Actueel
Kijkers scharen zich VOLLEDIG achter schokkende uitspraken van Sander Schaepman
Het optreden van Sander Schaepman bij Vandaag Inside donderdagavond heeft diepe indruk gemaakt – en tegelijkertijd een felle maatschappelijke discussie losgetrokken. De voormalig politiecommissaris schoof aan om zijn visie te geven op de recente ongeregeldheden rond de finale van de Afrika Cup, waarbij in onder meer Den Haag en Amsterdam sprake was van ernstige onrust, confrontaties met de politie en vernielingen in de openbare ruimte. Zijn woorden raakten een gevoelige snaar en zorgden voor een stortvloed aan reacties, zowel instemmend als kritisch.
Achtergrond: onrust na de Afrika Cup-finale
De aanleiding voor het gesprek was duidelijk. Na de finale van de Afrika Cup tussen Marokko en Senegal, die door Marokko werd verloren, ontstonden op meerdere plekken in Nederland rellen. In verschillende steden verzamelden groepen supporters zich op straat. Wat voor sommigen begon als teleurstelling en emotie, sloeg bij anderen om in agressie. Er werd vuurwerk afgestoken, de openbare orde werd verstoord en de politie kreeg te maken met geweld en intimidatie.
Beelden van agenten die zich moesten terugtrekken, ME-busjes die werden bekogeld en ruiters te paard die probeerden de rust te herstellen, gingen snel rond op sociale media. Het leidde tot brede verontwaardiging, maar ook tot vragen: waarom escaleert dit soort situaties steeds opnieuw? En hoe moet de overheid hierop reageren?
Schaepman: “De politie moet weer gezag uitstralen”
Sander Schaepman, die jarenlang actief was binnen de politieorganisatie, liet er bij Vandaag Inside geen twijfel over bestaan dat hij het huidige optreden van de politie in dit soort situaties onvoldoende vindt. Volgens hem is er sprake van een gezagsprobleem.
“Het lijkt op straat soms het recht van de sterksten,” stelde hij. “Ik heb echt een enorme hekel aan politiemensen die weg moeten rennen. Dat vind ik de omgekeerde wereld.” In zijn ogen ondermijnt het beeld van terugtrekkende agenten het vertrouwen in de rechtsstaat en geeft het verkeerde signalen af aan relschoppers.
Schaepman pleitte daarom voor een steviger optreden. “Je moet laten zien dat de politie de baas is op straat,” zei hij. “Als er extreem geweld wordt gebruikt tegen agenten, dan moet de politie niet wijken, maar duidelijk grenzen stellen.”
Pleidooi voor harder ingrijpen
Volgens Schaepman is het geweldsmonopolie van de politie juist bedoeld om in dit soort situaties op te treden. Hij betoogde dat er in Nederland te veel terughoudendheid is ontstaan als het gaat om het gebruik van dat geweldsmonopolie.
“De politie is de enige instantie die in de uitoefening van haar functie geweld mág gebruiken,” legde hij uit. “Maar wat je ziet, is dat agenten vaak denken: dat moeten we eigenlijk niet doen. Die aarzeling wordt gezien en uitgebuit.”
Zijn conclusie was helder: als groepen structureel de confrontatie zoeken en geweld gebruiken, moet de politie volgens hem meer ruimte krijgen om daadkrachtig op te treden. “Je hoort politici al jaren zeggen dat het verschrikkelijk is wat er gebeurt en dat we moeten ingrijpen. Maar in de praktijk verandert er te weinig,” aldus Schaepman.
Uitspraken over herhaling en groepsdynamiek
Het meest besproken deel van zijn optreden kwam toen Schaepman inging op de herhaaldelijke betrokkenheid van dezelfde groepen bij dit soort rellen. Hij stelde dat het belangrijk is om niet alleen naar de incidenten zelf te kijken, maar ook naar patronen.
“Je moet je verdiepen in waarom dit steeds weer gebeurt met dezelfde groepen,” zei hij. Daarbij noemde hij expliciet jongeren van Marokkaanse afkomst en suggereerde hij dat culturele en religieuze factoren een rol zouden kunnen spelen. Die uitspraak onderbouwde hij verder niet, maar ze zorgde wel direct voor veel discussie.
Schaepman voegde daaraan toe dat hij het opvallend vindt dat er volgens hem weinig publiekelijk bekende rolmodellen zijn die zich duidelijk uitspreken tegen dit gedrag. “Noem mij eens één vooraanstaande Marokkaanse Nederlander die op tv zegt: dit moet stoppen, dit schaadt ook onze eigen gemeenschap,” zei hij.
Explosie aan reacties op sociale media
Op sociale media, met name op X, volgde vrijwel onmiddellijk een golf aan reacties. Een groot deel van de kijkers prees Schaepman om zijn directe toon en zijn achtergrond als oud-politiecommissaris. Zij vonden dat hij “eindelijk zei wat veel mensen denken” en dat zijn analyse realistisch was.
Tegelijkertijd klonk er ook stevige kritiek. Sommige kijkers en opiniemakers vonden zijn uitspraken te generaliserend en waarschuwden voor het gevaar van het over één kam scheren van hele bevolkingsgroepen. Zij benadrukten dat geweldplegers individuen zijn en dat de overgrote meerderheid van mensen met een Marokkaanse achtergrond niets met de rellen te maken heeft.
Die tegenstelling maakte duidelijk hoe gevoelig het onderwerp ligt. Het debat verschoof al snel van de vraag hoe de politie moet optreden naar bredere thema’s als integratie, discriminatie, verantwoordelijkheid en de rol van overheid en samenleving.
Politiek en maatschappelijk spanningsveld
Het optreden van Schaepman past in een bredere maatschappelijke discussie die al langer speelt. Politici roepen regelmatig om strengere handhaving en hardere maatregelen tegen relschoppers, terwijl tegelijkertijd wordt gewaarschuwd voor escalatie en polarisatie.
Voorstanders van een harde lijn wijzen erop dat agenten hun werk veilig moeten kunnen doen en dat geweld tegen de politie onacceptabel is. Tegenstanders vrezen dat een focus op repressie zonder aandacht voor preventie en sociale oorzaken juist averechts werkt.
Schaepman zelf benadrukte dat zijn pleidooi niet voortkomt uit vijandigheid, maar uit zorg voor de rechtsstaat. “Als we het gezag laten afbrokkelen, raken we uiteindelijk allemaal iets kwijt,” was zijn boodschap.
Vandaag Inside als katalysator
Dat het optreden zoveel losmaakte, heeft ook te maken met het podium. Vandaag Inside staat bekend om zijn uitgesproken gesprekken en stevige meningen. Aan tafel worden onderwerpen zelden voorzichtig benaderd, en dat zorgt regelmatig voor landelijke discussies.
Voor de een is dat verfrissend en noodzakelijk, voor de ander polariserend. In dit geval fungeerde het programma opnieuw als katalysator voor een debat dat verder reikt dan televisie alleen.
Conclusie: een discussie die niet snel verstomt
Het optreden van Sander Schaepman bij Vandaag Inside heeft duidelijk gemaakt hoe verdeeld Nederland is over de aanpak van rellen en geweld tegen de politie. Zijn oproep tot harder optreden vindt bij een groot deel van het publiek gehoor, terwijl anderen juist waarschuwen voor simplificatie en stigmatisering.
Wat vaststaat, is dat de ongeregeldheden na sportwedstrijden en andere evenementen een terugkerend probleem zijn, en dat de vraag hoe hiermee om te gaan voorlopig niet van tafel zal verdwijnen. Schaepman heeft met zijn woorden het vuur onder die discussie verder aangewakkerd – en dat lijkt precies te zijn wat donderdagavond gebeurde: geen stilte, maar een gesprek dat nog lang zal doorgalmen.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.