Actueel
Laatste woorden van paus Franciscus aan de verpleger die hem verzorgde
De laatste momenten van paus Franciscus: een afscheid vol eenvoud, dankbaarheid en menselijkheid
Het leven van paus Franciscus, een leider die wereldwijd werd geroemd om zijn nederigheid, medemenselijkheid en toewijding aan de kwetsbaren, kende een passend einde: kalm, bescheiden en gericht op de mensen die hem het dierbaarst waren. In zijn laatste uren koos hij er niet voor om grote woorden te richten tot wereldleiders of hoge geestelijken. In plaats daarvan ging zijn aandacht uit naar de persoon die hem door zijn meest kwetsbare momenten had geholpen: zijn trouwe verpleger Massimiliano Strappetti.
De woorden waarmee hij afscheid nam, zijn inmiddels gedeeld met de wereld. En ze vatten op indrukwekkende wijze samen wie hij was, tot zijn allerlaatste ademhaling toe.
Een laatste bedankje, eenvoudig maar betekenisvol
“Bedankt dat je me terug naar het plein hebt gebracht.” Dat waren de laatste woorden van paus Franciscus, uitgesproken tegen de man die hem tijdens zijn slopende gezondheidsstrijd had bijgestaan. En met “het plein” bedoelde hij het Sint-Pietersplein, waar hij op paaszondag nog één keer zichtbaar was geweest voor duizenden gelovigen van over de hele wereld.
De rit in de pausmobiel was kort, maar bijzonder. Franciscus had getwijfeld of hij het fysiek wel aan zou kunnen. Hij wendde zich tot Strappetti met de vraag: “Denk je dat ik het aankan?” Het werd uiteindelijk zijn laatste publieke optreden – een afscheid in stilte, vermomd als zegen.
Hij reed langs de menigte, glimlachte, gaf zegeningen en omhelsde kinderen. In die gebaren lag geen ceremonieel protocol, maar puur menselijk contact. Het was geen grootse afscheidsrede, maar een woordeloos vaarwel. En dat paste precies bij wie Franciscus altijd was geweest.
Een rustige avond, een onverwachte ochtend
Na de viering keerde paus Franciscus terug naar zijn verblijf. Hij dineerde eenvoudig, zoals altijd, en bracht de avond in rust door. Hij maakte zich klaar voor de nacht, niets wees erop dat het einde zo nabij was.
Maar bij het aanbreken van de volgende ochtend verslechterde zijn toestand plotseling. Hij kreeg een beroerte, gevolgd door een hartstilstand. In de vroege ochtend, voordat hij in coma raakte, maakte hij nog één gebaar van dankbaarheid richting Strappetti – een zacht afscheid van degene die in stilte zoveel voor hem betekend had.
Zijn 0verlijden was vreedzaam. Geen opschudding, geen drama. Gewoon het zachte afscheid van een man die altijd dicht bij de mensen was gebleven.
De rol van Massimiliano Strappetti
De naam Massimiliano Strappetti is wellicht niet bij iedereen bekend, maar binnen de muren van het Vaticaan geniet hij al jarenlang groot vertrouwen. De inmiddels 54-jarige verpleegkundige werkte ooit op de intensive care van de beroemde Gemelli-kliniek in Rome. Van daaruit werd hij betrokken bij de zorg voor meerdere pausen.
Zijn rustige karakter en jarenlange ervaring in de acute zorg maakten hem tot een onmisbare schakel. Zo werkte hij eerder ook voor paus Johannes Paulus II en Benedictus XVI. Maar het was paus Franciscus die in 2022 besloot hem aan te stellen als zijn persoonlijke gezondheidsadviseur en begeleider – een bijzondere vertrouwenspositie.
En dat vertrouwen werd zelden zo zichtbaar als in de laatste momenten van de paus. Strappetti was niet alleen zijn verzorger, maar ook zijn vertrouwenspersoon, zijn steun in tijden van fysieke zwakte.
Geen behoefte aan eerbetoon, maar aan menselijkheid
Wat de laatste uren van paus Franciscus zo ontroerend maakt, is de afwezigheid van ego. Hij vroeg niet om een laatste verklaring, geen afscheid van het publiek, geen formeel slotakkoord. In plaats daarvan sprak hij zijn dankbaarheid uit. Niet naar het publiek, niet naar hoogwaardigheidsbekleders – maar naar een man die hem hielp opstaan toen hij niet kon lopen.
Deze eenvoud tekent de hele pauselijke loopbaan van Franciscus. Sinds zijn verkiezing in 2013 was hij de paus die de grandeur van het ambt telkens weer wist te verbinden met het alledaagse. Hij koos ervoor om in het gastenverblijf te wonen in plaats van in het pauselijk paleis. Hij verplaatste zich in een eenvoudige auto, koos voor sobere gewaden, en benadrukte het belang van luisteren, zorgen, en aanwezig zijn voor de ander.
Ziekte en doorzettingsvermogen
De laatste maanden van zijn leven stonden in het teken van ziekte en herstel. Paus Franciscus werd begin dit jaar getroffen door een ernstige longontsteking. Maar liefst 38 dagen verbleef hij in het ziekenhuis, waar hij vocht tegen koorts, ademhalingsproblemen en uitputting. De wereld hield de adem in, want het was duidelijk dat de paus het zwaar had.
Toch bleef hij werken. Zelfs tegen het advies van zijn artsen in. Zijn wens om door te gaan, om nog één keer het volk toe te spreken op Paaszondag, bleek sterker dan zijn fysieke beperkingen.
Die bewuste dag, waarin hij met zichtbaar fragiele gezondheid alsnog op het balkon van de Sint-Pietersbasiliek verscheen, werd door velen gezien als zijn laatste grote daad van leiderschap. Wat men toen nog niet wist, was dat het ook daadwerkelijk zijn laatste publieke optreden zou zijn.
Een vredig einde voor een bijzondere man
Paus Franciscus is op 88-jarige leeftijd 0verleden. Zijn d00d kwam uiteindelijk niet onverwacht, maar wel sneller dan velen hadden gedacht. Zijn 0verlijden markeert het einde van een bijzonder hoofdstuk in de geschiedenis van de katholieke kerk.
Een paus die zich inzette voor het klimaat, voor vluchtelingen, voor armoedebestrijding en voor interreligieuze dialoog. Iemand die wars was van formele afstand en juist de nabijheid zocht. Een paus die zich niet liet leiden door protocol, maar door het hart.
En zo eindigde zijn leven op een manier die volledig in lijn is met wie hij was: stil, vredig, en met een eenvoudig woord van dank.
Terugblik op een leven in dienst van de ander
Het verhaal van paus Franciscus is niet alleen een religieus verhaal. Het is een menselijk verhaal. Van een man die als Jorge Mario Bergoglio begon in Buenos Aires, Argentinië, en uitgroeide tot een wereldleider die bruggen bouwde tussen culturen, religies en mensen.
Zijn laatste woorden herinneren ons eraan waar het uiteindelijk om draait: niet om macht, roem of titels, maar om verbinding. Om dankbaarheid. Om liefde voor de ander.
En misschien is dat wel het grootste nalatenschap van paus Franciscus: dat hij ons eraan herinnerde dat grootsheid niet altijd schuilt in grote daden, maar vaak juist in de kleinste gebaren.
Slotgedachte
In zijn eenvoud was paus Franciscus groots. In zijn laatste momenten gaf hij geen preek, maar een stille boodschap: zorg voor elkaar. Dank de mensen die naast je staan. En blijf, zelfs op het einde, met warmte en respect kijken naar de wereld.
Zijn afscheid laat ons niet alleen achter met verdriet, maar ook met inspiratie. Een herinnering aan wat het betekent om mens te zijn – tot het allerlaatste moment.
Actueel
Kamerdebat loopt uit de hand: Wilders zegt wat veel mensen denken
Eerste debat voor premier Rob Jetten direct onder hoogspanning: motie van wantrouwen aangekondigd
Het eerste grote debat van minister-president Rob Jetten staat meteen in het teken van stevige politieke spanning. Tijdens het debat over het regeerakkoord kreeg het nieuwe kabinet direct forse kritiek vanuit de oppositie.
Met name Geert Wilders liet weten weinig vertrouwen te hebben in de koers van de coalitie en kondigde aan een motie van wantrouwen te zullen indienen. Daarmee krijgt Jetten in zijn allereerste grote Kameroptreden als premier te maken met een krachtmeting van formaat.
Debat over regeerakkoord onder vergrootglas
Vandaag en morgen bespreekt de Tweede Kamer het nieuwe regeerakkoord. Daarin staan belangrijke beleidsvoornemens op het gebied van onder meer pensioenen, belastingen en sociale zekerheid.
Voor premier Jetten betekent dit debat een cruciale test. Hij moet niet alleen de plannen inhoudelijk verdedigen, maar ook het vertrouwen van de Kamer zien te behouden.
Hoewel de ochtend relatief rustig begon — althans naar Haagse maatstaven — nam de dynamiek snel toe toen een opvallende koerswijziging rond de vermogensbelasting werd aangekondigd.
Vermogenstaks onverwacht teruggetrokken
Nog geen twee weken geleden had het kabinet ingestemd met een aangepaste vermogenstaks. Tijdens het debat maakte minister van Financiën Eelco Heinen echter bekend dat het voorstel alsnog wordt ingetrokken.
Volgens Heinen is er bij het samenstellen van de plannen “iets niet goed gegaan”. Hij gaf aan dat het kabinet de kwestie opnieuw zal bekijken en waar nodig bijsturen.
De plotselinge draai leidde tot vragen vanuit zowel coalitie als oppositie. Verschillende Kamerleden wilden weten hoe een dergelijke wijziging zo kort na besluitvorming mogelijk is. Het moment zorgde voor extra druk op het debat.
AOW-verhoging centraal in discussie
Een van de meest besproken onderdelen van het regeerakkoord is de versnelde verhoging van de AOW-leeftijd. In de plannen van D66, VVD en CDA staat dat vanaf 2033 de AOW-leeftijd sneller zal meestijgen met de levensverwachting.
Volgens berekeningen zou dat betekenen dat iemand rond 2060 pas op 70 jaar en zes maanden recht krijgt op AOW.
Het kabinet stelt dat deze maatregel noodzakelijk is om het stelsel betaalbaar en toekomstbestendig te houden. Tegenstanders vinden echter dat de maatregel te ver gaat en vooral mensen met zware beroepen raakt.
Vakbonden en maatschappelijke organisaties kritisch
Eerder hadden vakbonden al laten weten dat zij grote zorgen hebben over de versnelde verhoging. Zij vrezen dat werknemers in fysiek zware beroepen moeilijk langer kunnen doorwerken.
Sommige politieke partijen pleiten daarom voor een verzachting van de plannen, bijvoorbeeld door uitzonderingen mogelijk te maken of aanvullende regelingen in te voeren.
De discussie raakt daarmee niet alleen aan cijfers en begrotingen, maar ook aan bredere vragen over solidariteit en sociale rechtvaardigheid.
Oppositie verdeeld over aanpak
Binnen de oppositie verschillen de meningen over de juiste strategie. Jesse Klaver, leider van GroenLinks-PvdA, liet weten dat hij geen halfslachtige aanpassingen wil, maar een volledige heroverweging van het plan.
Ook Geert Wilders is uitgesproken kritisch. Volgens hem moet het huidige systeem behouden blijven en mag er niets veranderen aan de bestaande AOW-leeftijd.
De scherpe toon van het debat onderstreept hoe gevoelig het onderwerp ligt, zowel politiek als maatschappelijk.
Interne spanningen zichtbaar
Tijdens het debat kwam ook een opmerkelijke uitwisseling aan bod tussen Wilders en Gidi Markuszower, een van de voormalige PVV-leden die zich eerder afsplitsten.
Markuszower vroeg Wilders of hij bereid was een voorstel te steunen dat gericht is op het verzachten van de maatregelen. Wilders maakte duidelijk dat hij vasthoudt aan zijn standpunt dat er helemaal niet aan de AOW gesleuteld mag worden.
De discussie illustreert hoe ook binnen de oppositie verschillende tactische keuzes worden overwogen.
Motie van wantrouwen als politiek middel
Wilders kondigde aan een motie van wantrouwen in te dienen tegen het kabinet. Een dergelijke motie is een zwaar politiek instrument, waarmee de Kamer kan uitspreken geen vertrouwen meer te hebben in het kabinet of een bewindspersoon.
Hoewel moties van wantrouwen vaker worden ingediend in het Nederlandse parlement, is het opvallend dat dit al tijdens het eerste grote debat van de nieuwe premier gebeurt.
Of de motie daadwerkelijk op brede steun kan rekenen, is nog onzeker. Voor het slagen ervan is een meerderheid in de Kamer nodig.
Zware woorden, stevige toon
Tijdens zijn bijdrage gebruikte Wilders krachtige bewoordingen om zijn onvrede te uiten. Hij uitte scherpe kritiek op het beleid rond zorg en sociale zekerheid en stelde dat het kabinet volgens hem verkeerde keuzes maakt.
Premier Jetten reageerde door te benadrukken dat het regeerakkoord volgens hem gericht is op stabiliteit en toekomstbestendigheid. Hij riep de Kamer op om het debat inhoudelijk te voeren en te kijken naar de lange termijn.
De toon van het debat laat zien dat de politieke verhoudingen in Den Haag direct op scherp staan.
Een kabinet onder druk vanaf het begin
Voor Rob Jetten is dit debat een belangrijke vuurproef. Als nieuwe minister-president moet hij laten zien dat hij in staat is om kritiek te pareren en steun te behouden binnen de coalitie.
Tegelijkertijd moet hij rekening houden met maatschappelijke signalen, zoals de zorgen van vakbonden en belangenorganisaties.
De combinatie van inhoudelijke discussie, onverwachte beleidswijzigingen en een aangekondigde motie van wantrouwen maakt dit debat tot een van de meest beladen starts van een nieuwe kabinetsperiode in recente jaren.
Wat betekent dit voor de komende dagen?
Het debat loopt nog door en zal naar verwachting verder gaan over details van het regeerakkoord. Kamerleden krijgen de kans om aanvullende vragen te stellen en voorstellen in te dienen.
Of de motie van wantrouwen voldoende steun krijgt, zal later blijken. In de Nederlandse parlementaire traditie worden moties vaak gebruikt om politieke druk uit te oefenen, ook wanneer de kans op een meerderheid beperkt is.
Wat nu al duidelijk is, is dat het nieuwe kabinet zijn eerste grote politieke confrontatie heeft meegemaakt. Voor Jetten wordt het de komende tijd zaak om vertrouwen op te bouwen en te laten zien dat de coalitie stabiel blijft.