Actueel
De heilige voorwerpen in de kist van paus Franciscus
In de laatste dagen van zijn leven maakte paus Franciscus, geliefd over de hele wereld om zijn nederigheid en compassie, een keuze die zijn hele pontificaat samenvat. Zelfs in de d00d wist hij af te wijken van eeuwenoude Vaticaanse tradities – niet uit rebellie, maar uit oprechte overtuiging. Zijn begrafenis, gepland voor zaterdag 26 april op het Sint-Pietersplein, zal geen pompeus afscheid zijn. In plaats daarvan wordt het een sobere en betekenisvolle ceremonie, doordrenkt van symboliek en persoonlijke elementen die iets vertellen over de man die Jorge Mario Bergoglio was.
Een paus van het volk – tot het einde
Paus Franciscus 0verleed op maandag op 88-jarige leeftijd, na complicaties veroorzaakt door een beroerte en hartfalen. Hij had wekenlang gevochten tegen een zware longontsteking en leek zich langzaam te herstellen. Toch verslechterde zijn toestand plotseling. In zijn laatste uren sprak hij zijn dankbaarheid uit tegen zijn persoonlijke verpleger Massimiliano Strappetti – een man die hem trouw bijstond tijdens zijn zwaarste momenten. “Bedankt dat je me terug naar het plein hebt gebracht,” waren zijn laatste woorden. Een verwijzing naar de rit in de pausmobiel op Paaszondag, zijn laatste verschijning in het openbaar.
Die rit was symbolisch en spontaan. Franciscus twijfelde nog of hij het fysiek aan zou kunnen, maar wilde dicht bij de mensen zijn. Daar, tussen de gelovigen op het Sint-Pietersplein, zwaaiend naar kinderen en zegenend met een vermoeide glimlach, nam hij onbewust al afscheid. Het was typerend voor zijn hele pontificaat: dichtbij het volk, eenvoudig en vol toewijding.
Zijn laatste rustplaats: een bewuste breuk met de traditie
Wat volgde na zijn 0verlijden was allesbehalve traditioneel. Waar eerdere pausen vaak werden bijgezet in monumentale, driedubbele d00dskisten van cipreshout, lood en eiken, koos Franciscus voor eenvoud. Zijn kist is van onbewerkt hout, bekleed met een dunne laag zink – een bewuste keuze die zijn toewijding aan nederigheid onderstreept. Geen fluweel, geen gouden details. Slechts een houten doos, waarin zijn lichaam in alle rust ligt.
Op foto’s die het Vaticaan verspreidde, is te zien hoe Franciscus vredig ligt opgebaard. Hij draagt rode liturgische gewaden, symbool voor het martelaarschap van Christus. In zijn handen ligt een rozenkrans, zachtjes gevouwen. Naast hem zijn enkele betekenisvolle voorwerpen gelegd: zijn pauselijke mijter, zijn staf en een set munten geslagen tijdens zijn pausdom. Ook bevat de kist een ‘rogito’ – een verzegeld document waarin zijn levensloop en pontificaat worden samengevat. Aan zijn vinger zit de Vissersring, traditioneel een symbool van pauselijke autoriteit. Deze ring zal na de ceremonie ritueel worden gebroken, om het einde van zijn ambt te markeren.
Geen publieke opbaring, wel persoonlijke r0uw
In tegenstelling tot eerdere pauselijke uitvaarten, waarbij het lichaam van de paus werd opgebaard op een verhoging in de Sint-Pietersbasiliek, kiest het Vaticaan ditmaal voor intimiteit. Franciscus zal vanaf woensdag wel te zien zijn in de basiliek, maar niet op een katafalk. Zijn kist staat op vloerniveau, zodat bezoekers hem op gelijke hoogte kunnen groeten. Vlakbij brandt een paaskaars – het stille symbool van geloof, licht en hoop.
Wat ook opvalt: Franciscus zal niet worden bijgezet in de traditionele pauselijke crypte onder de Sint Pieter. In plaats daarvan kiest hij voor een eenvoudiger graf in de Basiliek van Santa Maria Maggiore, een bedevaartsoord in het hart van Rome waar hij vaak te vinden was. Deze keuze bevestigt nogmaals zijn wens om een paus onder de mensen te blijven, ook na de d00d.
Wie was Massimiliano Strappetti?
De man aan wie Franciscus zijn laatste woorden richtte, Massimiliano Strappetti, is zelf geen publieke figuur. Toch speelde hij een sleutelrol in de laatste jaren van de paus. Strappetti, een ervaren verpleegkundige, werkte eerder op de intensive care van het Gemelli-ziekenhuis in Rome. Door zijn kalme aard en deskundigheid werd hij door maar liefst drie pausen vertrouwd: Johannes Paulus II, Benedictus XVI en uiteindelijk Franciscus zelf. In 2022 werd hij benoemd tot persoonlijk gezondheidsadviseur van de paus.
Strappetti’s Facebookpagina is eenvoudig, gevuld met foto’s van familie en zijn favoriete voetbalclub Lazio. Geen verwijzingen naar zijn werk, geen publieke profilering. Juist die bescheidenheid maakte hem zo geliefd bij Franciscus, die zelf allergisch was voor uiterlijk vertoon. Hun band ging verder dan zorg – er was wederzijds respect en vriendschap. En dat maakt het des te betekenisvoller dat Strappetti de laatste woorden van de paus mocht horen.
Een begrafenis die zijn leven weerspiegelt
De uitvaart van paus Franciscus zal plaatsvinden op zaterdag 26 april om 10.00 uur lokale tijd. De ceremonie wordt gehouden op het Sint-Pietersplein en geleid door kardinaal Kevin Joseph Farrell, de huidige camerlengo. Tienduizenden pelgrims worden verwacht, evenals staatshoofden, geestelijken en mensen uit alle hoeken van de wereld. Toch zal het geen bombastisch afscheid worden, maar een ingetogen eerbetoon.
Tijdens de ceremonie zal de Litanie der Heiligen worden gezongen, en na afloop zal de kist worden overgebracht naar de Basiliek van Santa Maria Maggiore. Daar zal Franciscus ter ruste worden gelegd – in lijn met zijn wens om begraven te worden op een plek waar hij zich thuis voelde.
Zijn laatste les: eenvoud als kracht
Tot het laatste moment bleef paus Franciscus trouw aan zijn waarden: soberheid, mededogen en dienstbaarheid. Hij gaf de voorkeur aan kleine gebaren boven grote woorden. Hij leefde dicht bij het volk, at eenvoudige maaltijden, reed in een Fiat en woonde in een eenvoudig appartement in plaats van het pauselijk paleis. Voor hem was nederigheid geen modewoord, maar een levenshouding.
Zijn begrafenis is daar een verlengstuk van. Geen luxe, geen glimmende kist, geen dure processies – alleen een man, een missie, en een diepe liefde voor de wereld die hij diende. Zijn graf mag dan bescheiden zijn, maar zijn nalatenschap is groots.
De kracht van symboliek
De kist van paus Franciscus is niet zomaar een houten doos. Het is een symbool. Een stille getuigenis van hoe iemand tot het einde toe trouw kan blijven aan zijn principes. Zijn laatste rustplaats is niet zomaar een graf. Het is een herinnering aan wat leiderschap werkelijk kan zijn: zacht, luisterend, dienend. En de voorwerpen in zijn kist – de rozenkrans, de ring, de munten – vertellen het verhaal van een paus die zijn taak met toewijding vervulde.
In een tijd van opsmuk en verdeeldheid blijft zijn nalatenschap helder: wees menselijk, wees eerlijk, wees eenvoudig. Daarmee blijft Franciscus, zelfs in de dood, een gids voor miljoenen. Niet alleen als paus, maar als mens.
Actueel
Verbijsterend moment tijdens uitvaart Jerney Kaagman (79): Henkjan Smits haalt hard uit
Henkjan Smits heeft met gemengde gevoelens teruggekeken op de uitvaart van Jerney Kaagman. De twee waren jarenlang samen te zien als juryleden in het populaire televisieprogramma Idols en kenden elkaar goed. Hoewel Smits het afscheid in de tuin van Kaagman bijzonder mooi vond, begrijpt hij niet waarom verschillende mensen die jarenlang belangrijk voor haar waren niet aanwezig waren.
Jerney Kaagman overleed op 31 juli op 79-jarige leeftijd. De zangeres, die grote bekendheid verwierf als frontvrouw van Earth & Fire en later als jurylid van Idols, kampte al jarenlang met de ziekte van Parkinson.
Haar overlijden werd pas later door haar nabestaanden bekendgemaakt. Op dat moment was het afscheid van Kaagman al achter de rug. De uitvaart vond plaats in besloten kring.
Dat zorgde voor verbazing, zeker omdat Kaagman gedurende haar lange carrière een groot netwerk had opgebouwd binnen de Nederlandse muziek- en entertainmentwereld.
Henkjan Smits aanwezig bij afscheid
Henkjan Smits behoorde tot de kleine groep mensen die wel aanwezig was bij het afscheid. In Goedemorgen Nederland vertelde hij hoe hij die middag heeft ervaren.
Over de locatie en de manier waarop Kaagman was opgebaard, is hij positief.
“Het was wel mooi bij haar thuis in haar tuin. Een hele mooie mand waar ze in lag stond in haar geliefde tuin, wat ik allemaal prachtig vind. Ik vind het goed dat ze eindelijk rust heeft gevonden en haar laatste adem heeft uitgeblazen.”
Het persoonlijke karakter van het afscheid paste volgens hem goed bij Kaagman. Toch bleef Smits na afloop met een ongemakkelijk gevoel achter.
Dat had vooral te maken met de mensen die er níét waren.
Gastenlijst zorgt voor verbazing
Smits kende Kaagman als iemand die veel waarde hechtte aan haar privacy. Tegelijkertijd benadrukt hij dat ze als artiest juist enorm kon genieten van haar publiek en de waardering die ze gedurende haar carrière kreeg.
“Ik ken Jerney als iemand die heel erg op privacy gesteld was, maar ook leefde voor het applaus. Ze leefde voor het publiek en had veel vrienden.”
Juist daarom vond hij het moeilijk dat het afscheid zo klein was gehouden.
“En dit was in besloten kring met alleen maar de familie en een paar echte vrienden. En ik vond dat moeilijk.”
Volgens Smits waren er verschillende mensen met wie Kaagman jarenlang een goede band had, maar die niet aanwezig waren bij haar afscheid.
Hij noemt daarbij onder anderen muzikant Jan Akkerman en zanger Henk Westbroek.
“Ik denk er zijn zoveel mensen… Een Jan Akkerman, een Henk Westbroek en zo kan ik nog wel even doorgaan. Mensen die tot het bittere eind een vriendschapsrelatie met Jerney hebben gehad. Die waren er allemaal niet.”
Ook de mensen die Kaagman tijdens haar ziekte verzorgden, ontbraken volgens Smits.
“De verzorging was er ook niet. Ik vond het eigenlijk een hele moeilijke middag daardoor.”
Bijzonder leven in de Nederlandse muziekwereld
Het besloten karakter van de uitvaart valt extra op vanwege de lange carrière van Kaagman. Ze groeide uit tot een van de bekendste vrouwen binnen de Nederlandse popmuziek en werd als zangeres van Earth & Fire een vertrouwd gezicht.
Later maakte een nieuwe generatie kennis met haar toen ze plaatsnam achter de jurytafel van Idols. Samen met onder anderen Henkjan Smits beoordeelde ze jarenlang kandidaten die droomden van een carrière in de muziek.
Kaagman stond bekend om haar uitgesproken mening en haar grote kennis van de muziekindustrie. Achter de schermen bouwde ze door de jaren heen bovendien veel langdurige contacten en vriendschappen op.
Dat is voor Smits kennelijk een van de redenen waarom hij liever had gezien dat een grotere groep mensen de mogelijkheid had gekregen om afscheid van haar te nemen.
Tegelijkertijd was het uiteindelijk aan de nabestaanden om te bepalen hoe het afscheid werd georganiseerd.
Smits gunt Kaagman haar rust
Ondanks zijn kritiek op de uitvaart benadrukt Smits dat hij Kaagman haar rust gunt. Ze kampte lange tijd met Parkinson en haar gezondheid ging daardoor steeds verder achteruit.
Voor Smits is juist dat langdurige ziekteproces moeilijk om te accepteren.
“Die rust gun ik haar, want dat had veel eerder moeten gebeuren.”
Hij spreekt vervolgens zijn persoonlijke mening uit over de manier waarop ernstig zieke mensen aan het einde van hun leven meer mogelijkheden zouden moeten hebben.
“Ik vind dit einde op deze manier te pijnlijk, maar dat is mijn mening.”
Volgens Smits zou er daarom gekeken moeten worden naar de mogelijkheden rondom levensbeëindiging voor mensen die zeer ernstig ziek zijn.
“Ik vind dat mensen niet op deze manier aan hun einde moeten komen. Ik vind dat er een wet moet komen dat als mensen zo ziek worden, dat er dan niet een natuurlijke dood hoeft te zijn, maar dat er een soort levensbeëindiging kan zijn.”
Daarmee benadrukt Smits dat het om zijn persoonlijke visie gaat. Zijn uitspraken raken aan de bredere en gevoelige maatschappelijke discussie over euthanasie en hulp bij levensbeëindiging.
Afscheid roept gemengde gevoelens op
Voor Henkjan Smits blijft het afscheid van zijn voormalige Idols-collega daardoor een middag met twee gezichten.
Aan de ene kant vond hij het mooi dat Jerney Kaagman in haar eigen geliefde tuin werd opgebaard en dat het afscheid een intiem karakter had. Aan de andere kant bleef bij hem het gevoel hangen dat belangrijke mensen uit haar leven ontbraken.
Vooral omdat Kaagman volgens hem naast haar behoefte aan privacy ook iemand was die haar hele leven verbonden was met muziek, publiek en collega’s.
Het overlijden van Jerney Kaagman betekent hoe dan ook het afscheid van een vrouw die gedurende tientallen jaren een belangrijke rol speelde binnen de Nederlandse muziekwereld.
Haar periode bij Earth & Fire, haar werk binnen de muziekindustrie en haar jaren achter de jurytafel van Idols maakten haar bekend bij meerdere generaties.
Voor Smits overheerst uiteindelijk vooral het besef dat zijn voormalige collega eindelijk rust heeft. Tegelijkertijd steekt hij niet onder stoelen of banken dat hij het jammer vindt dat het laatste afscheid volgens hem niet met meer mensen uit haar leven kon worden gedeeld.