diversificatie van aanvoerketens: Het is essentieel om niet afhankelijk te zijn van een klein aantal leveranciers of regio’s voor cruciale materialen.
- Snelle opschaling van testen: Tijdens de coronacrisis werd duidelijk dat er vertragingen waren in de ontwikkeling en verspreiding van PCR-testen. Dit moet bij een volgende uitbraak beter.
- Communicatie en vertrouwen: “De communicatie rondom vaccinaties moet verbeteren,” stelt Koopmans. “Mensen moeten begrijpen waarom prikken belangrijk zijn, zelfs als de dreiging lijkt mee te vallen.”
De dreiging van vogelgriep: wat nu?
De vogelgriep bij koeien is niet alleen een bedreiging vanwege de mogelijke mutatie naar mensen, maar ook vanwege de snelheid waarmee het virus zich verspreidt. “We zien hoe snel het kan gaan. Een lokale uitbraak kan zich in een mum van tijd over continenten verspreiden,” waarschuwt Koopmans.
Ze pleit voor een wereldwijde samenwerking om de situatie onder controle te houden. “Dit is geen probleem dat één land alleen kan oplossen. Het vereist een gezamenlijke inspanning van virologen, overheden en internationale organisaties zoals de WHO.”
Wat kunnen we doen?
Hoewel de dreiging van een nieuwe pandemie beangstigend klinkt, benadrukt Koopmans dat er ook hoop is. “We hebben in de afgelopen jaren veel geleerd. Nu is het zaak om die kennis te gebruiken.”
- Vaccinatiecampagnes herstructureren: Overheden moeten duidelijk en consistent communiceren over het belang van vaccinaties.
- Investeren in pandemische paraatheid: Ondanks de geplande bezuinigingen van de overheid is het volgens Koopmans essentieel om te blijven investeren in onderzoek, infrastructuur en noodplannen.
- Bewustwording creëren: Mensen moeten begrijpen hoe belangrijk het is om waakzaam te blijven, zelfs als het gevaar nog abstract lijkt.
Hoe nu verder?
De waarschuwing van Koopmans komt op een moment dat veel mensen de coronacrisis nog proberen te verwerken. Toch benadrukt ze dat het belangrijk is om vooruit te kijken. “We kunnen ons geen herhaling van de fouten uit het verleden veroorloven.”
Ze roept de politiek, wetenschappers en het publiek op om samen te werken en de uitdagingen die voor ons liggen aan te pakken. “Het zal niet gemakkelijk zijn, maar met de juiste inspanningen kunnen we de volgende pandemie hopelijk beperken en beheersen.”
Praat mee
Bent u bereid om een vaccinatie te halen als dat nodig is? Hoe denkt u dat we ons het beste kunnen voorbereiden op een volgende pandemie? Laat uw mening achter in de reacties en deel uw ideeën.
Wie vanmorgen de gordijnen opendeed, kon het nauwelijks missen: op veel plekken in Nederland lag een dun wit laagje sneeuw. Voor sommigen leverde dat een bijna nostalgisch wintergevoel op, voor anderen vooral stress en zorgen. Inmiddels trekken er al uren winterse buien over het land met een mix van regen, natte sneeuw, hagel en zelfs onweer. Het KNMI heeft daarom code geel afgegeven voor het hele land. En wie denkt dat het ergste al achter de rug is, komt bedrogen uit: vooral vanavond en vannacht kan het nog flink verraderlijk worden.
Winter keert onverwacht hard terug
Het is eigenlijk best opvallend hoe snel het misgaat zodra er in Nederland een beetje sneeuw valt. Waar we jarenlang klaagden over zachte winters en vooral regen, laat de winter zich nu ineens van zijn grillige kant zien. De combinatie van sneeuw, gladheid en harde wind zorgt meteen voor problemen op grote schaal.
Op de wegen ging het op meerdere plekken al mis. Er zijn verschillende ongevallen gemeld en het verkeer ondervindt hinder door gladde rijbanen en verminderde zichtbaarheid. Ook het vliegverkeer kreeg een flinke klap te verwerken. Op Schiphol zijn meer dan honderd vluchten geschrapt, wat voor duizenden reizigers een chaotische start van de dag betekende.
Het KNMI stelde code geel in voor het hele land vanwege gladheid door sneeuwval en het bevriezen daarvan. De waarschuwing ging rond het middaguur in en geldt tot diep in de nacht. Dat betekent dat automobilisten, fietsers en voetgangers extra alert moeten blijven, ook als het even lijkt mee te vallen.
Winterse buien vanuit het noordwesten
De winterse buien trekken vanuit het noordwesten over het land en zorgen voor een zeer afwisselend weerbeeld. In de kustprovincies valt vooral regen, natte sneeuw en hagel. Af en toe breekt zelfs de zon door, wat het geheel een verraderlijk karakter geeft: natte wegen drogen niet echt op en kunnen bij een nieuwe bui direct weer spekglad worden.
In het binnenland, vooral in het oosten en zuidoosten, is de kans op sneeuw groter. In delen van Gelderland, Noord-Brabant en Limburg ligt inmiddels een sneeuwdek. Daar kan het plaatselijk gevaarlijk glad zijn, vooral op lokale wegen, fietspaden en bruggen.
Volgens de weerdiensten is het vandaag een echte “alles-in-één”-dag: regen, sneeuw, hagel en zelfs kans op onweer. Vooral die laatste factor maakt het weer extra onvoorspelbaar. Een korte maar felle winterse bui kan in enkele minuten de situatie compleet veranderen.
Koude temperaturen en snijdende wind
De temperaturen doen ook een duit in het zakje. Overdag schommelt het kwik tussen de 1 en 3 graden. In sommige delen van het land kan het iets warmer aanvoelen, tot zo’n 5 graden, maar bij een winterse bui zakt de temperatuur meteen weer terug.
Daarbij waait het flink. Aan de kust is de wind krachtig tot hard en dat zorgt voor een lage gevoelstemperatuur. Door de combinatie van kou en wind voelt het soms alsof het enkele graden vriest, zelfs als de thermometer net boven nul blijft steken. Vooral voor mensen die veel buiten moeten zijn, zoals fietsers en wandelaars, kan dat behoorlijk onaangenaam zijn.
Vanavond en vannacht: nieuwe sneeuw op komst
Alsof de dag nog niet onstuimig genoeg is, staat er vanavond en vannacht opnieuw winterweer op het programma. In de avonduren wordt het tijdelijk iets rustiger, maar die pauze is van korte duur. Zodra de temperatuur richting het vriespunt daalt, nemen de risico’s weer toe.
Later op de avond trekken nieuwe buien het land binnen. Deze bevatten opnieuw sneeuw en kunnen lokaal stevig uitpakken. Volgens de verwachtingen kan er, wanneer meerdere buien over dezelfde regio trekken, plaatselijk 5 tot zelfs 10 centimeter sneeuw vallen. Dat is tegenwoordig behoorlijk bijzonder in Nederland en kan voor flinke problemen zorgen.
Doordat de sneeuw vooral in de avond en nacht valt, is de kans groot dat het morgenochtend opnieuw glad is. Vooral in gebieden waar de sneeuw blijft liggen en licht bevriest, kan het verkeer daar direct last van krijgen.
Grote verschillen per regio
Niet overal in het land zijn de omstandigheden hetzelfde. Op de Wadden en langs de westkust blijft de temperatuur iets hoger, tussen de 1 en 3 graden. Daar valt vooral een mix van regen, natte sneeuw en hagel. Ook in deze regio’s is kans op onweer aanwezig, wat het weerbeeld extra onrustig maakt.
Verder landinwaarts neemt de kans op droge sneeuw toe. Vooral in het oosten en zuidoosten kan de sneeuw beter blijven liggen, wat lokaal voor een wit landschap zorgt. Dat levert mooie plaatjes op, maar maakt de situatie op de weg niet minder riskant.
Verkeer onder druk
Voor wie vandaag de weg op moet, is voorzichtigheid het sleutelwoord. Rijkswaterstaat roept weggebruikers via sociale media op om hun rijstijl aan te passen. Minder snelheid, meer afstand houden en extra alert zijn op gladde plekken is geen overbodige luxe.
Op het moment van schrijven zijn er al meerdere ongevallen gebeurd. Veel daarvan zijn het gevolg van verraderlijke gladheid, vooral op plekken waar sneeuw is blijven liggen of waar natte wegen plotseling zijn bevroren. Bruggen en viaducten vormen daarbij een extra risico.
Winterweer vraagt om aanpassing
Deze winterse dag laat opnieuw zien hoe kwetsbaar Nederland kan zijn bij sneeuw en ijs. Waar we jarenlang vooral te maken hadden met zachte winters, vraagt dit weerbeeld om een andere mindset. Even snel de deur uit zonder na te denken over kleding, schoeisel of reisplanning is vandaag geen goed idee.
Voor automobilisten betekent dat: winterbanden zijn geen overbodige luxe, voldoende ruitenwisservloeistof en een ijsvrij voertuig zijn essentieel. Voor fietsers en voetgangers geldt: wees extra voorzichtig, zeker op onverlichte of minder goed onderhouden paden.
Vooruitblik: alert blijven
Hoewel de winterse buien uiteindelijk zullen wegtrekken, is het duidelijk dat dit geen eendagsvlieg is. Ook de komende dagen kan het weer wisselvallig en winters blijven. Dat betekent dat alertheid nodig blijft, zeker in de ochtend- en avonduren wanneer de temperaturen rond het vriespunt schommelen.
De winter laat zich vandaag van zijn onstuimige kant zien. Voor sommigen levert dat prachtige winterse taferelen op, voor anderen vooral overlast en zorgen. Eén ding is zeker: voorzichtigheid en voorbereiding zijn vandaag en vannacht belangrijker dan ooit.