Financieel
Zoveel contant geld is er in de hele wereld in omloop en zoveel zou jij hebben bij een eerlijke verdeling
Stel je voor dat we in een wereld leven waar al het geld gelijk verdeeld wordt onder alle wereldburgers, van baby’s tot ouderen. Wat zou dit betekenen voor jou en je financiële situatie? Laten we de wereldwijde geldvoorraad verdelen en ontdekken hoeveel ieder persoon zou krijgen. Dit idee geeft een fascinerend inzicht in de huidige verdeling van rijkdom en armoede op aarde.
Wat Voor Soorten Geld Zijn Er?
Om deze vraag goed te beantwoorden, is het belangrijk om te begrijpen dat er verschillende soorten geld zijn. Geld bestaat namelijk niet alleen uit fysiek contant geld (munten en biljetten), maar ook uit tegoeden op rekeningen. Economisch gezien wordt geld vaak ingedeeld in vier categorieën, van M0 tot en met M3, waarbij elk niveau een uitgebreidere definitie van geld omvat.
M0: Fysiek Geld in Munten en Biljetten
M0 omvat al het fysieke geld in de vorm van bankbiljetten en munten op de hele planeet. Op dit moment wordt de waarde van M0 geschat op zo’n 10,5 biljoen euro. Dit is een astronomisch bedrag, maar ook beperkt vergeleken met de volledige geldhoeveelheid die wereldwijd beschikbaar is in de andere categorieën. Als we M0 zouden verdelen onder alle mensen op aarde, dan heeft ieder mens straks een stukje fysiek geld in handen.
M1: Munten en Biljetten plus Direct Beschikbare Rekeningen
M1 gaat verder dan alleen fysiek geld. Het omvat ook alle direct beschikbare tegoeden op bankrekeningen en spaarrekeningen. In veel landen wordt steeds minder fysiek geld gebruikt door de opkomst van digitaal betalen, waardoor het M1-bedrag aanzienlijk groter is dan M0. Op dit moment wordt M1 geschat op 70,5 biljoen euro. Dit bedrag is dus al veel groter en komt dichter bij het totale beschikbare geld waar mensen wereldwijd toegang toe hebben.
M2: Inclusie van Niet-Liquide Rekeningen
Bij M2 wordt naast het direct beschikbare geld ook geld op minder toegankelijke rekeningen meegenomen, zoals deposito’s die tot twee jaar vaststaan. Dit soort geld is niet direct opvraagbaar, maar draagt wel bij aan de totale geldvoorraad in de wereld. M2 geeft dus een uitgebreider beeld van de geldhoeveelheid en biedt een betere indicatie van de mondiale rijkdom.
M3: Brede Geldhoeveelheid met Langdurige Spaarvormen
De laatste categorie, M3, bevat alle vormen van geld, inclusief langlopende tegoeden die voor een langere periode vaststaan. Dit omvat bijvoorbeeld investeringen en pensioenspaarrekeningen. M3 wordt vaak beschouwd als de ‘brede geldhoeveelheid’ en geeft het meest volledige overzicht van al het geld dat wereldwijd beschikbaar is, ongeacht de toegang.
Hoeveel Krijgt Ieder Mens?
Laten we eens kijken wat het zou betekenen om al het geld ter wereld gelijk te verdelen. Met 8,1 miljard mensen op aarde, zou iedereen bij de verdeling van M0 (10,5 biljoen euro) een bedrag van ongeveer 1.296 euro krijgen. Dit klinkt misschien als een leuk extraatje, maar het toont ook aan dat de totale hoeveelheid fysiek geld per persoon beperkt is.
M2: Wat Is het Maximale Bedrag?
Als we verder kijken naar M2, dus het direct beschikbaar geld in M0 en M1 plus deposito’s, komt het totale bedrag wereldwijd uit op 70,5 biljoen euro. Verdeeld over 8,1 miljard mensen zou dat neerkomen op een bedrag van 8.704 euro per persoon. Dit is meer dan bij M0, maar blijft een relatief laag bedrag gezien de rijkdom van sommige individuen en bedrijven.
Wat Betekent Dit voor de Verdere Geldverdeling?
Deze hypothetische verdeling maakt duidelijk hoe groot het verschil is tussen de rijkdom van een individu en de gemiddelde burger wereldwijd. Ondanks de enorme bedragen, krijgt elk individu een relatief bescheiden bedrag. Het toont aan dat een groot deel van de rijkdom vastzit bij een kleine groep mensen, terwijl het overgrote deel van de wereldbevolking veel minder bezit.
De Onrechtvaardige Verdeling van Rijkdom
De berekeningen laten zien dat, zelfs als al het geld gelijk verdeeld zou worden, het gemiddelde bedrag dat iedereen zou krijgen veel lager ligt dan we misschien denken. Dit toont de ongelijkheid in de wereld en roept de vraag op of een eerlijkere verdeling van welvaart mogelijk of wenselijk is. Deze denkexercitie benadrukt in ieder geval hoe scheef de verdeling van rijkdom momenteel is.
Actueel
Op DEZE datum word benzine in één klap 33 cent duurder
Automobilisten moeten mogelijk rekening houden met verdere prijsstijgingen aan de pomp. Naast de recente ontwikkelingen op de oliemarkt spelen ook belastingmaatregelen en Europese klimaatregels een rol bij de toekomstige brandstofprijzen. Vooral dieselrijders krijgen vanaf 2027 te maken met een wijziging in de accijnzen, terwijl ook benzinerijders de komende jaren mogelijk meer gaan betalen.
Hoe hoog de uiteindelijke prijzen worden, hangt af van meerdere factoren, waaronder de olieprijs, de inflatie en toekomstige politieke besluiten.
Dieselaccijns stijgt vanaf 2027
Volgens de huidige plannen vervalt vanaf januari 2027 de tijdelijke accijnsverlaging op diesel.
Bij het sluiten van het coalitieakkoord werd besloten om financiële ruimte vrij te maken voor een verlenging van de lagere accijns op benzine, maar niet voor diesel. Daardoor verwacht het ministerie van Financiën dat de accijns op diesel begin 2027 weer omhoog gaat.
Op basis van de huidige ramingen zou dat kunnen neerkomen op een prijsstijging van ongeveer 12 eurocent per liter, al blijft de uiteindelijke verhoging afhankelijk van onder meer de inflatie.
Internationale spanningen beïnvloeden brandstofprijzen
Los van belastingmaatregelen hebben ook internationale ontwikkelingen invloed op de prijs aan de pomp.
De spanningen in het Midden-Oosten en de situatie rond de Straat van Hormuz hebben geleid tot onrust op de energiemarkt. Omdat een aanzienlijk deel van de wereldwijde olie-export via deze zeeroute loopt, kunnen verstoringen direct gevolgen hebben voor de olieprijs.
Een hogere olieprijs werkt doorgaans door in de prijzen van zowel benzine als diesel.
Kabinet wijst op veranderde omstandigheden
Minister van Financiën Eelco Heinen gaf eerder aan dat de beslissing over de accijnzen werd genomen op basis van de marktomstandigheden die destijds golden.
Volgens de minister lag de dieselprijs op dat moment aanzienlijk lager, waardoor de noodzaak om de tijdelijke accijnsverlaging te verlengen minder groot werd geacht.
Sindsdien zijn de brandstofprijzen opnieuw opgelopen door internationale ontwikkelingen.
Of het kabinet de huidige plannen nog zal aanpassen, heeft de minister vooralsnog niet bevestigd.
Europese klimaatregels kunnen extra kosten veroorzaken
Naast de nationale accijnzen krijgen automobilisten de komende jaren ook te maken met Europese klimaatmaatregelen.
Vanaf 2027 wordt binnen de Europese Unie het nieuwe emissiehandelssysteem ETS2 ingevoerd. Dit systeem breidt de bestaande CO₂-beprijzing uit naar onder meer de gebouwde omgeving en het wegvervoer.
Brandstofleveranciers zullen emissierechten moeten aanschaffen voor de uitstoot die samenhangt met de verkoop van fossiele brandstoffen. De verwachting is dat een deel van deze extra kosten uiteindelijk wordt doorberekend aan consumenten.
Mogelijke prijsstijging voor benzine
Verschillende onderzoeken en ramingen wijzen erop dat de invoering van ETS2 kan leiden tot een hogere benzineprijs.
Hoe groot die stijging precies wordt, is nog onzeker en hangt af van onder meer de prijs van emissierechten op de Europese markt.
Schattingen lopen uiteen, maar verschillende analyses gaan uit van een mogelijke prijsverhoging van ongeveer 10 tot 15 eurocent per liter wanneer het systeem volledig van kracht is.
De uiteindelijke gevolgen zullen pas duidelijk worden zodra het emissiehandelssysteem daadwerkelijk wordt ingevoerd.
Ook einde accijnsverlaging speelt mee
Naast ETS2 loopt ook de huidige tijdelijke accijnsverlaging op benzine op termijn af.
Wanneer deze belastingkorting niet opnieuw wordt verlengd, kan dat eveneens leiden tot hogere prijzen aan de pomp.
Hoe groot het totale effect zal zijn, hangt af van toekomstige besluiten van het kabinet en de politieke keuzes die de komende jaren worden gemaakt.
Daardoor is nog niet met zekerheid te zeggen hoeveel automobilisten uiteindelijk extra zullen betalen.
Meerdere factoren bepalen de pompprijs
De uiteindelijke brandstofprijs bestaat uit verschillende onderdelen.
Naast accijnzen en btw spelen onder meer de internationale olieprijs, transportkosten, raffinagekosten, de wisselkoers van de dollar en Europese regelgeving een belangrijke rol.
Daardoor kan de prijs aan de pomp sterk schommelen, zelfs wanneer belastingen ongewijzigd blijven.
Onzekerheid over toekomstige maatregelen
Of de overheid aanvullende maatregelen neemt om de stijgende brandstofprijzen te beperken, is op dit moment nog niet bekend.
Het kabinet kan besluiten bestaande accijnsverlagingen te verlengen of nieuwe compensatiemaatregelen in te voeren. Tegelijkertijd kunnen internationale ontwikkelingen ervoor zorgen dat de olieprijs juist weer daalt.
Daardoor blijft het lastig om nu al precies te voorspellen hoe hoog de prijzen in 2027 en 2028 zullen uitvallen.
Automobilisten volgen ontwikkelingen met belangstelling
Voor veel huishoudens vormen brandstofkosten een belangrijk onderdeel van de maandelijkse uitgaven.
Vooral mensen die dagelijks afhankelijk zijn van de auto voor woon-werkverkeer of zakelijke ritten merken prijsstijgingen direct in hun portemonnee.
De komende jaren zullen zowel nationale belastingmaatregelen als Europese klimaatregels een belangrijke rol spelen bij de ontwikkeling van de brandstofprijzen. Hoe groot de uiteindelijke stijging wordt, zal afhangen van politieke besluitvorming én de ontwikkelingen op de internationale energiemarkt.