Actueel
Viroloog Koopmans: ”Volgende maand een nieuwe pandemie”
Er dreigt slecht nieuws aan de horizon, want viroloog Marion Koopmans waarschuwt dat een nieuwe pandemie dichterbij is dan we denken. Volgens Koopmans, de opvolger van Jaap van Dissel, kan het scenario zich al binnen enkele maanden voltrekken. Ze is onverbiddelijk in haar boodschap: “We moeten voorbereid zijn.”
Een dreiging uit onverwachte hoek: vogelgriep bij koeien
Iedereen herinnert zich nog de ingrijpende coronapandemie die de wereld volledig op zijn kop zette. De gevolgen van die crisis zijn nog steeds voelbaar, zowel op persoonlijk als economisch vlak. Veel mensen worstelen met de gevolgen van long covid, en talloze bedrijven hebben moeite om de coronasteun terug te betalen.
Nu lijkt een nieuwe bedreiging aan de horizon te staan: de vogelgriep. Waar het virus normaal gesproken alleen vogels besmet, is er in de Verenigde Staten sprake van een uitbraak bij koeien. “Dit is echt ongekend,” benadrukt Koopmans.
De situatie is zorgwekkend, omdat er slechts één mutatie nodig is voordat het virus ook mensen kan besmetten. Als dat gebeurt, staan we volgens Koopmans voor een grote uitdaging. “Dan zijn we echt de pineut,” stelt ze onomwonden.
Een gebrek aan paraatheid
Koopmans heeft kritiek op hoe Nederland en de wereld omgaan met de voorbereiding op pandemieën. “Tijdens de coronacrisis zagen we hoe kwetsbaar onze systemen zijn,” legt ze uit. Veel essentiële ingrediënten voor PCR-testen kwamen destijds uit Wuhan, terwijl de bekende wattenstaafjes grotendeels uit Noord-Italië werden geïmporteerd. Toen beide gebieden werden afgesloten, stortte de aanvoerketen in elkaar.
“Het is duidelijk dat er lessen te leren zijn, maar ik maak me zorgen dat we die lessen niet snel genoeg in de praktijk brengen,” voegt Koopmans toe. Ze heeft ook kritiek op plannen van minister Fleur Agema om 300 miljoen euro te bezuinigen op pandemische paraatheid. “Dat is ontzettend onverstandig. We kunnen het ons niet veroorloven om nu onze aandacht te laten verslappen.”
De rol van vaccinaties
Een ander zorgwekkend punt is de dalende bereidheid onder Nederlanders om zich te laten vaccineren. Volgens Koopmans speelt de aanhoudende discussie rondom de coronacrisis hierin een belangrijke rol. “Ik begrijp dat mensen twijfelen en het vertrouwen in vaccins verliezen, maar dat is een gevaarlijke ontwikkeling.”
Vaccinaties blijven volgens Koopmans een cruciaal middel in de strijd tegen z!ektes. “Als steeds minder mensen zich laten vaccineren, verliezen we een van de belangrijkste pijlers in de bestrijding van epidemieën en pandemieën,” waarschuwt ze.
Wat kunnen we leren van de coronacrisis?
Koopmans benadrukt dat we lessen moeten trekken uit de coronacrisis om beter voorbereid te zijn op een volgende pandemie. Ze noemt enkele concrete verbeterpunten:
- Diversificatie van aanvoerketens: Het is essentieel om niet afhankelijk te zijn van een klein aantal leveranciers of regio’s voor cruciale materialen.
- Snelle opschaling van testen: Tijdens de coronacrisis werd duidelijk dat er vertragingen waren in de ontwikkeling en verspreiding van PCR-testen. Dit moet bij een volgende uitbraak beter.
- Communicatie en vertrouwen: “De communicatie rondom vaccinaties moet verbeteren,” stelt Koopmans. “Mensen moeten begrijpen waarom prikken belangrijk zijn, zelfs als de dreiging lijkt mee te vallen.”
De dreiging van vogelgriep: wat nu?
De vogelgriep bij koeien is niet alleen een bedreiging vanwege de mogelijke mutatie naar mensen, maar ook vanwege de snelheid waarmee het virus zich verspreidt. “We zien hoe snel het kan gaan. Een lokale uitbraak kan zich in een mum van tijd over continenten verspreiden,” waarschuwt Koopmans.
Ze pleit voor een wereldwijde samenwerking om de situatie onder controle te houden. “Dit is geen probleem dat één land alleen kan oplossen. Het vereist een gezamenlijke inspanning van virologen, overheden en internationale organisaties zoals de WHO.”
Wat kunnen we doen?
Hoewel de dreiging van een nieuwe pandemie beangstigend klinkt, benadrukt Koopmans dat er ook hoop is. “We hebben in de afgelopen jaren veel geleerd. Nu is het zaak om die kennis te gebruiken.”
- Vaccinatiecampagnes herstructureren: Overheden moeten duidelijk en consistent communiceren over het belang van vaccinaties.
- Investeren in pandemische paraatheid: Ondanks de geplande bezuinigingen van de overheid is het volgens Koopmans essentieel om te blijven investeren in onderzoek, infrastructuur en noodplannen.
- Bewustwording creëren: Mensen moeten begrijpen hoe belangrijk het is om waakzaam te blijven, zelfs als het gevaar nog abstract lijkt.
Hoe nu verder?
De waarschuwing van Koopmans komt op een moment dat veel mensen de coronacrisis nog proberen te verwerken. Toch benadrukt ze dat het belangrijk is om vooruit te kijken. “We kunnen ons geen herhaling van de fouten uit het verleden veroorloven.”
Ze roept de politiek, wetenschappers en het publiek op om samen te werken en de uitdagingen die voor ons liggen aan te pakken. “Het zal niet gemakkelijk zijn, maar met de juiste inspanningen kunnen we de volgende pandemie hopelijk beperken en beheersen.”
Praat mee
Bent u bereid om een vaccinatie te halen als dat nodig is? Hoe denkt u dat we ons het beste kunnen voorbereiden op een volgende pandemie? Laat uw mening achter in de reacties en deel uw ideeën.
Actueel
Temperatuur slaat volledig om: horror hitte in aankomst
Wie vandaag nog van het zomerse weer kan genieten, heeft geluk. In België loopt de temperatuur plaatselijk op tot maar liefst 29 graden en laat de zon zich geregeld zien. Lang duurt dat echter niet meer. Binnen amper 24 uur kan het in delen van het land bijna tien graden koeler worden en maken zon en warmte plaats voor regen, buien en mogelijk zelfs onweer. Volgens weerman Frank Duboccage wordt het de komende dagen „gevoelig frisser en bij momenten zeer wisselvallig”.
Het contrast kan nauwelijks groter zijn.
Vandaag kan op veel plaatsen de korte broek nog uit de kast, terwijl vanaf dinsdag een regenjas een stuk beter van pas komt.
De weersomslag begint bovendien al komende nacht.
Vandaag nog één keer bijna 30 graden
Volgens het KMI krijgen we vandaag eerst nog een overwegend zomerse dag.
Opklaringen en hoge wolkenvelden wisselen elkaar af. In de loop van de middag kunnen er meer stapelwolken ontstaan, maar op de meeste plaatsen blijft het droog.
Vooral de temperaturen vallen op.
Aan zee wordt het ongeveer 23 graden, terwijl in Belgisch Lotharingen lokaal 29 graden mogelijk is.
In een groot deel van België liggen de temperaturen daar tussenin.
Aan de kust staat wel behoorlijk wat wind. Daar kunnen windstoten snelheden rond 50 kilometer per uur bereiken.
Wie nog van het warme weer wil profiteren, kan dat dus het beste vandaag doen.
Omslag begint komende nacht
Vanavond en vannacht verandert het weerbeeld.
Vanuit het westen neemt de bewolking toe en op verschillende plaatsen kan af en toe regen vallen.
Het is de voorbode van het wisselvalligere weer dat België de rest van de week te wachten staat.
Echt koud wordt de nacht nog niet.
De minimumtemperaturen blijven in de meeste regio’s tussen ongeveer 14 en 17 graden liggen.
Vanaf dinsdag wordt het temperatuurverschil pas echt duidelijk.
Bijna tien graden verschil op één dag
Dinsdag begint op veel plaatsen bewolkt, maar aanvankelijk nog grotendeels droog.
Daarna trekt een storing vanaf de kust verder over het land richting de Ardennen.
Die brengt regen en buien met zich mee.
Later op de middag kan het vanuit het noordwesten opnieuw droger worden.
Vooral in het westen wordt de omslag stevig gevoeld.
Waar vandaag nog zomerse temperaturen worden gehaald, blijft het kwik dinsdag in het westen steken rond slechts 16 à 17 graden.
In het uiterste zuiden kan het nog ongeveer 23 graden worden.
Plaatselijk betekent dat binnen één etmaal een temperatuurdaling die richting tien graden gaat.
Woensdag kans op stevige buien en onweer
Ook woensdag hoeven we niet te rekenen op een snelle terugkeer van het zomerweer.
In het binnenland begint de dag mogelijk nog met brede opklaringen.
In de Ardennen kan juist lage bewolking blijven hangen.
Later neemt de bewolking toe en ontstaan er buien.
Sommige daarvan kunnen volgens de verwachting steviger uitpakken. Daarbij is ook onweer mogelijk.
De temperaturen blijven bescheiden.
In de Hoge Ardennen wordt het ongeveer 15 graden. In het centrum van België ligt het maximum rond 18 of 19 graden.
Dat is een wereld van verschil met de 29 graden die vandaag plaatselijk nog mogelijk is.
Donderdag tijdelijk wat rustiger
Donderdag lijkt voorlopig een van de rustigere dagen van de week te worden.
In de Ardennen kan de ochtend opnieuw grijs beginnen door lage bewolking.
Later wordt het wisselend tot zwaarbewolkt en ontstaan er stapelwolken.
De kans op buien lijkt daarbij kleiner dan op woensdag.
Veel warmer wordt het echter niet.
De maxima komen naar verwachting uit tussen ongeveer 15 en 19 graden.
Wie hoopt dat de rustigere donderdag het begin is van een nieuwe droge periode, lijkt vrijdag alweer teleurgesteld te worden.
Vrijdag opnieuw buien
Aan het einde van de werkweek neemt de wisselvalligheid opnieuw toe.
Vrijdag wordt een afwisseling van wolken en enkele opklaringen verwacht, maar er kunnen geregeld buien ontstaan.
Die kunnen plaatselijk intens zijn en ook onweer is mogelijk.
De maximumtemperaturen blijven tussen ongeveer 14 en 19 graden steken.
Daarmee ligt het kwik vrijwel overal duidelijk lager dan aan het begin van de week.
En wat doet het weekend?
Voor het weekend ziet het er voorlopig iets vriendelijker uit, al lijkt stabiel nazomerweer niet direct terug te keren.
De huidige verwachting gaat uit van licht wisselvallig weer.
Er blijft kans op een bui, maar een volledig verregend weekend lijkt op basis van deze verwachting niet aan de orde.
In het centrum kan de temperatuur opnieuw richting 20 graden gaan.
Dat is niet uitzonderlijk koud voor september, maar na de langdurige warmte van de afgelopen zomer zal het verschil voor veel mensen waarschijnlijk behoorlijk groot aanvoelen.
En die zomer was niet zomaar warm.
Zomer van 2026 breekt Belgisch record
Volgens het klimatologische seizoenoverzicht van het KMI was de zomer van 2026 zelfs de warmste sinds het begin van de metingen in België.
De gemiddelde temperatuur kwam uit op 20,3 graden.
Normaal bedraagt die ongeveer 17,9 graden.
Het vorige record stamde uit 2018. Destijds werd een gemiddelde zomertemperatuur van 19,9 graden gemeten.
Het nieuwe record ligt daar dus 0,4 graad boven.
Ook andere temperatuurrecords sneuvelden.
Maar liefst 64 dagen achter elkaar boven 20 graden
In Ukkel werd een gemiddelde maximumtemperatuur van 25,2 graden geregistreerd.
De gemiddelde minimumtemperatuur kwam uit op 15,2 graden.
Vooral de uitzonderlijk lange periode met temperaturen boven 20 graden springt eruit.
Van 16 juni tot en met 18 augustus werd het maar liefst 64 dagen achter elkaar minstens 20 graden.
Zo’n lange aaneengesloten reeks was volgens de aangeleverde cijfers niet eerder geregistreerd.
Drie hittegolven in één zomer
België kreeg deze zomer bovendien met drie hittegolven te maken.
De eerste liep van 17 tot en met 28 juni en was volgens het overzicht de langste en meest intense van de drie.
Tijdens die periode werd een minimumtemperatuur van 24,1 graden geregistreerd.
Later volgden nog hittegolven van 28 juli tot en met 5 augustus en van 8 tot en met 16 augustus.
Het absolute record voor het aantal hittegolven in één jaar bleef echter staan.
In 1947 werden er vier geregistreerd, al vond één daarvan al in het voorjaar plaats.
Ook opvallend veel zon
Ondanks alle warmte was de zomer niet recorddroog.
Van juni tot en met augustus viel volgens de aangeleverde cijfers in totaal 200,2 millimeter neerslag.
Vooral het nattere einde van augustus droeg daaraan bij.
Tegelijkertijd liet de zon zich bijzonder vaak zien: in totaal werden 778 uur en 41 minuten zonneschijn geregistreerd.
De zomer van 2026 combineerde daarmee uitzonderlijke warmte met veel zon, zonder dat het historische droogterecord werd gebroken.
Wat brengt de herfst?
Volgens een seizoensverwachting van Meteovista zou de komende herfst gemiddeld warmer én natter kunnen verlopen dan normaal.
Vooral oktober en november zouden volgens die verwachting relatief veel neerslag kunnen brengen.
Dergelijke langetermijnverwachtingen zijn echter aanzienlijk onzekerder dan voorspellingen voor de komende dagen. Ze geven vooral een mogelijke algemene trend aan en kunnen niet voorspellen welk weer het op een specifieke dag zal zijn.
Voor deze week is de richting een stuk duidelijker.
Vandaag kan het plaatselijk nog 29 graden worden, maar dinsdag zakt het kwik in het westen al naar ongeveer 16 à 17 graden. Daarna volgen meerdere dagen met wolken, buien en mogelijk onweer. Na de warmste Belgische zomer uit de meetgeschiedenis lijkt het weer daarmee in razend tempo over te schakelen naar september.