Financieel
Zoveel contant geld is er in de hele wereld in omloop en zoveel zou jij hebben bij een eerlijke verdeling
Stel je voor dat we in een wereld leven waar al het geld gelijk verdeeld wordt onder alle wereldburgers, van baby’s tot ouderen. Wat zou dit betekenen voor jou en je financiële situatie? Laten we de wereldwijde geldvoorraad verdelen en ontdekken hoeveel ieder persoon zou krijgen. Dit idee geeft een fascinerend inzicht in de huidige verdeling van rijkdom en armoede op aarde.
Wat Voor Soorten Geld Zijn Er?
Om deze vraag goed te beantwoorden, is het belangrijk om te begrijpen dat er verschillende soorten geld zijn. Geld bestaat namelijk niet alleen uit fysiek contant geld (munten en biljetten), maar ook uit tegoeden op rekeningen. Economisch gezien wordt geld vaak ingedeeld in vier categorieën, van M0 tot en met M3, waarbij elk niveau een uitgebreidere definitie van geld omvat.
M0: Fysiek Geld in Munten en Biljetten
M0 omvat al het fysieke geld in de vorm van bankbiljetten en munten op de hele planeet. Op dit moment wordt de waarde van M0 geschat op zo’n 10,5 biljoen euro. Dit is een astronomisch bedrag, maar ook beperkt vergeleken met de volledige geldhoeveelheid die wereldwijd beschikbaar is in de andere categorieën. Als we M0 zouden verdelen onder alle mensen op aarde, dan heeft ieder mens straks een stukje fysiek geld in handen.
M1: Munten en Biljetten plus Direct Beschikbare Rekeningen
M1 gaat verder dan alleen fysiek geld. Het omvat ook alle direct beschikbare tegoeden op bankrekeningen en spaarrekeningen. In veel landen wordt steeds minder fysiek geld gebruikt door de opkomst van digitaal betalen, waardoor het M1-bedrag aanzienlijk groter is dan M0. Op dit moment wordt M1 geschat op 70,5 biljoen euro. Dit bedrag is dus al veel groter en komt dichter bij het totale beschikbare geld waar mensen wereldwijd toegang toe hebben.
M2: Inclusie van Niet-Liquide Rekeningen
Bij M2 wordt naast het direct beschikbare geld ook geld op minder toegankelijke rekeningen meegenomen, zoals deposito’s die tot twee jaar vaststaan. Dit soort geld is niet direct opvraagbaar, maar draagt wel bij aan de totale geldvoorraad in de wereld. M2 geeft dus een uitgebreider beeld van de geldhoeveelheid en biedt een betere indicatie van de mondiale rijkdom.
M3: Brede Geldhoeveelheid met Langdurige Spaarvormen
De laatste categorie, M3, bevat alle vormen van geld, inclusief langlopende tegoeden die voor een langere periode vaststaan. Dit omvat bijvoorbeeld investeringen en pensioenspaarrekeningen. M3 wordt vaak beschouwd als de ‘brede geldhoeveelheid’ en geeft het meest volledige overzicht van al het geld dat wereldwijd beschikbaar is, ongeacht de toegang.
Hoeveel Krijgt Ieder Mens?
Laten we eens kijken wat het zou betekenen om al het geld ter wereld gelijk te verdelen. Met 8,1 miljard mensen op aarde, zou iedereen bij de verdeling van M0 (10,5 biljoen euro) een bedrag van ongeveer 1.296 euro krijgen. Dit klinkt misschien als een leuk extraatje, maar het toont ook aan dat de totale hoeveelheid fysiek geld per persoon beperkt is.
M2: Wat Is het Maximale Bedrag?
Als we verder kijken naar M2, dus het direct beschikbaar geld in M0 en M1 plus deposito’s, komt het totale bedrag wereldwijd uit op 70,5 biljoen euro. Verdeeld over 8,1 miljard mensen zou dat neerkomen op een bedrag van 8.704 euro per persoon. Dit is meer dan bij M0, maar blijft een relatief laag bedrag gezien de rijkdom van sommige individuen en bedrijven.
Wat Betekent Dit voor de Verdere Geldverdeling?
Deze hypothetische verdeling maakt duidelijk hoe groot het verschil is tussen de rijkdom van een individu en de gemiddelde burger wereldwijd. Ondanks de enorme bedragen, krijgt elk individu een relatief bescheiden bedrag. Het toont aan dat een groot deel van de rijkdom vastzit bij een kleine groep mensen, terwijl het overgrote deel van de wereldbevolking veel minder bezit.
De Onrechtvaardige Verdeling van Rijkdom
De berekeningen laten zien dat, zelfs als al het geld gelijk verdeeld zou worden, het gemiddelde bedrag dat iedereen zou krijgen veel lager ligt dan we misschien denken. Dit toont de ongelijkheid in de wereld en roept de vraag op of een eerlijkere verdeling van welvaart mogelijk of wenselijk is. Deze denkexercitie benadrukt in ieder geval hoe scheef de verdeling van rijkdom momenteel is.
Actueel
Enorme financiële klap voor huishoudens op komst
Er komt mogelijk een nieuwe kostenstijging aan voor huishoudens in Nederland. Door een geplande Europese maatregel gericht op het verminderen van CO₂-uitstoot, kunnen de maandelijkse uitgaven voor energie en vervoer in de toekomst oplopen. De impact verschilt per situatie, maar sommige berekeningen laten zien dat het om tientallen euro’s per maand kan gaan.
Nieuwe Europese maatregel in voorbereiding
De Europese Unie werkt al langere tijd aan plannen om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Een belangrijk onderdeel daarvan is een uitbreiding van het systeem voor emissiehandel, waarbij bedrijven moeten betalen voor de hoeveelheid CO₂ die zij uitstoten.
Dit systeem, ook wel bekend als het ETS (Emissions Trading System), wordt vanaf 2028 uitgebreid naar sectoren zoals brandstoffen voor auto’s en verwarming van woningen. Leveranciers van bijvoorbeeld benzine, diesel en aardgas moeten dan emissierechten kopen voor de uitstoot die met hun producten gepaard gaat.
Die extra kosten blijven doorgaans niet bij de bedrijven zelf, maar worden doorberekend aan consumenten. Dat betekent concreet dat huishoudens dit kunnen gaan merken in hun portemonnee.
Wat betekent dit voor huishoudens?
Volgens verschillende schattingen kunnen de extra kosten oplopen tot enkele tientjes per maand. In sommige scenario’s wordt gesproken over bedragen die richting de 70 euro per maand gaan, afhankelijk van het energieverbruik en het type vervoer.
Huishoudens die veel gas gebruiken voor verwarming of afhankelijk zijn van een benzine- of dieselauto, zullen de effecten waarschijnlijk sterker voelen dan mensen die al gebruikmaken van duurzamere alternatieven.
Het idee achter de maatregel is dat hogere kosten voor vervuilende energiebronnen mensen stimuleren om over te stappen op schonere oplossingen, zoals elektrische auto’s of beter geïsoleerde woningen.
Grote verschillen tussen huishoudens
Niet iedereen wordt op dezelfde manier geraakt. Volgens Planbureau voor de Leefomgeving kunnen de verschillen tussen huishoudens aanzienlijk zijn.
Zo hebben gezinnen in oudere, slecht geïsoleerde woningen vaak een hoger gasverbruik. Ook mensen die voor hun werk afhankelijk zijn van een auto op fossiele brandstof hebben minder mogelijkheden om snel te veranderen.
Directeur Marko Hekkert benadrukte eerder dat stijgende energieprijzen al eerder hebben geleid tot zorgen over betaalbaarheid. Extra kosten kunnen die druk verder vergroten, vooral voor huishoudens met een lager inkomen.
Huurders extra kwetsbaar
Een specifieke groep die mogelijk extra geraakt wordt, zijn huurders. In tegenstelling tot huiseigenaren hebben zij vaak minder invloed op verduurzamingsmaatregelen zoals isolatie of de installatie van een warmtepomp.
Als een woning slecht geïsoleerd is en de verhuurder geen investeringen doet, blijven de energiekosten relatief hoog. Eventuele prijsstijgingen komen dan direct bij de huurder terecht, zonder dat die eenvoudig kan overstappen naar een energiezuiniger alternatief.
Europese klimaatdoelen als achtergrond
De maatregel maakt deel uit van bredere Europese plannen om de uitstoot van broeikasgassen drastisch te verminderen. Onder de vlag van de Europese Green Deal, waar Frans Timmermans een belangrijke rol in speelde, wil de EU in de komende decennia klimaatneutraler worden.
Het verminderen van CO₂-uitstoot is daarbij een centraal doel. Door uitstoot duurder te maken, hoopt men dat bedrijven en consumenten sneller kiezen voor duurzamere oplossingen.
Zorg over betaalbaarheid neemt toe
Hoewel de doelstelling van de maatregel duidelijk is, groeit de zorg over de financiële gevolgen voor huishoudens. Uit onderzoek van TNO blijkt dat al een aanzienlijk aantal huishoudens moeite heeft om de energierekening te betalen.
Als de kosten verder stijgen, kan dat aantal toenemen. Dat roept vragen op over hoe de overheid hiermee om moet gaan en welke ondersteuning mogelijk is voor kwetsbare groepen.
Mogelijke rol van de overheid
De komende jaren zal blijken hoe nationale overheden omgaan met deze Europese plannen. Er wordt gekeken naar manieren om de impact te verzachten, bijvoorbeeld via subsidies, belastingmaatregelen of investeringen in woningisolatie.
Ook wordt er gesproken over gerichte steun voor huishoudens die het moeilijk hebben, zodat de overgang naar duurzamere energie niet leidt tot grotere ongelijkheid.
Balans tussen duurzaamheid en betaalbaarheid
De uitdaging ligt uiteindelijk in het vinden van een balans. Aan de ene kant is er de noodzaak om klimaatverandering tegen te gaan en uitstoot te verminderen. Aan de andere kant moeten de kosten voor burgers beheersbaar blijven.
Voor veel huishoudens betekent dit dat de komende jaren niet alleen in het teken staan van verduurzaming, maar ook van aanpassen aan een veranderend kostenplaatje.
Conclusie
De geplande Europese CO₂-heffing kan in de toekomst merkbare gevolgen hebben voor huishoudens in Nederland. Vooral op het gebied van energie en vervoer kunnen de maandelijkse kosten stijgen.
Hoe groot die impact precies wordt, hangt sterk af van persoonlijke omstandigheden, zoals woningtype en vervoerskeuzes. Tegelijkertijd blijft het onderwerp onderdeel van een groter debat over duurzaamheid, betaalbaarheid en de rol van de overheid in deze overgang.