Actueel
Maarten van Rossem woedend: ‘Nieuwsuur boycot mij door deze reden’ ze willen me gewoon kapot hebben!
Maarten van Rossem, bekend als emeritus hoogleraar en jurylid in het populaire televisieprogramma De Slimste Mens, uit zijn frustratie over hoe zijn deelname aan het programma zijn reputatie als Amerikadeskundige lijkt te hebben beïnvloed. In een recent interview met de Volkskrant stelt hij dat zijn jarenlange rol in het tv-amusement hem zijn serieuze verschijningen in programma’s zoals Nieuwsuur heeft gekost. “Ik ben nooit meer door Nieuwsuur uitgenodigd,” zegt hij met lichte ergernis.
Van gerespecteerde Amerikakenner naar tv-amusement
Maarten van Rossem heeft jarenlang een prominente rol gespeeld in de Nederlandse media als expert op het gebied van de Amerikaanse politiek en cultuur. In talkshows en nieuwsprogramma’s werd hij vaak gevraagd om zijn scherpe analyses en inzichten te delen. De laatste jaren heeft hij echter vooral naam gemaakt als de brommende en nukkige jurylid in De Slimste Mens, een programma dat meer draait om luchtig entertainment dan om intellectuele diepgang.
Volgens Van Rossem heeft deze verschuiving in zijn publieke imago een prijs gehad. “De hoofdredacteur van Nieuwsuur zei ooit tegen mij: ‘Ik geloof best dat je nog net zo intelligent bent als vroeger, maar als je in De Slimste Mens zit, kunnen we je niet meer als serieuze gast uitnodigen.’ Sindsdien ben ik nooit meer gevraagd door Nieuwsuur,” vertelt hij.
Boycot door Nieuwsuur
De uitspraken van Van Rossem over de vermeende boycot door Nieuwsuur tonen zijn teleurstelling over hoe hij wordt gezien in de media. Hoewel hij begrijpt dat zijn rol in De Slimste Mens hem een ander soort bekendheid heeft opgeleverd, vindt hij het jammer dat dit zijn geloofwaardigheid als deskundige lijkt te hebben aangetast.
“Ik ben nog steeds dezelfde persoon met dezelfde kennis, maar blijkbaar heeft mijn deelname aan een entertainmentprogramma ervoor gezorgd dat ik niet meer serieus word genomen als Amerikakenner,” legt hij uit. “Het lijkt erop dat de media moeilijk onderscheid kunnen maken tussen mijn rol in een quizprogramma en mijn expertise op andere gebieden.”
Frustratie met talkshows
Toch is Van Rossem niet volledig rouwig om zijn verminderde aanwezigheid in talkshows. Sterker nog, hij heeft zich regelmatig geërgerd aan de gang van zaken in dergelijke programma’s. “Ik heb nooit echt het gevoel gehad dat je via talkshows mensen kunt beïnvloeden. Bovendien krijg je vaak te weinig tijd om iets fatsoenlijk uit te leggen,” zegt hij.
Van Rossem benadrukt dat hij vaak gefrustreerd raakte door de oppervlakkigheid van talkshows. “Je wordt steeds onderbroken en er is nauwelijks ruimte voor een goed gesprek. Het draait meer om snelle meningen dan om inhoudelijke discussies. Dat is niets voor mij,” legt hij uit.
Een nieuwe passie: de podcast
Waar Van Rossem wel zijn ei kwijt kan, is in zijn eigen podcast. “Ik geniet het meest van mijn podcast. Daar kan ik eindeloos doorpraten over actualiteit en historische onderwerpen, zonder dat iemand me onderbreekt,” vertelt hij enthousiast. Samen met zijn vaste podcasthost Tom neemt hij wekelijks afleveringen op die een breed publiek weten te trekken. “Volgens Tom luisteren er regelmatig tweehonderdduizend mensen naar onze podcast. Dat is toch geweldig?”
In de podcast heeft Van Rossem de ruimte om dieper in te gaan op onderwerpen die hij belangrijk vindt. “Het is de ideale vorm voor mij. Ik hoef me niet te haasten, kan alles uitgebreid toelichten en ben niet afhankelijk van de tijdslimieten van een talkshow,” zegt hij.
De waarde van podcasts versus talkshows
Van Rossem is duidelijk geen fan van talkshows zoals Eva Jinek of Beau. Volgens hem is de podcast een veel betere manier om inhoudelijk iets over te brengen. “In een talkshow krijg je vaak maar een paar minuten om je punt te maken, en als je een beetje pech hebt, word je halverwege onderbroken. Dat is gewoon niet mijn ding,” vertelt hij.
De podcast biedt een platform waar hij zonder onderbrekingen kan praten. “Het is veel minder hectisch. Je hebt alle tijd om zaken uit te leggen en je kunt echt de diepte in,” legt hij uit. Voor Van Rossem is het een manier om trouw te blijven aan zijn intellectuele passie, zonder concessies te doen aan de oppervlakkigheid van tv.
Wat vindt het publiek?
Het verhaal van Maarten van Rossem roept de vraag op hoe het publiek hem ziet. Is hij vooral de brommende en vaak sarcastische jurylid uit De Slimste Mens, of wordt hij nog steeds erkend als de scherpe en onderlegde Amerikakenner die hij ooit was? Voor Van Rossem lijkt het antwoord duidelijk: zijn reputatie als deskundige heeft geleden onder zijn populariteit in het tv-amusement.
Toch lijkt hij zich niet al te veel zorgen te maken. Met zijn podcast bereikt hij een groot publiek dat zijn kennis en inzicht waardeert. Bovendien geeft hij aan dat hij zijn werk in De Slimste Mens met plezier doet, ondanks de gevolgen voor zijn serieuze imago.
Conclusie
Maarten van Rossem bevindt zich in een bijzondere positie. Zijn jarenlange rol in De Slimste Mens heeft hem een breder publiek en nationale bekendheid opgeleverd, maar het lijkt ook zijn status als serieus Amerikakenner te hebben aangetast. Hoewel hij dit jammer vindt, koestert hij de vrijheid die zijn podcast hem biedt. Voor Van Rossem is dat uiteindelijk het belangrijkste: een platform waar hij vrijuit kan spreken, zonder onderbrekingen of tijdsdruk.
Of hij ooit weer opduikt in programma’s zoals Nieuwsuur is de vraag, maar één ding is zeker: Maarten van Rossem blijft een unieke stem in het Nederlandse medialandschap.
Actueel
Asielzoeker duwt meisje (16) voor trein, familie in shock om uitspraak rechtbank
Een Duitse rechtbank heeft geoordeeld dat de 31-jarige Muhammad A. niet strafrechtelijk verantwoordelijk kan worden gehouden voor de dood van de 16-jarige Liana K. Het Oekraïense meisje kwam vorig jaar om het leven nadat zij op station Friedland in de Duitse deelstaat Nedersaksen voor een naderende goederentrein werd geduwd. Volgens de rechtbank leed A. op dat moment aan paranoïde schizofrenie en was hij daardoor ontoerekeningsvatbaar.
De zaak heeft in Duitsland veel aandacht gekregen. Niet alleen vanwege de jonge leeftijd van het slachtoffer en de omstandigheden waaronder zij overleed, maar ook vanwege de voorgeschiedenis van de verdachte. A. was een afgewezen asielzoeker uit Irak en had Duitsland eerder moeten verlaten.
Liana overleed op station Friedland
Het drama vond plaats op 11 augustus vorig jaar. De 16-jarige Liana K., die als Oekraïense vluchtelinge in Duitsland verbleef, bevond zich op het station van Friedland toen zij voor een naderende goederentrein terechtkwam.
Aanvankelijk was niet duidelijk wat er precies was gebeurd. Er zouden geen directe ooggetuigen zijn geweest en ook waren er volgens de berichtgeving geen camerabeelden waarop het fatale moment te zien was.
Tijdens het onderzoek kwam Muhammad A. echter in beeld. Op de schouder en rug van Liana werd DNA aangetroffen dat aan hem werd gekoppeld. Volgens de rechtbank vormde dat, samen met ander bewijsmateriaal uit het onderzoek, voldoende grond voor de conclusie dat A. het meisje voor de trein had geduwd.
Liana overleefde de aanrijding niet.
Rechtbank verklaart A. ontoerekeningsvatbaar
Hoewel de rechtbank ervan overtuigd is dat Muhammad A. verantwoordelijk was voor het duwen, leidt dat niet tot een reguliere gevangenisstraf.
Deskundigen concludeerden dat de man ten tijde van het incident leed aan paranoïde schizofrenie. Zijn psychische toestand zou dusdanig ernstig zijn geweest dat hij volgens het Duitse strafrecht niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor zijn handelen.
Dat betekent niet dat A. wordt vrijgelaten. De rechtbank heeft bepaald dat hij voor onbepaalde tijd moet worden opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis.
Tijdens die opname wordt hij behandeld en blijft hij onder toezicht. Zijn situatie zal periodiek opnieuw worden beoordeeld. Daarbij wordt onder meer gekeken naar zijn psychische toestand en het mogelijke gevaar dat hij voor anderen vormt.
A. mocht al sinds 2022 niet in Duitsland blijven
De achtergrond van de 31-jarige verdachte zorgt eveneens voor discussie. Muhammad A. is afkomstig uit Irak en had volgens de berichtgeving al in december 2022 te horen gekregen dat hij niet in Duitsland mocht blijven.
Daarnaast was hij eerder veroordeeld voor een exhibitionistisch delict.
Vanaf maart 2025 zou Duitsland de mogelijkheid hebben gehad om hem naar Litouwen over te brengen. A. was eerder via dat land Europa binnengekomen, waardoor Litouwen volgens de geldende Europese asielregels verantwoordelijk zou zijn geweest voor de behandeling van zijn asielprocedure.
Tot een daadwerkelijke overdracht kwam het echter niet.
Poging tot vreemdelingenbewaring afgewezen
In juli vorig jaar probeerden de Duitse autoriteiten A. in vreemdelingenbewaring te laten plaatsen. Daarmee wilden zij voorkomen dat hij zou verdwijnen voordat zijn overdracht naar Litouwen kon plaatsvinden.
Een rechtbank wees dat verzoek af. Volgens de berichtgeving hadden de autoriteiten onvoldoende aannemelijk gemaakt dat er een concreet risico bestond dat A. zou onderduiken.
Daardoor bleef hij op vrije voeten.
Iets meer dan een maand later vond het fatale incident op station Friedland plaats waarbij Liana om het leven kwam. De gang van zaken rond de mislukte uitzetting heeft daardoor achteraf extra aandacht gekregen.
Dag voor incident verliet hij psychiatrische kliniek
Een ander opvallend onderdeel van de zaak is de psychische toestand van A. in de dagen voorafgaand aan de dood van Liana.
Volgens berichtgeving had de man zichzelf kort daarvoor laten opnemen in een psychiatrische kliniek. Daar zou hij behandeling hebben gekregen vanwege zijn psychische problemen.
Op 10 augustus, één dag voordat Liana overleed, besloot A. de instelling echter weer te verlaten. Dat gebeurde volgens de berichtgeving tegen het advies van de behandelende medici in.
Een dag later bevond hij zich op station Friedland, waar het fatale incident plaatsvond.
Juist die voorgeschiedenis speelt een belangrijke rol in de beoordeling van zijn geestelijke toestand. De rechtbank heeft op basis van psychiatrisch onderzoek uiteindelijk geoordeeld dat hij tijdens het incident niet toerekeningsvatbaar was.
Familie wil veroordeling voor moord
Met de uitspraak is de juridische strijd bovendien nog niet volledig voorbij. Zowel rond het bewijs als rond de juridische gevolgen bestaat discussie.
De verdediging betwist volgens de berichtgeving dat overtuigend bewezen kan worden dat A. het meisje daadwerkelijk heeft geduwd. De advocaten zouden daarom een volledige vrijspraak willen.
De familie van Liana staat daar lijnrecht tegenover. De nabestaanden willen juist dat Muhammad A. in een reguliere strafzaak wordt veroordeeld voor moord en nemen geen genoegen met uitsluitend een plaatsing in een psychiatrische instelling.
Voor hen blijft het verlies van de 16-jarige vanzelfsprekend centraal staan.
Zaak zorgt voor veel discussie
De zaak raakt ondertussen aan meerdere gevoelige onderwerpen in Duitsland. Naast de vraag hoe mensen met ernstige psychiatrische problemen worden behandeld en gevolgd, wordt ook gekeken naar de gang van zaken rond de asielprocedure en de voorgenomen overdracht van A.
Dat een verzoek om vreemdelingenbewaring kort voor het incident werd afgewezen, zal daarbij ongetwijfeld onderwerp van discussie blijven.
Tegelijkertijd maakt het oordeel van de rechtbank duidelijk dat ontoerekeningsvatbaarheid juridisch iets anders is dan de vraag of iemand een daad heeft gepleegd. De rechtbank kan vaststellen dat iemand verantwoordelijk was voor een dodelijk incident, maar tegelijkertijd bepalen dat die persoon vanwege een ernstige psychiatrische aandoening niet strafrechtelijk verantwoordelijk kan worden gehouden.
Muhammad A. verdwijnt daardoor niet uit beeld. Hij wordt voor onbepaalde tijd psychiatrisch opgenomen en zijn situatie zal regelmatig opnieuw worden beoordeeld.
Voor de nabestaanden van Liana is de zaak daarmee echter nog niet afgesloten. Zij blijven aandringen op een strafrechtelijke veroordeling voor de dood van het 16-jarige meisje.