Actueel
De toestand van Caroline van der Plas is verslechterd: ‘Ze kan niet meer lopen’
Caroline van der Plas is de afgelopen dagen ongewild onderwerp geworden van een felle discussie over spot, grenzen en respect. De BBB-leidster, die al langere tijd zichtbaar mank loopt, zag hoe haar fysieke aandoening werd bespot in een populaire podcast. Wat voor de makers bedoeld leek als luchtige satire, kwam bij haar keihard binnen. “Zielepoot,” reageerde ze scherp. En daarmee raakte ze een snaar bij velen.
Spot in een podcast
Aanleiding is een fragment uit de Zelfspodcast, waarin columnist Sander Schimmelpenninck en zanger Jaap Reesema zich uitlaten over het manklopen van Van der Plas. In de podcast suggereren ze op spottende toon dat haar manier van lopen te maken zou hebben met “boerengolf”. Een grap die volgens hen past binnen hun satirische stijl, maar die voor Caroline de grens ver overschrijdt.
In het fragment wordt lachend gespeculeerd dat er “iets mis is gegaan bij het boerengolfen” en dat daar een blessure aan overgehouden zou zijn. Het bijschrift bij de gedeelde video op sociale media maakt het nog scherper: daarin wordt haar manklopen gekoppeld aan politieke standpunten, met de suggestie dat ze “alles links ziet” en zelfs “de linkerkant van haar lichaam steeds minder gebruikt”.
Confrontatie via sociale media
Caroline van der Plas werd door een volger op X (voorheen Twitter) gewezen op het fragment. Ze keek het terug en besloot publiekelijk te reageren. Niet met humor, maar met zichtbare boosheid en teleurstelling. Voor haar is dit geen onschuldige grap, maar het belachelijk maken van een lichamelijke aandoening.
“Mensen belachelijk maken om een aandoening,” schrijft ze. Ze maakt duidelijk dat haar manklopen niets te maken heeft met een sportieve misstap of een ludieke oorzaak, maar met artritis – een chronische en vaak pijnlijke aandoening waarbij gewrichten ontstoken raken.
Wat is artritis?
Artritis is een verzamelnaam voor verschillende vormen van gewrichtsontstekingen. Het kan leiden tot pijn, stijfheid, zwelling en in sommige gevallen blijvende schade aan gewrichten. Voor veel mensen betekent het dagelijks omgaan met pijn, verminderde mobiliteit en vermoeidheid. Het is geen tijdelijke blessure, maar een aandoening die kan opspelen in golven en soms levenslang aanwezig blijft.
Voor Van der Plas heeft dit concrete gevolgen. Ze loopt mank, heeft pijn en moet haar dagen aanpassen aan wat haar lichaam aankan. Toch staat ze, zo benadrukt ze zelf, elke dag in de Tweede Kamer. “Artritis kan erg pijnlijk zijn, maar ik sta er wel,” schrijft ze. Daarmee wil ze niet alleen haar eigen veerkracht tonen, maar ook laten zien dat fysieke beperkingen iemand niet minder toegewijd of capabel maken.
“Wie is hier de echte zielepoot?”
De term “zielepoot”, die Caroline gebruikt in haar reactie, is scherp gekozen. Ze keert de spot als het ware om: niet zij, met haar aandoening, maar degenen die er grappen over maken, tonen volgens haar een gebrek aan empathie.
“Wie hier de echte zielepoot is, zien we hier in vol ornaat,” besluit ze haar bericht. Het is een duidelijke boodschap: humor mag scherp zijn, maar niet ten koste van iemands gezondheid.
Verdeelde reacties
De reactie van Van der Plas zorgt voor een stortvloed aan reacties. Een deel van het publiek schaart zich volledig achter haar. Veel mensen vinden dat lichamelijke aandoeningen nooit onderwerp van spot mogen zijn, ongeacht politieke voorkeur of satirische context.
Anderen nemen het op voor Schimmelpenninck en Reesema en wijzen erop dat satire nu eenmaal schuurt en dat publieke figuren moeten kunnen incasseren. Toch lijkt de balans in dit geval door te slaan richting begrip voor Caroline. Vooral mensen met een chronische ziekte of beperking laten weten hoe pijnlijk dit soort grappen kan zijn.
“Je ziet aan de buitenkant niet wat iemand doormaakt,” schrijft een volger. “Dit raakt veel meer mensen dan alleen Caroline.”
Humor versus respect
De kwestie raakt aan een bredere maatschappelijke discussie: waar ligt de grens tussen satire en kwetsen? Satire is bedoeld om te prikkelen, te ontregelen en soms te overdrijven. Maar wanneer de grap niet meer gaat over macht, ideeën of gedrag, maar over het lichaam en de gezondheid van een persoon, wordt het voor velen problematisch.
Caroline van der Plas is een uitgesproken politica die niet schuwt om stevige kritiek te krijgen. Ze staat bekend om haar directe stijl en haar vermogen om tegen een stootje te kunnen. Juist daarom maakt haar reactie indruk: als zelfs zij aangeeft dat een grens is overschreden, zegt dat iets over de impact.
Politiek en menselijkheid
Het incident laat ook zien hoe dun de scheidslijn is tussen de publieke rol en de persoonlijke mens achter de politicus. In het politieke debat worden ideeën, standpunten en beslissingen bekritiseerd – soms keihard. Maar een aandoening als artritis is geen standpunt, geen strategie en geen ideologie. Het is simpelweg een deel van iemands leven.
Van der Plas benadrukt dat ook in eerdere gesprekken. Zo sprak ze eerder met Johnny de Mol over haar mensenkennis, die ze naar eigen zeggen niet opdeed op de universiteit, maar “op plekken waar je leert hoe mensen echt zijn”. Juist die ervaring lijkt hier door te klinken: ze voelt feilloos aan wanneer humor omslaat in ontmenselijking.
Stilte van de podcastmakers
Opvallend is dat Sander Schimmelpenninck en Jaap Reesema tot nu toe niet publiekelijk hebben gereageerd op de kritiek. Of ze de grap achteraf betreuren of bij hun stijl blijven, is onduidelijk. Voorstanders van Van der Plas hopen op een excuus of op zijn minst erkenning dat de grap ongelukkig was.
Tegenstanders vinden excuses overdreven en zien de ophef als bewijs dat satire steeds minder ruimte krijgt. Maar zelfs binnen die groep klinkt soms de nuance dat lichamelijke aandoeningen een ander terrein zijn dan politieke satire.
Meer dan een incident
Wat begon als een fragment uit een podcast, is uitgegroeid tot een bredere discussie over respect, empathie en de omgang met zichtbare én onzichtbare aandoeningen. Caroline van der Plas heeft die discussie onbedoeld aangezwengeld door zich uit te spreken – niet alleen voor zichzelf, maar ook voor anderen die dagelijks leven met pijn en beperkingen.
Of de podcastmakers nog reageren, zal moeten blijken. Maar één ding is duidelijk: dit gaat niet meer alleen over een grap. Het gaat over hoe we omgaan met elkaar, ook – en misschien juist – wanneer iemand een publieke functie bekleedt.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.