Actueel
Deze Weermodellen voorspellen een recordkou – “Koudste winter in een eeuw!?”
Krijgen we de strengste winter in honderd jaar? Meteorologen over de vooruitzichten voor 2025/2026
De bladeren dwarrelen weer van
de bomen, de dagen worden korter en in de Alpen is zelfs
al de eerste
sneeuw gevallen. Het zijn de signalen dat de winter
dichterbij komt.
Volgens enkele meteorologen zou de komende winter wel
eens één van de
koudste in een eeuw kunnen worden. Dat vooruitzicht
maakt veel Nederlanders nieuwsgierig – en bij schaatsliefhebbers
groeit de hoop op natuurijs.
Hoewel het nog om voorspellingen gaat en specialisten waarschuwen voor voorbarige conclusies, is de interesse groot. Verschillende klimatologische factoren wijzen erop dat we mogelijk een bijzonder seizoen tegemoet gaan.
Waarom deze winter zo interessant is
De afgelopen jaren waren de
winters in Nederland en West-Europa vaak zacht en nat. Daardoor
raakten velen het idee van een echte Hollandse winter een beetje
kwijt.
Toch laten de huidige weermodellen zien
dat 2025/2026 een
ander patroon kan volgen. De samenkomst van
luchtdruksystemen, de hoeveelheid sneeuw in Siberië en zelfs de
zonneactiviteit lijkt gunstig voor langdurige kou.
Meteorologen benadrukken dat het klimaat complex is: tientallen factoren beïnvloeden elkaar. Maar het feit dat meerdere signalen tegelijk richting kou wijzen, maakt deze verwachting bijzonder.
Jaarlijkse speculaties en impact
Elk najaar barst de discussie
los: wordt het een strenge winter of niet? De uitkomst heeft
invloed op het dagelijks leven – van hogere energiekosten en
verkeersdruk tot kansen voor de toeristische sector.
Skigebieden hopen op een dik pak sneeuw,
terwijl transportbedrijven zich voorbereiden op
gladheid en vertragingen.
Bij schaatsfans gaat het vooral over de hoop op
natuurijs en zelfs een mogelijke Elfstedentocht.
De voorpret en spanning over een échte winter keren elk jaar terug, juist omdat koude winters zeldzaam zijn geworden.
Heeft een warme zomer invloed?
Een populaire theorie stelt dat een warme zomer de kans op een koude winter vergroot. Het idee: gesmolten poolijs en hogere zeewatertemperaturen zouden de luchtstromen veranderen, waardoor koude lucht makkelijker Europa binnenkomt.
Het KNMI nuanceert dat verband: er is geen direct wetenschappelijk bewijs dat warme zomers automatisch leiden tot strengere winters. Wel kunnen warmere oceanen invloed hebben op druksystemen in de winter, maar het is slechts één factor in een veel groter geheel.
Onzichtbare netwerken in de atmosfeer
Weersystemen hangen wereldwijd
samen. Meteorologen kijken daarom naar
zogeheten teleconnecties: grootschalige patronen die
luchtdruk en temperatuur op verschillende continenten
verbinden.
Een bekend voorbeeld is de Noord-Atlantische Oscillatie (NAO). Bij een
negatieve NAO-fase stroomt koude lucht vanuit het noorden
gemakkelijker West-Europa binnen.
Voor de komende winter wijzen sommige modellen op een neutrale tot negatieve NAO, wat de kans op kou in Europa kan vergroten. Dit maakt zulke patronen onmisbaar bij seizoensverwachtingen.
El Niño en La Niña: invloed vanuit de Stille Oceaan
De klimaatverschijnselen El Niño en La Niña spelen ook een rol.
-
El Niño zorgt voor opwarming van het zeewater in de Stille Oceaan, wat vaak mildere en nattere winters in Zuid-Europa geeft.
-
La Niña heeft het tegenovergestelde effect en kan koudere winters in Europa ondersteunen.
In 2025 lijkt de oceaan in een neutrale fase te komen, waardoor andere signalen – zoals luchtdrukpatronen en sneeuwbedekking – mogelijk meer invloed krijgen.
De Indische Oceaan Dipool (IOD)
Minder bekend, maar steeds
belangrijker, is de Indian Ocean Dipole (IOD).
Bij een negatieve
IOD-fase, zoals nu verwacht, wordt de kans groter
dat december kouder
begint. Meteorologen spreken dan over
een front-loaded
winter: streng aan het begin, mogelijk milder later.
De IOD beïnvloedt vooral regenval in Azië en Afrika, maar heeft via druksystemen ook effect op Europa. Het fenomeen wordt pas sinds enkele jaren intensief onderzocht en blijkt een waardevolle voorspeller.
Spannende strijd rond Kerstmis
Modellen tonen voor Kerst 2025 een interessante botsing van luchtsoorten: koude luchtmassa’s uit Rusland en Noord-Europa stromen richting het westen, terwijl zachtere oceaanlucht vanuit de Atlantische Oceaan naar ons toe komt.
Zo’n botsing kan zorgen
voor sneeuwval in
sommige regio’s, terwijl elders regen valt.
Een witte kerst blijft daarmee onzeker, maar de kans lijkt groter
dan in recente jaren. Nieuwe weermodellen in december zullen meer
duidelijkheid bieden.
Signalen uit Australië
Op het zuidelijk halfrond beleefde Australië onlangs de koudste winter sinds 1904, met sneeuwhoogten tot ruim een meter. Dit werd veroorzaakt door kou uit Antarctica.
Voor klimaatonderzoekers is dit interessant: zulke extremen laten zien dat weersystemen wereldwijd met elkaar verbonden zijn. Wat in het zuiden gebeurt, kan indirect ook het noorden beïnvloeden.
NASA en de rol van de zon
Volgens NASA bevindt de zon zich momenteel in
een zwakke
zonnecyclus – een van de laagste in twee
eeuwen.
Historisch gezien gingen zulke perioden vaak samen met koudere
winters in Europa. Minder zonneactiviteit betekent namelijk minder
energie die de aarde bereikt.
Wetenschappers waarschuwen dat dit geen garantie is voor kou, maar het vormt wel een extra puzzelstukje in de voorspellingen.
Het Siberische sneeuwtapijt
Een andere populaire indicator is de hoeveelheid sneeuw in Siberië in oktober. Een dikke sneeuwlaag kan leiden tot krachtige hogedrukgebieden, die later in de winter koude lucht naar West-Europa sturen.
Hoewel deze theorie niet onomstotelijk bewezen is, wordt ze jaarlijks nauwlettend gevolgd. Eind oktober weten meteorologen of Siberië dit jaar veel sneeuw heeft gekregen – een signaal dat kan wijzen op een strenge Europese winter.
Hoop op natuurijs en misschien een Elfstedentocht
Voor schaatsliefhebbers zijn de signalen hoopgevend. Historisch gezien vielen bij eerdere perioden van lage zonneactiviteit vaker strenge winters, waarin natuurijs dik genoeg werd voor tochten.
Of dit in 2026 werkelijkheid
wordt, blijft afwachten. Maar alleen al de gedachte aan een
mogelijke Elfstedentocht wekt enthousiasme bij veel
Nederlanders.
Wanneer de vorst vroeg inzet, heeft het ijs meer tijd om te groeien
– een voorwaarde voor veilig schaatsplezier.
Voorzichtig optimisme
Ondanks de positieve signalen blijven meteorologen voorzichtig. Het weer laat zich niet volledig voorspellen en kan nog omslaan door onverwachte veranderingen in de straalstroom of oceaanstromingen.
Toch zorgen de huidige aanwijzingen voor optimisme bij winterfans en voor verhoogde alertheid bij sectoren die afhankelijk zijn van temperatuur en neerslag.
Belangrijkste punten op een rij
-
Meerdere klimaatindicatoren wijzen op een koudere winter 2025/2026 dan we gewend zijn.
-
De Indian Ocean Dipole en een mogelijk negatieve NAO-fase vergroten de kans op een koude start in december.
-
NASA meldt een zwakke zonnecyclus, historisch vaak geassocieerd met kou in Europa.
-
Siberische sneeuwbedekking wordt gezien als extra signaal voor winterweer.
-
Rond Kerstmis kan een botsing van luchtstromen sneeuw brengen.
-
Voor schaatsers groeit de hoop op natuurijs en misschien zelfs een Elfstedentocht.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.