Actueel
Buienradar-weerman verbijsterd om wat er komen gaat: ”Hebben we al jaren niet meer gezien”
Weerman Maurice Middendorp van Buienradar moest even twee keer kijken toen hij de nieuwste weerkaarten op zijn scherm zag verschijnen. Wat hij daar aantrof, is iets wat zelfs doorgewinterde meteorologen niet vaak meemaken. De modellen laten namelijk een weerbeeld zien dat we in Nederland al jaren nauwelijks meer hebben gezien: aanhoudende kou, winterse neerslag en een serieuze kans op sneeuw die blijft liggen. Volgens Middendorp zijn dit scenario’s die hij sinds de coronajaren niet meer in deze vorm heeft gezien.
“Dit zijn berekeningen waar je als weerman toch even stil van wordt,” vertelt hij. “We zijn de afgelopen winters bijna vergeten hoe een echte winter eruitziet. Maar dit… dit is andere koek.”
Winters die geen winters meer waren
De afgelopen jaren raakten Nederlanders gewend aan zachte winters. December en januari voelden vaak als een verlengde herfst, met grijze luchten, regen en temperaturen die regelmatig boven de tien graden uitkwamen. Echte vorstperiodes bleven uit en sneeuw was meestal niet meer dan natte vlokken die binnen een uur weer verdwenen.
“Mensen vergeten soms dat dit niet altijd zo is geweest,” legt Middendorp uit. “Veertig jaar geleden waren dit soort winters veel normaler. Sneeuw, ijs, dagenlang kou. Dat hoorde erbij. Tegenwoordig is dat eerder uitzondering dan regel.”
Juist daarom zorgt het huidige weerbeeld voor opwinding onder meteorologen én winterliefhebbers. De modellen laten namelijk een samenloop van omstandigheden zien die zeldzaam is in het huidige klimaat.
Een omslag die vannacht al begint
Hoewel de dag zelf nog relatief mild aanvoelde, met temperaturen rond de zes graden en een heldere lucht, staat er volgens Middendorp een duidelijke weersverandering voor de deur. Die begint al in de nacht.
“In het zuiden van het land, met name in Limburg, kan het vannacht al tot sneeuw komen,” zegt hij. “Waarschijnlijk gaat het daar om natte sneeuw, die niet blijft liggen. Maar het is wel het eerste signaal dat de atmosfeer aan het kantelen is.”
De echte verandering zit hem in de herkomst van de lucht. Waar we de afgelopen dagen nog te maken hadden met relatief zachte lucht uit het westen, draait de stroming nu langzaam naar het noorden en noordoosten.
“Vanaf dat moment krijgen we te maken met koude lucht uit Scandinavië,” aldus Middendorp. “En dat is lucht die niet alleen kouder is, maar ook droger en stabieler.”
Een gure jaarwisseling
De jaarwisseling zelf lijkt volgens de huidige berekeningen grotendeels droog te verlopen. Dat is goed nieuws voor iedereen die buiten wil staan of vuurwerk wil afsteken. Toch betekent droog niet automatisch aangenaam.
“Vooral in de kustprovincies wordt het afzien,” waarschuwt Middendorp. “Daar staat een stevige wind, die de gevoelstemperatuur flink omlaag brengt.”
In Scheveningen en Duindorp is daar al rekening mee gehouden. De traditionele vreugdevuren zijn vervroegd, mede vanwege de harde wind die later op de avond wordt verwacht. Het illustreert hoe serieus de weersomstandigheden worden genomen.
“Het is niet alleen koud, het voelt ook koud,” benadrukt de weerman. “En dat verschil is belangrijk.”
Nieuwjaarsdag: kou die je voelt tot op het bot
Op nieuwjaarsdag zet de winterse trend zich verder door. De noordoostenwind trekt aan en voert steeds koudere lucht aan. Overdag blijft de temperatuur laag en ’s nachts zakt het kwik op steeds meer plekken richting het vriespunt.
“De lucht en de bodem koelen verder af,” legt Middendorp uit. “En dat betekent dat neerslag die valt, steeds vaker in vaste vorm zal zijn.”
Met andere woorden: sneeuw wordt waarschijnlijker. Niet alleen als tijdelijk verschijnsel, maar ook als blijvende laag, zeker als de timing gunstig uitpakt.
Het weekend: sneeuw met potentie
Het echte wintermoment lijkt volgens de huidige verwachtingen in het weekend te liggen. Dan trekken neerslagzones over het land, terwijl de temperaturen laag genoeg zijn om sneeuw te laten vallen én te laten liggen.
“Als alles samenvalt, kan dit een mooi winters weekend worden,” zegt Middendorp voorzichtig. “Maar timing is cruciaal.”
Valt de sneeuw vooral ’s nachts, wanneer de grond het koudst is en er geen zon is om het proces te verstoren, dan kan zich een sneeuwdek vormen dat overdag intact blijft. Dat is precies waar veel winterliefhebbers op hopen.
“Dan krijg je die klassieke winterplaatjes: witte straten, besneeuwde velden en een landschap dat er ineens totaal anders uitziet.”
Waar gaat het écht sneeuwen?
De grote vraag blijft natuurlijk: waar valt de meeste sneeuw? En daarop moet Middendorp eerlijk antwoorden dat dat voorlopig nog lastig te zeggen is.
“Sneeuw is ontzettend lokaal,” legt hij uit. “Het kan zijn dat het in de ene plaats volledig wit is, terwijl het tien kilometer verderop nauwelijks iets voorstelt.”
Wat wel duidelijk is, is dat de kans op sneeuw groter wordt naarmate je verder landinwaarts gaat. De kustgebieden houden vaker te maken met net iets zachtere lucht, waardoor sneeuw daar sneller overgaat in natte sneeuw of regen.
“Maar ook daar kan het verrassen,” zegt Middendorp. “Dat maakt dit soort situaties zo lastig, maar ook zo fascinerend.”
Een winterse loterij
De weerman spreekt zelfs van een “winterse loterij”. Dat klinkt speels, maar het vat de onzekerheid goed samen.
“Dat er sneeuw gaat vallen, staat eigenlijk vast,” zegt hij. “De vraag is alleen: hoeveel, waar precies en hoe lang blijft het liggen?”
Het zijn vragen die pas in de dagen zelf echt beantwoord kunnen worden. Tot die tijd blijft het volgen, bijstellen en afwachten.
Voorpret alleen al bijzonder
Wat Middendorp vooral benadrukt, is dat het huidige weerbeeld allesbehalve normaal is voor de winters die we de afgelopen jaren gewend waren.
“Alleen dat al maakt het bijzonder,” zegt hij. “Zelfs als het uiteindelijk minder sneeuw wordt dan gehoopt, is dit een winterse setting die we lang niet hebben gezien.”
En dat zorgt nu al voor voorpret. Niet alleen bij schaatsliefhebbers en sneeuwfans, maar ook bij meteorologen die eindelijk weer eens écht winterweer mogen aankondigen.
“Het is gewoon leuker om over sneeuw en kou te praten dan over eindeloze regen,” besluit Middendorp met een glimlach. “En wie weet… misschien krijgen we Nederland binnenkort weer even ouderwets wit.”
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.